Chính phủ vừa ban hành Nghị định số 295/2026/NĐ-CP quy định về đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã, thay thế Nghị định số 92/2024/NĐ-CP. Một trong những điểm đáng chú ý là quy trình đăng ký được chuẩn hóa theo hướng điện tử, đồng thời tăng thẩm quyền cho cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã trong tiếp nhận và xử lý hồ sơ.
Theo quy định, Giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác được cấp cho tổ hợp tác; Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã được cấp cho hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã. Đối với chi nhánh, văn phòng đại diện và địa điểm kinh doanh sẽ được cấp giấy chứng nhận đăng ký hoạt động riêng.
Đáng chú ý, Giấy chứng nhận đăng ký tổ hợp tác và Giấy chứng nhận đăng ký hợp tác xã đồng thời là Giấy chứng nhận đăng ký thuế, song không được xem là giấy phép kinh doanh.
Cấp xã trở thành đầu mối tiếp nhận, xử lý hồ sơ đăng ký
Theo Nghị định, tùy mô hình tổ chức của địa phương, cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã sẽ là phòng chuyên môn thuộc UBND cấp xã hoặc UBND cấp xã nếu không thành lập phòng chuyên môn. Đây là đơn vị trực tiếp giải quyết các thủ tục đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã.
Đối với hồ sơ nộp trực tiếp, người đăng ký chỉ cần nộp một bộ hồ sơ tại Bộ phận một cửa cấp xã. Sau khi tiếp nhận, hồ sơ sẽ được chuyển ngay đến cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã để xử lý, đồng thời toàn bộ thông tin sẽ được số hóa và cập nhật lên Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã.
Nghị định cũng quy định rõ các điều kiện để hồ sơ được tiếp nhận, gồm đầy đủ thành phần theo quy định, có tên tổ hợp tác hoặc hợp tác xã, thông tin liên hệ của người nộp hồ sơ và hoàn thành nghĩa vụ lệ phí (nếu thuộc diện phải nộp).
Nếu hồ sơ cần sửa đổi, bổ sung, tổ chức đăng ký có tối đa 60 ngày để hoàn thiện. Quá thời hạn này mà không bổ sung, hồ sơ sẽ bị hủy trên hệ thống.
Đẩy mạnh đăng ký trực tuyến, kết nối dữ liệu với cơ quan thuế
Bên cạnh hình thức nộp trực tiếp, Nghị định khuyến khích thực hiện thủ tục hoàn toàn trên môi trường điện tử.
Người nộp hồ sơ đăng nhập Cổng Dịch vụ công quốc gia hoặc ứng dụng định danh điện tử để truy cập Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã, kê khai thông tin, tải hồ sơ điện tử, thanh toán lệ phí (nếu có) và xác thực để hoàn tất việc nộp hồ sơ.
Đối với các biểu mẫu được kê khai trực tuyến và chỉ yêu cầu một người ký, người nộp hồ sơ không phải ký số hoặc ký trực tiếp trước khi gửi. Những giấy tờ còn lại phải được ký theo quy định và chuyển thành văn bản điện tử trước khi tải lên hệ thống.
Sau khi hoàn tất, người nộp hồ sơ sẽ nhận giấy tiếp nhận và giấy hẹn trả kết quả dưới dạng điện tử. Trong quá trình xử lý, người đăng ký có thể theo dõi tiến độ và nhận kết quả trực tuyến trên Hệ thống thông tin về đăng ký hợp tác xã.
Một điểm mới khác là toàn bộ dữ liệu đăng ký sau khi được cập nhật sẽ tự động kết nối với Hệ thống ứng dụng đăng ký thuế, giúp tăng cường phối hợp giữa cơ quan đăng ký kinh doanh cấp xã và cơ quan thuế, giảm việc kê khai trùng lặp và rút ngắn thời gian giải quyết thủ tục.
Nghị định số 295/2026/NĐ-CP có hiệu lực từ ngày23/7/2026, thay thế Nghị định số 92/2024/NĐ-CP, tạo nền tảng cho việc hiện đại hóa công tác đăng ký tổ hợp tác, hợp tác xã và liên hiệp hợp tác xã theo hướng minh bạch, số hóa và thuận tiện hơn cho người dân, doanh nghiệp.
Minh Thành (t/h)
