Ngày 15/5/2026, Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam (BSR) tổ chức Hội thảo “Cập nhật mô hình tổ chức, cơ chế quản trị, hệ thống quy chế nội bộ và định hướng chiến lược phát triển phù hợp với lộ trình chuyển đổi sang mô hình Tổng Công ty” nhằm tạo diễn đàn trao đổi chuyên sâu giữa Hội đồng quản trị, Ban Tổng Giám đốc và lãnh đạo các đơn vị liên quan; qua đó thống nhất định hướng và giải pháp triển khai trong giai đoạn tới.
Tham dự hội thảo có ông Bùi Ngọc Dương - Chủ tịch Hội đồng quản trị BSR (chủ trì hội thảo), cùng các Thành viên Hội đồng quản trị, Ban Kiểm soát, Ban Tổng Giám đốc, lãnh đạo các Ban/đơn vị, chi nhánh và người đại diện phần vốn của BSR tại các công ty con, công ty liên kết.
Từ NMLD đầu tiên đến nền tảng của một Tổng Công ty đầu ngành
Vào ngày 9/5/2026, Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam chính thức được vận hành, đánh dấu bước chuyển quan trọng trong chiến lược phát triển của doanh nghiệp đầu tàu ngành năng lượng, lọc hóa dầu quốc gia. Trong giai đoạn mới, BSR triển khai lộ trình chuyển đổi sang mô hình Tổng Công ty; do đó, việc rà soát, cập nhật mô hình tổ chức, cơ chế quản trị, hệ thống quy chế nội bộ và định hướng chiến lược phát triển được xác định là nhiệm vụ trọng tâm, mang ý nghĩa nền tảng cho chặng đường phát triển tiếp theo.
Phát biểu định hướng tại hội thảo, Chủ tịch HĐQT BSR Bùi Ngọc Dương nhấn mạnh bốn nội dung trọng tâm cần tập trung triển khai trong thời gian tới. Theo đó, BSR sẽ rà soát và đề xuất mô hình tổ chức theo định hướng Tổng Công ty; làm rõ chức năng, nhiệm vụ giữa các khối và mối quan hệ giữa Công ty mẹ với các đơn vị thành viên, đơn vị phụ thuộc. Đồng thời, doanh nghiệp sẽ tiếp tục hoàn thiện cơ chế quản trị, phân cấp, phân quyền gắn với kiểm soát trách nhiệm nhằm nâng cao tốc độ ra quyết định và hiệu quả điều hành; rà soát, chuẩn hóa hệ thống quy chế nội bộ để xây dựng nền tảng quản trị minh bạch, thống nhất, phù hợp với mô hình hoạt động mới; cùng với đó là thảo luận, thống nhất định hướng chiến lược phát triển giai đoạn mới làm cơ sở cho các kế hoạch triển khai lâu dài.
Sau 18 năm hình thành và phát triển, từ những ngày đầu tiếp nhận và học hỏi công nghệ vận hành Nhà máy Lọc dầu Dung Quất, BSR đã từng bước làm chủ kỹ thuật, tối ưu vận hành và vươn lên trở thành lực lượng nòng cốt của ngành lọc hóa dầu Việt Nam. Hành trình ấy không chỉ là câu chuyện tăng trưởng về quy mô, mà còn là quá trình khẳng định bản lĩnh, năng lực tự chủ và khát vọng vươn tầm quốc gia của doanh nghiệp năng lượng trọng điểm.
Từ khi vận hành thương mại đến nay, BSR đã sản xuất hơn 109 triệu tấn sản phẩm các loại; lũy kế tổng doanh thu đạt hơn 1,93 triệu tỷ đồng; lợi nhuận sau thuế hơn 67,8 nghìn tỷ đồng; đóng góp cho ngân sách Nhà nước hơn 262,7 nghìn tỷ đồng, tương đương hơn 10 tỷ USD và gấp hơn 3 lần vốn đầu tư xây dựng ban đầu của Nhà máy Lọc dầu Dung Quất. Bình quân mỗi năm, BSR đóng góp khoảng 5,5 tỷ USD cho nền kinh tế, tương đương khoảng 1,1% GDP cả nước.
