Chuyển từ “mỗi cơ sở một hồ sơ” sang giá theo cấp chuyên môn
Theo khoản 7 Điều 110 Luật Khám bệnh, chữa bệnh năm 2023, cơ sở khám chữa bệnh của Nhà nước áp dụng giá cụ thể dịch vụ khám chữa bệnh đối với người bệnh không có thẻ bảo hiểm y tế sử dụng các dịch vụ thuộc danh mục do Quỹ Bảo hiểm y tế chi trả mà không phải là dịch vụ theo yêu cầu. Các cơ sở này cũng được quyết định giá dịch vụ theo yêu cầu và phải kê khai, niêm yết công khai giá.
Trong tờ trình gửi Chính phủ về dự án Luật sửa đổi, bổ sung một số điều của Luật Trẻ em, Luật Người khuyết tật, Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Luật Dược, Luật Người cao tuổi và Luật Bảo hiểm y tế, Bộ Y tế đề xuất sửa quy định theo hướng làm rõ cơ sở khám chữa bệnh của Nhà nước chỉ được quyết định giá đối với dịch vụ theo yêu cầu.
Đối với các dịch vụ không theo yêu cầu, giá tiếp tục do Bộ trưởng Bộ Y tế hoặc HĐND cấp tỉnh quy định theo thẩm quyền. Theo Bộ Y tế, việc sửa đổi nhằm loại bỏ cách hiểu rằng cơ sở khám chữa bệnh được tự quyết định giá dịch vụ không theo yêu cầu đối với người không có thẻ bảo hiểm y tế.
Bộ Y tế đồng thời đề xuất thay đổi phương thức xác định giá dịch vụ khám chữa bệnh.
Theo cơ chế hiện hành, cơ sở khám chữa bệnh phải lập hồ sơ phương án giá, gửi cơ quan chủ quản xem xét trước khi chuyển Bộ Y tế tổ chức thẩm định, trình cấp có thẩm quyền quyết định.
Bộ Y tế cho rằng, quy trình này tạo khối lượng công việc đáng kể, đặc biệt với những cơ sở lớn có hàng nghìn, thậm chí hơn 10.000 danh mục kỹ thuật, trong khi đó, các trạm xá, trạm y tế quân y, tổ quân dân y quy mô nhỏ cũng phải thực hiện quy trình định giá tương tự.
Qua rà soát các hồ sơ đã thẩm định, Bộ Y tế cho biết nhiều nhóm cơ sở có cùng cấp chuyên môn kỹ thuật gồm chuyên sâu, cơ bản và ban đầu có mức giá đề xuất về cơ bản không khác biệt đáng kể sau khi được rà soát, chuẩn hóa về phương pháp và các yếu tố hình thành giá.
Từ đó, Bộ Y tế đề xuất chuyển từ phương thức “mỗi cơ sở một hồ sơ phương án giá” sang “một mức giá được xác lập theo cấp chuyên môn kỹ thuật”, áp dụng cho các cơ sở đủ điều kiện thuộc cấp tương ứng.
Theo phương án này, các cơ sở khám chữa bệnh không phải lập lại hồ sơ phương án giá mỗi khi thành lập mới hoặc điều chỉnh phạm vi hoạt động chuyên môn để gửi Bộ Y tế phê duyệt. Thay vào đó, cơ sở có thể áp dụng mức giá đã được Bộ Y tế ban hành theo cấp chuyên môn.
Bộ Y tế ước tính phương án có thể giảm khoảng 4,5 tỷ đồng mỗi năm chi phí văn phòng phẩm và in ấn. Con số này chưa bao gồm các khoản chi khác như nhân lực lập hồ sơ, thời gian xử lý của cơ quan chủ quản, tổ chức họp, đi lại, lưu trữ hồ sơ và các chi phí hành chính liên quan.
Theo Bộ Y tế, lợi ích của phương án không chỉ nằm ở việc giảm chi phí vật chất mà còn giảm chi phí tuân thủ pháp luật, giải phóng nguồn lực của cơ sở khám chữa bệnh và cơ quan quản lý để tập trung cho nhiệm vụ chuyên môn.
Lo ngại chênh lệch giá giữa các địa phương
Tại hội nghị lấy ý kiến góp ý dự thảo một số điều luật liên quan đến lĩnh vực y tế tại Đoàn Đại biểu Quốc hội TP. HCM, một số đại biểu và chuyên gia đề nghị xem xét kỹ các quy định liên quan đến thẩm quyền xây dựng giá dịch vụ khám chữa bệnh.
Một nữ đại biểu đến từ Hội Luật gia TP. HCM băn khoăn về quy định cho phép cơ sở y tế tự xây dựng và quyết định mức giá dịch vụ theo yêu cầu. Theo đại biểu, khi xác định giá dịch vụ y tế, ngoài máy móc và cơ sở vật chất có thể tính toán bằng tiền, trình độ và kinh nghiệm của đội ngũ y bác sĩ cũng là yếu tố có ảnh hưởng lớn đến chất lượng dịch vụ.
Đại biểu này cho rằng sau quá trình sắp xếp, sáp nhập, cùng với sự quan tâm đến chương trình khám bệnh toàn dân, vấn đề điều trị chuyên sâu và chăm sóc theo yêu cầu vẫn cần được tính toán phù hợp với điều kiện thực tế. Việc người bệnh chi trả cho dịch vụ khám chữa bệnh theo yêu cầu cũng cần đi cùng chất lượng dịch vụ tương xứng.
Đại biểu đồng thời đề nghị cân nhắc quy định phân cấp cho UBND tỉnh, thành phố xây dựng giá dịch vụ khám chữa bệnh, trong bối cảnh hoạt động chuyên môn và điều phối khám chữa bệnh giữa các địa phương, khu vực vẫn có sự quản lý của Bộ Y tế.
