Doanh nghiệp đổi mới, nâng sức cạnh tranh
Nâng cao năng lực cạnh tranh của khu vực kinh tế tư nhân không chỉ phụ thuộc vào nỗ lực tự đổi mới của doanh nghiệp mà còn cần những chương trình hỗ trợ thiết thực, phù hợp với nhu cầu sản xuất, kinh doanh. Tại Bắc Ninh, chương trình phối hợp giữa UBND thành phố và Samsung Việt Nam đã tạo điều kiện để nhiều doanh nghiệp tiếp cận tư vấn cải tiến quy trình sản xuất, xây dựng mô hình nhà máy thông minh, qua đó giúp năng suất lao động tăng từ 15% đến hơn 40%.
Công ty cổ phần Sản xuất và Xuất nhập khẩu Bao bì Thăng Long (Cụm công nghiệp đa nghề Đình Bảng, phường Từ Sơn), là một trong những doanh nghiệp tham gia chương trình. Sản xuất bao bì giấy và nhựa phục vụ nhiều ngành hàng, doanh nghiệp xác định cải tiến công nghệ, đổi mới phương thức quản trị là yêu cầu cần thiết để đáp ứng các tiêu chuẩn ngày càng cao của khách hàng.
Trước đây, một số khâu quản lý sản xuất của doanh nghiệp vẫn phụ thuộc vào ghi chép thủ công và tổng hợp dữ liệu trên bảng tính. Với sự tư vấn của các kỹ sư Samsung, doanh nghiệp từng bước ứng dụng công nghệ vào theo dõi hoạt động sản xuất, kiểm soát tiến độ, hiệu suất máy móc và tình trạng thiết bị. Dữ liệu được cập nhật theo thời gian thực giúp bộ phận quản lý nắm bắt tình hình nhanh hơn, phát hiện bất thường và chủ động xây dựng kế hoạch bảo trì.
Ông Bùi Tuấn Ngọc, Trưởng Ban Dự án Nhà máy thông minh của Công ty Bao bì Thăng Long, cho biết doanh nghiệp triển khai đầu tư theo từng giai đoạn. Năm 2023, công ty đầu tư khoảng 1,2 tỷ đồng; năm 2024 tiếp tục đầu tư gần 3 tỷ đồng để hoàn thiện, mở rộng hệ thống và dự kiến tiếp tục nâng cấp trong giai đoạn tiếp theo.
Việc kết hợp tư vấn chuyên môn với nguồn lực tự đầu tư giúp doanh nghiệp từng bước chuyển từ phương thức quản lý dựa nhiều vào kinh nghiệm sang điều hành dựa trên dữ liệu. Đến nay, Bao bì Thăng Long đã xây dựng mạng lưới hơn 200 khách hàng doanh nghiệp, trong đó có các tập đoàn lớn như Samsung và Canon.
Nếu Bao bì Thăng Long tập trung đổi mới công nghệ trong sản xuất, Tổng công ty May Bắc Giang LGG lại cho thấy hướng đi nâng cao giá trị gia tăng thông qua chuyển đổi mô hình kinh doanh. Theo Tổng Giám đốc Lưu Tiến Chung, trước năm 2019, hoạt động của doanh nghiệp chủ yếu tập trung vào gia công xuất khẩu, trong khi đầu tư cho nghiên cứu, phát triển sản phẩm và mở rộng hoạt động kinh doanh còn hạn chế. Từ quá trình hợp tác với các đối tác và định hình chiến lược phát triển dài hạn, doanh nghiệp từng bước chuyển hướng đầu tư.
LGG thành lập bộ phận nghiên cứu và phát triển (R&D), chú trọng thiết kế 3D, nghiên cứu xu hướng và phát triển sản phẩm mới; đồng thời đầu tư thiết bị tự động hóa, áp dụng các phương thức quản trị sản xuất tiên tiến, triển khai hệ thống ERP, chuyền treo và kho thông minh. Từ mô hình gia công truyền thống, doanh nghiệp từng bước chuyển sang các phương thức FOB, ODM và phát triển thương hiệu riêng, qua đó chủ động hơn trong thiết kế, sản xuất và tổ chức chuỗi cung ứng.
Năm 2025, LGG đạt doanh thu hợp nhất 1.910 tỷ đồng, kim ngạch xuất khẩu 150 triệu USD, lợi nhuận trước thuế 246 tỷ đồng; thu nhập bình quân của người lao động đạt khoảng 13,3 triệu đồng/người/tháng.
