Bức tranh sản xuất công nghiệp của Việt Nam tiếp tục ghi nhận nhiều tín hiệu tích cực trong nửa đầu năm 2026. Theo số liệu vừa được Cục Thống kê (Bộ Tài chính) công bố, chỉ số sản xuất công nghiệp (IIP) duy trì tốc độ tăng cao trong cả quý II và 6 tháng đầu năm, phản ánh sự cải thiện của hoạt động sản xuất tại nhiều ngành và địa phương.
Riêng trong quý II, chỉ số IIP ước tăng 11,2% so với cùng kỳ năm trước. Trong đó, ngành sản xuất và phân phối điện ghi nhận mức tăng 12,4%; công nghiệp chế biến, chế tạo tăng 11,3%; ngành cấp nước, xử lý rác thải và nước thải tăng 10,3%; còn khai khoáng tăng khoảng 7%.
Lũy kế 6 tháng đầu năm, IIP tăng 10,8% so với cùng kỳ năm 2025, cao hơn mức tăng 8,7% của cùng kỳ năm trước và cũng là mức tăng mạnh nhất kể từ năm 2019.
Trong cơ cấu tăng trưởng, ngành chế biến, chế tạo tiếp tục giữ vai trò đầu tàu khi tăng 11,4%, đóng góp gần 9 điểm phần trăm vào mức tăng chung của toàn ngành công nghiệp. Bên cạnh đó, lĩnh vực sản xuất và phân phối điện tăng 9,6%, trong khi khai khoáng chuyển từ xu hướng giảm của năm trước sang tăng 5,8%, góp phần cải thiện đáng kể kết quả chung.
Nhiều ngành sản xuất ghi nhận mức tăng hai con số
Đà phục hồi lan tỏa trên nhiều nhóm ngành công nghiệp trọng điểm. Nổi bật nhất là sản xuất kim loại với mức tăng hơn 21%; tiếp đến là sản xuất ô tô, đồ uống, phương tiện vận tải, vật liệu xây dựng, hóa chất và các sản phẩm hóa chất đều tăng từ 14-18%.
Các ngành chế biến gỗ, sản xuất sản phẩm từ cao su và nhựa, chế biến thực phẩm, sản phẩm điện tử, máy tính và thiết bị quang học cũng duy trì tốc độ tăng trưởng trên 10%, cho thấy nhu cầu sản xuất và xuất khẩu tiếp tục được cải thiện.
Ở chiều ngược lại, vẫn còn một số lĩnh vực phục hồi chậm. Ngành sản xuất da và các sản phẩm liên quan chỉ tăng khoảng 4%, trong khi hoạt động khai thác than tiếp tục suy giảm.
Công nghiệp tăng trưởng tại toàn bộ các địa phương
Theo Cục Thống kê, chỉ số sản xuất công nghiệp trong 6 tháng đầu năm đều tăng tại toàn bộ 34 tỉnh, thành phố trên cả nước.
Những địa phương có tốc độ tăng cao chủ yếu được hỗ trợ bởi sự mở rộng của ngành chế biến, chế tạo và sản xuất điện. Trong khi đó, một số địa phương chỉ đạt mức tăng khiêm tốn do công nghiệp chế biến phát triển chậm hoặc ngành khai khoáng và điện chưa có nhiều cải thiện.
Ô tô, xe máy và thép dẫn đầu về sản lượng
Xét theo từng mặt hàng công nghiệp, nhiều sản phẩm chủ lực ghi nhận mức tăng trưởng mạnh so với cùng kỳ năm trước.
Sản lượng xe máy tăng gần 33%, ô tô tăng gần 27%, thép cán tăng hơn 23%. Các mặt hàng thủy sản chế biến, đường tinh luyện, bia, sơn hóa học và dầu thô khai thác cũng đều tăng trưởng khá.
Trong khi đó, sản lượng phân bón NPK, bột ngọt, than sạch và giày dép lại giảm so với cùng kỳ năm trước, phản ánh sự phân hóa giữa các nhóm ngành sản xuất.
Tiêu thụ cải thiện, áp lực tồn kho giảm dần
Không chỉ sản xuất tăng, sức tiêu thụ của ngành chế biến, chế tạo cũng ghi nhận chuyển biến tích cực.
Trong tháng 6, chỉ số tiêu thụ của ngành tăng 1,8% so với tháng trước và tăng 9% so với cùng kỳ năm ngoái. Tính chung nửa đầu năm, mức tăng đạt 10,8%, cao hơn kết quả của cùng kỳ năm 2025.
Dù lượng hàng tồn kho tại thời điểm cuối tháng 6 tăng 13,3% so với cùng kỳ năm trước, tỷ lệ tồn kho bình quân của ngành lại giảm xuống còn 82,2%, thấp hơn mức 85,7% của cùng kỳ năm trước. Điều này cho thấy tốc độ tiêu thụ sản phẩm đang được cải thiện, góp phần giảm áp lực lưu kho đối với doanh nghiệp sản xuất.
Lao động trong doanh nghiệp công nghiệp tiếp tục gia tăng
Sự mở rộng của hoạt động sản xuất kéo theo nhu cầu sử dụng lao động tăng lên.
Đến thời điểm ngày 1/6/2026, số lao động đang làm việc trong các doanh nghiệp công nghiệp tăng 1% so với tháng trước và cao hơn 3,1% so với cùng kỳ năm 2025.
Trong đó, khu vực doanh nghiệp có vốn đầu tư nước ngoài tiếp tục dẫn đầu về tốc độ tăng lao động; doanh nghiệp ngoài Nhà nước cũng ghi nhận xu hướng tuyển dụng tích cực, còn khu vực doanh nghiệp Nhà nước gần như giữ ổn định.
Theo từng ngành, lao động trong lĩnh vực chế biến, chế tạo tăng 3,2% so với cùng kỳ năm trước, cao nhất trong các nhóm ngành công nghiệp. Các lĩnh vực sản xuất và phân phối điện, cấp nước, xử lý rác thải cũng duy trì mức tăng nhẹ, trong khi lao động ngành khai khoáng tiếp tục giảm.
Kết quả trên cho thấy hoạt động sản xuất công nghiệp đang phục hồi theo hướng đồng đều hơn, với động lực chính vẫn đến từ khu vực chế biến, chế tạo. Nếu nhu cầu trong nước và thị trường xuất khẩu tiếp tục cải thiện trong những tháng cuối năm, ngành công nghiệp được kỳ vọng sẽ tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong tăng trưởng kinh tế năm 2026.
Nam Sơn (t/h)
