(THCL) _ Những năm qua, dệt may là ngành xuất khẩu chủ lực. Sản phẩm dệt may của Việt Nam xuất khẩu tới gần 200 quốc gia và vùng lãnh thổ, kim ngạch đạt 17,9 tỷ USD, chiểm 13,6% tổng kim ngạch xuất khẩu và 10,5% GDP cả nước. Với những lợi thế nội tại và kỳ vọng từ các hiệp định thương mại tự do, ngành dệt may Việt Nam đứng trước thời cơ thay đổi toàn diện, cả chiều sâu và chiều rộng...

2014: “Điểm sáng” bức tranh xuất khẩu

Dệt may là điểm sáng trong bức tranh xuất khẩu của Việt Nam năm 2014 khi vượt đích gần 1 tỷ USD. Dưới tác động của các hiệp định thương mại tự do (FTA) sắp được ký kết, đà tăng trưởng mạnh mẽ này được đánh giá sẽ tiếp tục duy trì trong năm 2015.

Theo thống kê của Hiệp hội Dệt may Việt Nam (Vitas), cả nước hiện có khoảng 6.000 doanh nghiệp dệt may, thu hút hơn 2,5 triệu lao động, chiếm khoảng 25% lao động của khu vực kinh tế công nghiệp. Thực tế, mỗi 1 tỷ USD xuất khẩu hàng dệt may, có thể tạo ra việc làm cho 150.000 - 200.000 lao động, trong đó có 100.000 lao động doanh nghiệp dệt may và 50.000 - 100.000 lao động tại các doanh nghiệp hỗ trợ khác.

Phần lớn các doanh nghiệp thuộc khu vực kinh tế tư nhân (84%), tập trung ở Đông Nam Bộ (60%) và đồng bằng sông Hồng. Các doanh nghiệp may chiếm khoảng 70% tổng số doanh nghiệp trong ngành với hình thức xuất khẩu chủ yếu là CMT (85%).

Sự tăng trưởng mạnh mẽ về giá trị xuất khẩu đã đẩy mạnh cán cân thương mại của ngành về hướng xuất siêu. Nhận định về khả năng này, ông Lê Tiến Trường, Tổng giám đốc Tập đoàn Dệt may Việt Nam cho biết: Năm 2014, ngành dệt may có khả năng vượt kế hoạch xuất khẩu từ 0,5 - 1 tỷ USD, tăng trưởng 15 - 16% so với mục tiêu 12% đã đề ra. Riêng Tập đoàn Dệt may, dự kiến xuất khẩu đạt 3,4 tỷ USD giá trị hàng hóa.

Bên cạnh các thị trường truyền thống như EU, Mỹ, Hàn Quốc, Nhật Bản…, một số thị trường mới nổi cũng đóng góp rất lớn vào kim ngạch xuất khẩu của ngành. Năm 2014, dự kiến Việt Nam xuất khẩu sang thị trường Trung Quốc khoảng 2,2 tỷ USD. Tiếp đến là thị trường Canada với kim ngạch ước đạt 800 triệu USD. Năm 2015, Canada có thể góp mặt vào nhóm thị trường nhập khẩu vượt 1 tỷ USD của ngành. Liên bang Nga cũng được đánh giá là thị trường mới nổi rất quan trọng với ngành dệt may Việt Nam. Năm 2014, kim ngạch xuất khẩu sang thị trường này ước đạt 300 triệu USD.

Cũng theo ông Lê Tiến Trường, so với năm 2013, giá đơn hàng dệt may xuất khẩu của năm 2014 thấp hơn bởi giá tất cả nguyên liệu chính đều giảm, trong khi kim ngạch lại tăng, chứng tỏ sản lượng của ngành tăng ở mức khá.

Hiệp hội Dệt may Việt Nam nhận định, với kết quả này, ngành dệt may mang lại thặng dư thương mại 12 tỷ USD trong năm 2014.

