Tại dự thảo Nghị định quy định mức lương cơ sở và chế độ tiền thưởng, Bộ Nội vụ đưa ra đề xuất cải cách mạnh mẽ cơ chế thưởng đối với khu vực công. Chính sách này dự kiến áp dụng đồng thời với việc điều chỉnh mức lương cơ sở lên 2.530.000 đồng/tháng kể từ ngày 1/7/2026.
Theo dự thảo, tiền thưởng sẽ được xây dựng dựa trên hai căn cứ chính là thành tích công tác đột xuất và kết quả đánh giá, xếp loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ hằng năm. Đây được xem là bước chuyển đáng chú ý, nhằm khắc phục tình trạng bình quân, thiếu động lực trong phân phối thu nhập trước đây.
Cụ thể, tiền thưởng sẽ được triển khai theo hai hình thức gồm thưởng đột xuất cho các thành tích nổi bật và thưởng định kỳ hằng năm căn cứ vào mức độ hoàn thành nhiệm vụ của từng cá nhân. Việc phân loại này giúp tạo ra sự linh hoạt và khuyến khích cạnh tranh lành mạnh trong đội ngũ cán bộ, công chức.
Đối tượng áp dụng cơ chế thưởng mới là những người hưởng lương từ ngân sách nhà nước, bao gồm cán bộ, công chức từ Trung ương đến cấp xã; viên chức trong đơn vị sự nghiệp công lập; người lao động hợp đồng trong cơ quan hành chính, đơn vị sự nghiệp có xếp lương theo quy định; lực lượng vũ trang và các đối tượng trong tổ chức cơ yếu.
Ngoài ra, những người làm việc trong các hội được ngân sách nhà nước hỗ trợ kinh phí hoạt động cũng thuộc diện áp dụng nếu nằm trong danh sách trả lương. Ngược lại, các trường hợp chỉ hưởng phụ cấp hoặc sinh hoạt phí sẽ không thuộc diện được hưởng chế độ tiền thưởng này.
Một điểm mới đáng chú ý là mỗi cơ quan, đơn vị sẽ phải tự xây dựng Quy chế tiền thưởng riêng, thay vì áp dụng cứng nhắc theo một khung chung. Quy chế này phải quy định rõ tiêu chí xét thưởng, mức thưởng cụ thể, quy trình xét duyệt cũng như các nội dung quản lý liên quan, đồng thời phải được công khai trong nội bộ và gửi cơ quan cấp trên để giám sát.
Đáng chú ý, dự thảo không bắt buộc mức thưởng phải gắn với hệ số lương của từng người, mở ra khả năng chi thưởng linh hoạt hơn, phản ánh đúng giá trị đóng góp thực tế.
Về nguồn chi, dự thảo đề xuất thành lập quỹ tiền thưởng hằng năm với mức tối đa bằng 10% tổng quỹ tiền lương (không bao gồm phụ cấp). Đây được xem là “trần” chi thưởng, nhằm đảm bảo cân đối ngân sách nhưng vẫn tạo dư địa khuyến khích hiệu quả làm việc.
Nguyên tắc sử dụng quỹ thưởng cũng được quy định chặt chẽ. Quỹ phải được sử dụng trong năm ngân sách, không được chuyển sang năm sau. Trường hợp không sử dụng hết, phần dư dự toán sẽ bị hủy, còn phần dư tạm ứng phải nộp lại ngân sách nhà nước.
So với quy định hiện hành tại Nghị định 73/2024/NĐ-CP, dự thảo lần này cụ thể hóa hơn cách xử lý phần kinh phí còn lại, qua đó tăng tính minh bạch và kỷ luật tài chính.
Việc đề xuất cơ chế thưởng mới được kỳ vọng sẽ tạo động lực làm việc rõ ràng hơn cho khu vực công, góp phần nâng cao chất lượng đội ngũ và hiệu quả hoạt động của bộ máy nhà nước trong giai đoạn cải cách tiền lương sắp tới.
Phương Thảo(t/h)