Năm 2025, Forbes Việt Nam định giá thương hiệu BSR đạt 201,7 triệu USD, đưa doanh nghiệp vào Top 25 thương hiệu niêm yết hàng đầu Việt Nam. Đồng thời, BSR có ba năm liên tiếp được Fitch Ratings xếp hạng tín nhiệm BB+ với “Triển vọng ổn định”, tiếp tục khẳng định nền tảng tài chính vững chắc và tiềm năng phát triển dài hạn.
Đến nay, BSR có vốn điều lệ hơn 50.073 tỷ đồng, tổng tài sản hợp nhất đạt 109.901 tỷ đồng (tính đến tháng 5/2026). Từ năm 2009 đến nay, doanh nghiệp đã chế biến thành công 33 loại dầu thô khác nhau, gồm 23 loại dầu nhập khẩu và 10 loại dầu nội địa; đồng thời duy trì hơn 56,5 triệu giờ công an toàn không tai nạn lao động. Với hiệu quả hoạt động nổi bật, BSR hiện nằm trong Top 9 VNR500 - nhóm doanh nghiệp lớn nhất Việt Nam năm 2024.
Qua thực tiễn phát triển, BSR đã đúc kết nhiều bài học kinh nghiệm quan trọng. Đó là bài học về làm chủ công nghệ, chuyển từ phụ thuộc chuyên gia nước ngoài sang tự chủ toàn diện trong vận hành, bảo dưỡng và tối ưu hóa Nhà máy Lọc dầu Dung Quất - dấu mốc mang tính biểu tượng đối với ngành công nghiệp Việt Nam. Đó còn là năng lực quản trị biến động và khả năng thích ứng cao khi doanh nghiệp vượt qua chu kỳ giá dầu thấp giai đoạn 2015-2016, đại dịch COVID-19 năm 2020 hay những biến động địa chính trị toàn cầu giai đoạn 2022-2026 để duy trì vận hành an toàn, ổn định và hiệu quả.
Song song với đó, BSR cũng chủ động đổi mới sản phẩm, từng bước nghiên cứu và phát triển các dòng nhiên liệu theo xu hướng chuyển dịch năng lượng như SAF, MFO/SMFO; xây dựng nền tảng quản trị minh bạch, chuẩn mực thông qua cổ phần hóa năm 2018 và từng bước tiếp cận các chuẩn mực quản trị quốc tế.
Việc định hướng phát triển thành Tổng Công ty được xác định nhằm tái định vị chiến lược, chuyển từ mô hình vận hành sản xuất sang đầu mối điều phối và phát triển chuỗi giá trị lọc hóa dầu tầm quốc gia; đồng thời nâng tầm thương hiệu phù hợp với quy mô hoạt động và vai trò dẫn dắt ngành. Định hướng này cũng phù hợp với xu thế quốc tế khi các tập đoàn lọc hóa dầu lớn trong khu vực như Singapore, Hàn Quốc hay Thái Lan đều phát triển theo mô hình Tổng Công ty, đồng thời bám sát chủ trương của Petrovietnam trong việc phát triển đơn vị đầu ngành lọc hóa dầu Việt Nam.
Khát vọng vươn tầm khu vực
BSR đặt mục tiêu đến năm 2030 lọt Top 8 doanh nghiệp lọc hóa dầu có doanh thu lớn nhất khu vực Đông Nam Á và đến năm 2050 vào Top 5 khu vực. Đồng thời, doanh nghiệp hướng tới đóng góp đưa Quảng Ngãi trở thành một trong 10 địa phương nộp ngân sách Nhà nước cao nhất cả nước.
Theo chiến lược phát triển đến năm 2030, tầm nhìn 2050, BSR chia lộ trình thành bốn giai đoạn. Trong giai đoạn tăng tốc 2026-2030, doanh nghiệp đặt mục tiêu sản xuất gần 38 triệu tấn sản phẩm, doanh thu khoảng 850 nghìn tỷ đồng; hoàn thành dự án nâng cấp mở rộng Nhà máy Lọc dầu Dung Quất và lọt Top 8 doanh nghiệp lọc hóa dầu hàng đầu khu vực. Giai đoạn 2031-2035 và 2036-2045 sẽ tập trung mở rộng hóa dầu, phát triển năng lượng sạch, vật liệu xanh, thu hồi CO₂ và duy trì tăng trưởng doanh thu hai con số. Tầm nhìn đến năm 2050, BSR phấn đấu nâng tỷ trọng hóa dầu lên khoảng 25-30% tổng sản phẩm và duy trì tốc độ tăng trưởng doanh thu 8-10% mỗi năm.