2015: Sẽ là năm đầy triển vọng đầy triển vọng

2015 được đánh giá là năm thuận lợi cho hoạt động xuất khẩu của ngành dệt may Việt Nam. Phân tích sâu về cơ hội tại các thị trường, các chuyên gia kinh tế nhận định: Triển vọng tăng trưởng kim ngạch ngay tại các thị trường truyền thống của ngành còn rất lớn. Như khu vực EU, đây là thị trường liên tục được mở rộng về quy mô. Việt Nam cũng mới chỉ chiếm khoảng 1% tổng giá trị nhập khẩu hàng dệt may của thị trường này. Bên cạnh đó, khi FTA Việt Nam - EU được ký kết, thuế từ 12% về 0% - sẽ tạo ra sức cạnh tranh lớn cho hàng dệt may xuất khẩu vào thị trường EU. Theo đó, EU tiếp tục là thị trường trọng điểm của dệt may Việt Nam trong thời gian tới.

Tương tự, ưu đãi về thuế do Hiệp định đối tác kinh tế xuyên Thái Bình Dương (TPP) mang lại cũng là yếu tố thuận lợi cho các doanh nghiệp mở rộng thị phần tại thị trường Mỹ. Hàng dệt may Việt Nam xuất khẩu vào Mỹ hiện chịu thuế suất khoảng 17 - 18%, khi TPP được ký kết, thuế suất này sẽ giảm dần xuống 0%. Những năm gần đây, kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may của Việt Nam vào thị trường Mỹ luôn tăng 12 - 13%/năm, trong khi Mỹ nhập khẩu hàng dệt may của thế giới chỉ tăng 3%, tức là thị phần của chúng ta tại thị trường Mỹ đang được cải thiện rất khả quan.

Hơn nữa, dệt may của Việt Nam mới chỉ chiếm khoảng 9% tỷ trọng nhập khẩu hàng may mặc của Mỹ. Kim ngạch xuất khẩu hàng dệt may vào thị trường Mỹ tăng, ngoài lợi thế cạnh tranh còn có sự chờ đợi, đón đầu của các nhà nhập khẩu về hiệp định TPP.

Tại thị trường Nga, thuế quan áp dụng cho hàng dệt may chính ngạch của Việt Nam rất cao và được tính theo trọng lượng của sản phẩm. Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam và Liên minh Hải quan (Nga, Belarus, Kazakhstan) được ký kết vào đầu năm 2015 - sẽ cải thiện đáng kể chính sách thuế, hải quan và tạo sức hấp dẫn lớn đối với doanh nghiệp.

Như vậy có thể nói, năm 2015, triển vọng tăng trưởng xuất khẩu của ngành dệt may Việt Nam khá sáng sủa. Kiên trì với định hướng lựa chọn đơn hàng có kích cỡ trung bình, yêu cầu khó, mang tính thời trang cao nhằm phát huy thế mạnh cạnh tranh về kỹ thuật và tay nghề của người lao động, ngành dệt may đang từng bước tạo đà “chắc chân” trong chuỗi cung ứng của dệt may thế giới.

Ông Trần Việt, Trưởng ban Thị trường (Tập đoàn Dệt may Việt Nam) nhận định: “Ngành dệt may đang bước vào giai đoạn “hậu chung cuộc”. Điều này được thể hiện thông qua làn sóng Hiệp định thương mại tự do (FTA), tạo cơ hội cuối cùng để dệt may bứt phá về mặt quy mô, chất lượng, tạo cơ hội để phát triển bền vững trong năm 2015. Thời gian này, chúng ta đang đàm phán hiệp định thương mại tự do song phương với Nhật Bản và Hàn Quốc. Cùng với WTO, những hiệp định này sẽ góp phần tạo điều kiện cho dệt may Việt Nam phát triển mạnh sang thị trường EU, Nhật Bản, Hàn Quốc”

Tuấn Ngọc