Về nguyên tắc đóng góp, nghị định quy định rõ đây là chương trình không mang tính bắt buộc. Việc tham gia hoàn toàn dựa trên sự thỏa thuận giữa người sử dụng lao động và người lao động thông qua các cam kết trong hợp đồng lao động hoặc thỏa ước lao động tập thể. Theo đó, doanh nghiệp có quyền đóng thêm tiền vào quỹ cho nhân viên như một khoản thưởng hoặc phúc lợi, nhưng không có nghĩa vụ pháp lý phải thực hiện điều này. Mức đóng và phương thức đóng cụ thể sẽ tùy thuộc vào chính sách riêng của từng đơn vị.
Toàn bộ số tiền đóng góp từ phía doanh nghiệp và người lao động sẽ được hạch toán vào tài khoản hưu trí cá nhân. Để đảm bảo giá trị tài sản không bị xói mòn theo thời gian, nguồn quỹ này được đem đi đầu tư vào các danh mục an toàn như trái phiếu Chính phủ, trái phiếu chính quyền địa phương hoặc tiền gửi tại các tổ chức tín dụng. Kết quả từ hoạt động đầu tư sẽ được phân bổ ngược lại vào tài khoản của người tham gia nhằm gia tăng số dư tích lũy. Để bảo đảm an toàn tài chính, tài sản của quỹ được quản lý tách biệt hoàn toàn với tài sản của doanh nghiệp quản lý quỹ và chịu sự giám sát chặt chẽ của ngân hàng.
Về quyền lợi nhận tiền, người lao động không được rút khoản tích lũy một cách tùy ý. Tiền trong quỹ chỉ được chi trả khi người tham gia đáp ứng đủ các điều kiện theo quy định, phổ biến nhất là khi đạt độ tuổi nghỉ hưu. Tuy nhiên, pháp luật vẫn dành kẽ hở cho các trường hợp đặc biệt như người lao động bị suy giảm khả năng lao động hoặc mắc bệnh hiểm nghèo có thể được xem xét giải quyết quyền lợi sớm.
Khi đủ điều kiện hưởng, người lao động có thể lựa chọn hình thức nhận tiền một lần hoặc nhận định kỳ hàng tháng. Mức hưởng cuối cùng sẽ phụ thuộc vào tổng số tiền đã đóng, thời gian tham gia và hiệu quả đầu tư của quỹ trong suốt quá trình tích lũy. Đây được coi là tầng bảo vệ thứ hai giúp đảm bảo an sinh xã hội bền vững cho người lao động khi rời khỏi thị trường lao động.
Tâm An