Từ thực tiễn của hai doanh nghiệp có thể thấy, nâng cao sức cạnh tranh là quá trình đòi hỏi nguồn lực đầu tư, quyết tâm đổi mới và khả năng thích ứng với yêu cầu của thị trường. Trong quá trình đó, môi trường kinh doanh thuận lợi và các chương trình hỗ trợ đúng nhu cầu có thể giúp doanh nghiệp rút ngắn thời gian chuyển đổi, sử dụng nguồn lực hiệu quả hơn.
Kết quả Chỉ số năng lực cạnh tranh cấp tỉnh (PCI) năm 2025 phần nào phản ánh chất lượng điều hành kinh tế của Bắc Ninh. Tỉnh đạt 69,07 điểm, thuộc nhóm địa phương có chất lượng điều hành kinh tế “Tốt”.
Trong nhóm này, Bắc Ninh đứng thứ ba về biên độ điểm số so với mức trung vị cả nước. Đây là cơ sở để địa phương tiếp tục cải thiện môi trường đầu tư, đồng thời đặt ra yêu cầu chuyển những kết quả điều hành thành khả năng tiếp cận nguồn lực và cơ hội phát triển thực chất hơn cho doanh nghiệp.
Mở rộng hỗ trợ, đưa chính sách đến gần doanh nghiệp
Theo báo cáo của UBND tỉnh Bắc Ninh về tình hình thực hiện chính sách hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, giai đoạn 2021-2025, toàn tỉnh có 30.925 doanh nghiệp thành lập mới. Đến ngày 30/6/2026, toàn tỉnh có 54.093 doanh nghiệp đăng ký hoạt động, trong đó doanh nghiệp nhỏ và vừa chiếm khoảng 95%. Năm 2025, khu vực này đóng góp 156.786 tỷ đồng vào GRDP, tương đương 30,1% GRDP toàn tỉnh, và đóng góp 6.840 tỷ đồng vào ngân sách.
Để hỗ trợ doanh nghiệp duy trì và mở rộng sản xuất, kinh doanh, Bắc Ninh triển khai các chính sách về thuế, tín dụng, chuyển đổi số, xúc tiến thương mại và phát triển nguồn nhân lực. Có 1.144 doanh nghiệp được giảm 30% tiền thuê đất phải nộp của năm 2024, với tổng số tiền 112,1 tỷ đồng.
Trong năm 2025, có 3.086 doanh nghiệp được gia hạn nộp thuế giá trị gia tăng với số tiền 2.019,5 tỷ đồng; 2.701 doanh nghiệp được gia hạn nộp thuế thu nhập doanh nghiệp 1.136,4 tỷ đồng; 355 doanh nghiệp được gia hạn tiền thuê đất với số tiền 133,8 tỷ đồng. Ngoài ra, 1.663 doanh nghiệp nhỏ và vừa thành lập mới thuộc diện được miễn thuế thu nhập doanh nghiệp trong ba năm đầu theo chính sách áp dụng.
Trong lĩnh vực tín dụng, đến cuối năm 2025, dư nợ cho vay doanh nghiệp nhỏ và vừa đạt gần 62.000 tỷ đồng, với khoảng 5.000 khách hàng. Tỉnh cũng hỗ trợ 1.734 doanh nghiệp sử dụng chữ ký số, tổ chức 28 hội chợ, triển lãm trong giai đoạn 2021-2025 nhằm tạo điều kiện quảng bá sản phẩm, kết nối đối tác và mở rộng thị trường.
Các hoạt động đào tạo, hỗ trợ pháp lý được triển khai thông qua khoảng 80 lớp dành cho 3.940 doanh nghiệp nhỏ và vừa, cùng các hội nghị tập huấn, đối thoại chính sách. Trong giai đoạn này, có 201 hộ kinh doanh chuyển đổi thành doanh nghiệp.
Những chính sách trên góp phần hỗ trợ doanh nghiệp giảm chi phí, tiếp cận thông tin và nâng cao năng lực quản trị. Tuy nhiên, hiệu quả hỗ trợ không chỉ được đo bằng số lượng chương trình hay nguồn lực đã bố trí, mà còn ở khả năng doanh nghiệp tiếp cận và thụ hưởng chính sách trên thực tế. Câu chuyện mặt bằng sản xuất là một ví dụ rõ nét.
