Theo Bộ Công Thương, trước đó Bộ đã trình Chính phủ báo cáo giải trình và tiếp thu các ý kiến liên quan đến dự thảo Nghị định thay thế các quy định hiện hành về kinh doanh xăng dầu. Sau khi Nghị định được ban hành, Bộ Công Thương sẽ chủ trì phối hợp với các bộ, ngành liên quan xây dựng Thông tư hướng dẫn chi tiết nhằm bảo đảm các quy định được triển khai thống nhất trong thực tế.
Một trong những nội dung đáng chú ý của dự thảo Thông tư là cơ chế theo dõi và thực hiện bình ổn giá đối với các mặt hàng xăng, xăng sinh học và dầu diesel. Theo dự thảo, việc đánh giá biến động giá sẽ dựa trên giá bán lẻ do các thương nhân đầu mối kinh doanh xăng dầu công bố trên thị trường. Cơ quan quản lý sẽ xem xét dữ liệu từ một số doanh nghiệp đầu mối có tính đại diện, với tổng sản lượng tiêu thụ chiếm trên 70% tổng lượng xăng dầu tiêu thụ cả nước.
Cơ chế bình ổn giá được kích hoạt trong trường hợp giá bán lẻ xăng dầu trong nước có biến động bất thường. Cụ thể, khi giá tăng liên tiếp trong thời gian khoảng một tháng với biên độ lớn và mức tăng cộng dồn từ 20% trở lên, gây nguy cơ ảnh hưởng tiêu cực đến ổn định kinh tế vĩ mô, kiểm soát lạm phát và đời sống người dân, các cơ quan quản lý sẽ xem xét áp dụng biện pháp bình ổn.
Theo dự thảo, Bộ Công Thương sẽ chủ trì phối hợp với Bộ Tài chính và các cơ quan liên quan thu thập, phân tích và đánh giá toàn diện tình hình thị trường xăng dầu. Các yếu tố được xem xét bao gồm cung cầu thị trường, diễn biến giá xăng dầu thế giới, cơ cấu hình thành giá cơ sở, lượng tồn kho, nhu cầu tiêu dùng trong nước cũng như tình hình sản xuất và nhập khẩu trong từng giai đoạn cụ thể.
Trên cơ sở các dữ liệu tổng hợp, Bộ Công Thương sẽ xây dựng báo cáo đánh giá tác động của biến động giá xăng dầu đối với nền kinh tế và đời sống xã hội, sau đó gửi Bộ Tài chính để tổng hợp, trình Chính phủ xem xét quyết định chủ trương bình ổn giá.
Sau khi có chủ trương từ Chính phủ, Bộ Công Thương sẽ hướng dẫn và phối hợp với các địa phương triển khai các biện pháp bình ổn theo quy định của Luật Giá và các văn bản liên quan. Trình tự và thủ tục thực hiện sẽ tuân thủ theo quy định tại Nghị định số 85/2024/NĐ-CP và các nghị quyết của Chính phủ về phương án bình ổn giá.
Dự thảo cũng quy định rõ việc kết nối và chia sẻ dữ liệu giữa các doanh nghiệp kinh doanh xăng dầu với cơ quan quản lý. Theo đó, thương nhân đầu mối, thương nhân phân phối và các doanh nghiệp bán lẻ xăng dầu không thuộc hệ thống phân phối của doanh nghiệp đầu mối phải đăng ký tài khoản kết nối dữ liệu với Bộ Công Thương bằng văn bản. Nội dung đăng ký bao gồm tên doanh nghiệp, mã số doanh nghiệp và địa chỉ thư điện tử để nhận thông tin phản hồi.
Trong thời hạn ba ngày làm việc kể từ khi nhận được hồ sơ đăng ký, Cục Quản lý và Phát triển thị trường trong nước thuộc Bộ Công Thương sẽ gửi kết quả xác nhận tài khoản cho doanh nghiệp thông qua email.
Sau khi hoàn tất kết nối, các doanh nghiệp sẽ thực hiện báo cáo dữ liệu, kê khai và công bố giá bán lẻ xăng dầu thông qua hệ thống phần mềm điện tử của Bộ Công Thương. Việc cập nhật dữ liệu điện tử được kỳ vọng sẽ giúp cơ quan quản lý theo dõi sát diễn biến thị trường, đồng thời nâng cao tính minh bạch trong hoạt động kinh doanh xăng dầu.
Hiện dự thảo Thông tư đang được công bố để lấy ý kiến rộng rãi trên Cổng thông tin điện tử của Bộ Công Thương trước khi hoàn thiện và ban hành chính thức.
Nam Sơn (t/h)