TS.BS Phạm Quốc Dũng, Phó Hiệu trưởng Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch, cũng đặt vấn đề về thẩm quyền xây dựng giá dịch vụ kỹ thuật khám chữa bệnh.
Theo nội dung được đưa ra tại hội nghị, có đề xuất cho phép UBND cấp tỉnh quy định giá cụ thể cho các cơ sở khám chữa bệnh thuộc địa bàn quản lý theo 3 cấp chuyên môn kỹ thuật. Tờ trình số 586/TTr-CP cũng đề xuất bãi bỏ điều kiện không được vượt quá giá do Bộ trưởng Bộ Y tế quy định, với lý do giới hạn này làm giảm tính chủ động của địa phương.
TS.BS Phạm Quốc Dũng cho rằng, nếu mỗi tỉnh xây dựng giá theo một cách khác nhau, có thể dẫn đến tình trạng chênh lệch giá dịch vụ kỹ thuật cùng cấp chuyên môn. Điều này có thể tác động đến người bệnh bảo hiểm y tế di chuyển giữa các địa phương, cũng như các bệnh viện thực hành của trường đại học y, vốn tiếp nhận bệnh nhân từ nhiều tỉnh, thành phố.
Vì vậy, ông Dũng đề nghị nếu bỏ giới hạn giá, cần có cơ chế kiểm soát thay thế nhằm hạn chế sự chênh lệch lớn về giá dịch vụ kỹ thuật giữa các địa phương.
Lãnh đạo Trường Đại học Y khoa Phạm Ngọc Thạch cũng góp ý về thẩm quyền cấp và đình chỉ giấy phép hành nghề khám chữa bệnh. Theo hướng điều chỉnh được nêu, thẩm quyền thu hồi giấy phép được giao cho UBND cấp tỉnh, thành phố.
TS.BS Phạm Quốc Dũng đề xuất bổ sung cơ chế phối hợp trong thẩm định hồ sơ khi thu hồi giấy phép, đồng thời kết nối hệ thống dữ liệu quản lý giấy phép hành nghề giữa các địa phương.
Sở Y tế TP. HCM đề nghị tăng phân cấp nhưng phải kiểm soát
Sở Y tế TP. HCM thống nhất sự cần thiết sửa đổi, bổ sung các luật liên quan đến lĩnh vực y tế, đồng thời cho rằng việc giảm thủ tục cần đi cùng yêu cầu bảo đảm chất lượng dịch vụ, an toàn người bệnh và bảo vệ các nhóm dễ bị tổn thương.
Về Luật Trẻ em, Sở Y tế đề nghị khi chuyển trách nhiệm của Bộ Y tế từ Điều 84 sang Điều 82 cần kế thừa đầy đủ các nhiệm vụ về khám sức khỏe định kỳ, dinh dưỡng, sàng lọc trước sinh và sơ sinh, sức khỏe tâm thần, y tế trường học và chăm sóc trẻ có hoàn cảnh đặc biệt. Đồng thời, cần làm rõ trách nhiệm phối hợp giữa ngành y tế, công an và UBND cấp xã trong việc bảo đảm trẻ bị xâm hại được cấp cứu, điều trị và bảo vệ kịp thời.
Đối với Luật Người khuyết tật, Sở Y tế đề nghị bảo đảm năng lực chuyên môn của Hội đồng xác định mức độ khuyết tật cấp xã và có cơ chế hỗ trợ chuyên gia đối với những trường hợp phức tạp.
Với Luật Khám bệnh, chữa bệnh, Sở Y tế đề xuất tăng thẩm quyền cho địa phương nhưng cần quy định rõ đầu mối cấp phép, quản lý hành nghề và chia sẻ dữ liệu trên toàn quốc.
Riêng về giá dịch vụ, Sở Y tế TP. HCM lưu ý tờ trình đề xuất bỏ giới hạn giá do địa phương quy định không được vượt giá Bộ trưởng Bộ Y tế đưa ra, trong khi dự thảo vẫn giữ quy định này. Do đó, Sở đề nghị thống nhất phương án theo hướng tăng tính chủ động của địa phương, đồng thời có phương pháp định giá thống nhất, công khai chi phí và đánh giá tác động đối với người bệnh cũng như Quỹ Bảo hiểm y tế.
Đối với Luật Dược, Sở Y tế đề nghị thống nhất việc đơn giản hóa hồ sơ và tạo điều kiện tiếp cận thuốc, vắc xin. Tuy nhiên, việc miễn thử lâm sàng bổ sung tại Việt Nam cần dựa trên dữ liệu được thẩm định, có căn cứ khoa học và cơ chế giám sát sau lưu hành.
Về Luật Phòng, chống tác hại của rượu, bia, ngành y tế TP. HCM đề nghị tách việc cắt giảm điều kiện kinh doanh khỏi các biện pháp bảo vệ sức khỏe cộng đồng; đồng thời giữ quy định cấm bán rượu, bia bằng máy bán hàng tự động. Với thương mại điện tử, cần quy định rõ trách nhiệm kiểm soát tuổi người mua và người nhận hàng, bảo vệ người dưới 18 tuổi.
Sở Y tế TP. HCM cũng đề nghị bổ sung quy định chuyển tiếp đối với giấy phép, hồ sơ đang giải quyết, giá dịch vụ và dữ liệu quản lý; đồng thời đánh giá đầy đủ về nhân lực, kinh phí, hạ tầng số và năng lực hậu kiểm của địa phương trước khi triển khai các quy định mới.
Thiên Trường
