Thực hiện chỉ đạo của Đảng uỷ Chính phủ về tăng cường quản lý hoạt động xuất khẩu đất hiếm, Cục Hải quan yêu cầu các đơn vị hải quan địa phương siết chặt công tác kiểm tra, giám sát và kiểm soát đối với mặt hàng này nhằm bảo đảm đúng quy định pháp luật, phòng ngừa thất thoát tài nguyên và gian lận thương mại.
Theo đó, cơ quan hải quan chỉ giải quyết thủ tục xuất khẩu đất hiếm đối với các trường hợp đáp ứng đầy đủ điều kiện theo quy định tại Nghị định số 17/2020/NĐ-CP, có nguồn gốc hợp pháp và thuộc danh mục được phép xuất khẩu do Bộ Công Thương công bố theo từng thời kỳ hoặc được cơ quan có thẩm quyền chấp thuận trong trường hợp đặc biệt.
Đối với khai báo hải quan, doanh nghiệp phải cung cấp đầy đủ thông tin liên quan đến tên khoáng sản, tiêu chuẩn chất lượng, nguồn gốc mỏ, đơn vị khai thác, chế biến. Trường hợp doanh nghiệp thương mại không trực tiếp khai thác hoặc chế biến, phải bổ sung hợp đồng, hóa đơn mua bán trong nước cùng các hồ sơ liên quan. Đồng thời, các thông tin về giấy phép khai thác, tận thu hoặc văn bản chấp thuận xuất khẩu cũng phải được kê khai đầy đủ trên tờ khai hải quan.
Cục Hải quan cũng nhấn mạnh, người khai hải quan phải nộp đầy đủ chứng từ theo quy định và chịu trách nhiệm trước pháp luật về tính hợp pháp của nguồn gốc khoáng sản xuất khẩu. Khi có dấu hiệu nghi vấn, cơ quan hải quan sẽ yêu cầu doanh nghiệp bổ sung tài liệu chứng minh nguồn gốc hàng hóa.
Đáng chú ý, toàn bộ các lô hàng đất hiếm xuất khẩu sẽ được kiểm tra thực tế, trừ một số trường hợp đặc thù theo quy định. Việc kiểm tra được thực hiện trên cơ sở quản lý rủi ro, kết hợp đối chiếu danh mục chủng loại, tiêu chuẩn chất lượng do Bộ Công Thương ban hành. Trong trường hợp cần thiết, cơ quan hải quan sẽ lấy mẫu giám định tại các tổ chức đánh giá sự phù hợp để làm căn cứ quyết định thông quan hoặc xử lý vi phạm.
Bên cạnh đó, các đơn vị hải quan được yêu cầu tăng cường thu thập, phân tích thông tin doanh nghiệp xuất khẩu đất hiếm; kịp thời đưa vào diện kiểm tra sau thông quan đối với các trường hợp có dấu hiệu rủi ro cao. Chi cục Hải quan khu vực tổ chức rà soát, kiểm tra và xử lý vi phạm; lực lượng Điều tra chống buôn lậu chủ trì xác minh các vụ việc nghi vấn; Ban Quản lý rủi ro xây dựng tiêu chí phân luồng phù hợp nhằm nâng cao hiệu quả kiểm soát đối với mặt hàng đất hiếm xuất khẩu.
Chi Chi (t/h)
