Tại chương trình làm việc với sự tham gia của Bộ KH&CN, Bộ Quốc phòng và UBND tỉnh Điện Biên, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương nhấn mạnh, kinh tế tầm thấp là lĩnh vực mới, có tính liên ngành cao và còn nhiều dư địa phát triển. Việc lựa chọn Điện Biên không chỉ xuất phát từ điều kiện thực tế mà còn nhằm xây dựng một mô hình thí điểm có thể nhân rộng.
Theo đó, trọng tâm của đề án không nằm ở việc chứng minh công nghệ UAV có thể vận hành, mà là xác định rõ UAV sẽ giải quyết bài toán gì trong thực tiễn. Các kịch bản ứng dụng được định hướng gắn với nhu cầu cụ thể như vận chuyển hàng hóa, đặc biệt tại các khu vực địa hình khó tiếp cận; đồng thời kết hợp thu thập dữ liệu phục vụ sản xuất, kinh doanh và quản lý. Việc triển khai phải bảo đảm đủ quy mô để có thể đo lường chính xác hiệu quả, giá trị gia tăng cũng như khả năng cải thiện vận hành.
Cách tiếp cận này cho thấy sự chuyển dịch rõ nét từ tư duy “thử công nghệ” sang “thử mô hình phát triển”, trong đó hiệu quả kinh tế – xã hội là thước đo quan trọng nhất. Đây cũng là cơ sở để xây dựng các chính sách phù hợp trong bối cảnh công nghệ bay không người lái ngày càng phổ biến.
Từ góc độ quản lý, Bộ Quốc phòng bày tỏ sự thống nhất với chủ trương triển khai đề án, song nhấn mạnh yêu cầu bảo đảm tuyệt đối các yếu tố quốc phòng, an ninh và an toàn bay. Thượng tướng Phạm Trường Sơn cho biết, mọi hoạt động thử nghiệm UAV phải tuân thủ nghiêm các quy định về vùng cấm bay, khu vực hạn chế bay, quy trình cấp phép và giám sát. Các đơn vị liên quan được yêu cầu phối hợp chặt chẽ để rà soát, hoàn thiện đề án, bảo đảm triển khai đúng quy định và an toàn.
Tại chương trình, các doanh nghiệp cũng đề xuất nhiều mô hình cụ thể. Đại diện Vietnam Post kiến nghị triển khai thử nghiệm vận chuyển hàng hóa bằng UAV, đồng thời đề xuất cơ chế tháo gỡ về không gian bay, phạm vi hoạt động và phối hợp liên ngành để bảo đảm tính khả thi. Các ý kiến tập trung vào việc xây dựng cơ chế kiểm soát rủi ro – yếu tố then chốt đối với một lĩnh vực mới như kinh tế tầm thấp.
Về phía địa phương, Chủ tịch UBND tỉnh Lê Văn Lương cho biết Điện Biên sẽ tiếp tục phối hợp với các bộ, ngành để hoàn thiện đề án theo hướng khả thi, an toàn và hiệu quả. Mục tiêu là từng bước hình thành mô hình ứng dụng UAV phù hợp với điều kiện thực tế, phục vụ phát triển kinh tế – xã hội trong giai đoạn mới.
Việc triển khai thí điểm tại Điện Biên được kỳ vọng sẽ tạo ra nguồn dữ liệu thực tiễn quan trọng, làm nền tảng cho việc xây dựng khung pháp lý và định hình mô hình phát triển kinh tế tầm thấp tại Việt Nam. Nếu thành công, đây không chỉ là một thử nghiệm công nghệ, mà sẽ trở thành bước đi chiến lược mở ra không gian phát triển mới cho nhiều địa phương, đặc biệt là các vùng còn nhiều hạn chế về hạ tầng.
Hậu Thạch (t/h)