UBND thành phố đã bố trí 18 khu công nghiệp với khoảng 100,96 ha đất dành cho doanh nghiệp nhỏ và vừa. Tuy nhiên, dù HĐND thành phố đã ban hành nghị quyết hỗ trợ mặt bằng cho nhóm doanh nghiệp này trong các khu, cụm công nghiệp, nhưng đến nay chưa có doanh nghiệp nào được hưởng hỗ trợ.
Với mục tiêu tiếp tục nâng cao chất lượng môi trường đầu tư, xây dựng môi trường kinh doanh minh bạch, cạnh tranh bình đẳng và giảm chi phí tuân thủ cho doanh nghiệp, Bắc Ninh đang cụ thể hóa các nhiệm vụ cải thiện môi trường kinh doanh theo Nghị quyết số 02/NQ-CP ngày 8/1/2026 của Chính phủ.
Theo Phó Chủ tịch UBND thành phố Bắc Ninh Phạm Văn Thịnh, thành phố yêu cầu người đứng đầu các cơ quan, đơn vị đổi mới phương thức lãnh đạo, điều hành theo phương châm “3 hơn”: quyết liệt hơn, linh hoạt hơn, hiệu quả hơn; đồng thời thực hiện nguyên tắc “6 rõ” trong giao và tổ chức thực hiện nhiệm vụ, gồm rõ người, rõ việc, rõ thời gian, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền và rõ sản phẩm, kết quả, gắn với đôn đốc, kiểm tra thường xuyên.
Cùng với đó, đội ngũ cán bộ, công chức phải quán triệt phương châm “3 có”, bảo đảm hài hòa lợi ích của Nhà nước, người dân và doanh nghiệp; thực hiện “2 không”, gồm không tham nhũng, tiêu cực và không để thất thoát, lãng phí nguồn lực công. Tỉnh cũng đề cao tinh thần “3 dám”: dám nói, dám làm, dám chịu trách nhiệm vì lợi ích chung, nhằm nâng cao trách nhiệm thực thi công vụ và kịp thời tháo gỡ khó khăn cho doanh nghiệp.
Trong cải cách thủ tục hành chính, Bắc Ninh đặt mục tiêu 100% thủ tục liên quan đến doanh nghiệp được cung cấp dịch vụ công trực tuyến toàn trình, không phụ thuộc địa giới hành chính trong phạm vi tỉnh. Các sở, ngành, địa phương được yêu cầu triển khai cơ chế “Luồng xanh 24 giờ” và “Luồng xanh 60%”, góp phần rút ngắn thời gian xử lý hồ sơ, đẩy nhanh tiến độ thực hiện các dự án trọng điểm.
Tỉnh đồng thời đặt mục tiêu giảm tối thiểu 30% thời gian giải quyết thủ tục về thuê đất, cấp giấy chứng nhận quyền sử dụng đất cho người dân và doanh nghiệp. Các khu công nghiệp, cụm công nghiệp được yêu cầu dành tối thiểu 20 ha hoặc 5% quỹ đất để hỗ trợ doanh nghiệp nhỏ và vừa, doanh nghiệp công nghệ cao và doanh nghiệp khởi nghiệp sáng tạo thuê mặt bằng.
Về tín dụng, địa phương định hướng ưu tiên nguồn vốn cho doanh nghiệp tư nhân, nhất là các đơn vị tham gia chuỗi cung ứng, chuyển đổi số và chuyển đổi xanh; đồng thời nghiên cứu cơ chế tín dụng với lãi suất phù hợp cho các dự án đáp ứng tiêu chuẩn môi trường, xã hội và quản trị (ESG).
Từ đổi mới tại doanh nghiệp đến cải cách thủ tục và tháo gỡ rào cản về vốn, mặt bằng, Bắc Ninh đang từng bước hoàn thiện môi trường kinh doanh để thúc đẩy kinh tế tư nhân phát triển. Thách thức đặt ra là chuyển các chủ trương, chính sách thành kết quả cụ thể, giúp doanh nghiệp tiếp cận nguồn lực thuận lợi hơn, nâng cao năng suất, gia tăng giá trị sản phẩm và mở rộng cơ hội tham gia chuỗi cung ứng.
