Theo đề xuất, dự án sẽ xử lý 18 vị trí giao cắt có mật độ giao thông lớn trên ba tuyến đường sắt trọng điểm gồm tuyến Hà Nội - TP Hồ Chí Minh, Yên Viên - Lào Cai và Hà Nội - Đồng Đăng. Các vị trí này nằm trên địa bàn 9 tỉnh, thành phố và đều là các điểm giao cắt trực tiếp với quốc lộ, tiềm ẩn nguy cơ mất an toàn giao thông cao.

Đề xuất hơn 8.300 tỉ đồng xóa bỏ 18 “điểm đen” giao cắt đường sắt với đường bộ
Đề xuất hơn 8.300 tỷ đồng xóa bỏ 18 “điểm đen” giao cắt đường sắt với đường bộ

Phương án được tư vấn đề xuất là xây dựng cầu vượt hoặc hầm chui nhằm tạo nút giao khác mức, xóa bỏ các giao cắt đồng mức hiện hữu giữa đường bộ và đường sắt. Theo đánh giá, giải pháp này sẽ góp phần nâng cao an toàn chạy tàu, giảm chi phí vận hành đường ngang, hạn chế ùn tắc giao thông đường bộ khi tàu đi qua, đồng thời giảm nguy cơ xảy ra tai nạn.

Về cơ cấu nguồn vốn, phần vốn vay từ Ngân hàng Thế giới dự kiến khoảng 4.836 tỷ đồng, sử dụng cho các hạng mục xây dựng, thiết bị, tư vấn giám sát và dự phòng. Phần vốn đối ứng trong nước khoảng 3.539 tỷ đồng, phục vụ công tác giải phóng mặt bằng, quản lý dự án và tư vấn.

Dự án được đề xuất triển khai trong giai đoạn 2026-2030, với kế hoạch bố trí vốn trong vòng 5 năm kể từ khi hiệp định tài trợ có hiệu lực.

Theo thống kê của Tổng công ty Đường sắt Việt Nam, đến ngày 31/12/2025, toàn mạng lưới đường sắt đã xóa bỏ và rào kín được 1.593 lối đi tự mở trên tổng số 4.024 lối đi, đạt khoảng 39,6%. Tuy nhiên, hiện vẫn còn 2.431 lối đi tự mở chưa được xử lý, chiếm khoảng 61% tổng số điểm giao cắt đồng mức giữa đường bộ và đường sắt.

Đây được xem là những “điểm đen” tiềm ẩn nguy cơ tai nạn giao thông rất lớn. Từ đầu năm đến nay, các vụ tai nạn đường sắt vẫn liên tiếp xảy ra, trong đó khoảng 50% số vụ tập trung tại các điểm giao cắt giữa đường bộ và đường sắt. Riêng tại các lối đi tự mở chiếm tới 42% số vụ tai nạn, trong khi các đường ngang hợp pháp chiếm khoảng 10%.

Nguyên nhân chủ yếu được xác định là do người tham gia giao thông thiếu chú ý quan sát hoặc không chấp hành tín hiệu, biển báo khi đi qua đường sắt.

Liên quan đến công tác tăng cường bảo đảm an toàn giao thông đường sắt, từ ngày 15/5 tới đây, Nghị định số 81/2026/NĐ-CP của Chính phủ quy định xử phạt vi phạm hành chính trong lĩnh vực giao thông đường sắt sẽ chính thức có hiệu lực. Nghị định được kỳ vọng sẽ tạo thêm cơ sở pháp lý nhằm ngăn chặn các hành vi vi phạm uy hiếp trực tiếp đến an toàn chạy tàu, đồng thời nâng cao hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực đường sắt.

Thiên Trường