Tuy nhiên, cùng với khát vọng lớn là hàng loạt thách thức không nhỏ. Hiện Petrovietnam vẫn nắm hơn 92% vốn điều lệ tại BSR, trong khi mô hình Tổng Công ty còn khá “mỏng”, mới chỉ có 1 nhà máy, 2 công ty con và 2 chi nhánh trực thuộc, chưa hình thành hệ sinh thái liên kết đủ mạnh.
Cơ cấu sản phẩm của BSR hiện vẫn phụ thuộc lớn vào nhiên liệu khi hơn 97% sản lượng là xăng dầu, trong khi tỷ trọng hóa dầu PP mới chỉ khoảng 2,2%, tiềm ẩn nhiều rủi ro trong bối cảnh chuyển dịch năng lượng xanh sau năm 2030. Nguồn dầu thô nội địa từ các mỏ như Bạch Hổ, Tê Giác Trắng đang suy giảm, làm tăng áp lực nhập khẩu nguyên liệu đầu vào.
Ngoài ra, lợi nhuận của BSR còn chịu ảnh hưởng lớn từ biến động giá dầu và crack spread toàn cầu, trong khi cơ chế pháp lý cho các công cụ phòng ngừa rủi ro tài chính (hedging) chưa hoàn thiện. Trong lĩnh vực đầu tư và chuyển dịch năng lượng, tiến độ giải ngân giai đoạn 2021-2025 mới đạt khoảng 10% kế hoạch, trong khi giai đoạn 2026-2030 dự kiến cần nguồn vốn khoảng 56 nghìn tỷ đồng để triển khai các dự án trọng điểm.
Dù đã định hướng phát triển hydrogen, SAF, ammonia xanh và nhiên liệu sinh học, song lộ trình năng lượng xanh quốc gia và khung pháp lý cho thị trường carbon vẫn chưa hoàn thiện, khiến doanh nghiệp gặp khó trong việc cam kết đầu tư dài hạn. BSR hiện cũng chưa hoàn thiện đầy đủ nền tảng cho chuyển đổi xanh khi chưa có kế hoạch tổng thể về kiểm kê phát thải Scope 1, Scope 2 và Scope 3 theo chuẩn quốc tế; chưa công bố đầy đủ các chỉ tiêu ESG và chưa hoàn thiện chiến lược giảm phát thải toàn chuỗi giá trị để tiếp cận nguồn vốn xanh và tham gia sâu vào thị trường tín chỉ carbon trong tương lai.
Qua thực tiễn phát triển, BSR cũng nhận thấy nhiều cơ chế, chính sách hiện nay chưa thực sự phù hợp với mô hình hoạt động của một Tổng Công ty đầu ngành lọc hóa dầu; một số cơ chế đặc thù phục vụ đầu tư, quản trị và cạnh tranh quốc tế vẫn chưa được tháo gỡ đồng bộ. Bên cạnh đó, doanh nghiệp đứng trước yêu cầu đổi mới mô hình kinh doanh theo hướng xây dựng thương hiệu sản phẩm độc lập, nâng cao năng lực cạnh tranh thị trường, đồng thời giải quyết bài toán già hóa nhân lực ở một số lĩnh vực kỹ thuật chuyên sâu để bảo đảm phát triển bền vững lâu dài.
Tại hội thảo, các ban và đơn vị thành viên BSR đã trình bày nhiều tham luận chuyên sâu như: “Mô hình tổ chức Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam”; “Áp dụng các nguyên tắc quản trị công ty theo OECD trong mô hình Tổng Công ty”; “Rà soát hệ thống quy chế nội bộ phục vụ chuyển đổi mô hình Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam và hoàn thiện cơ chế quản trị, phân cấp phân quyền”; “Định hướng chiến lược phát triển của Chi nhánh Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam tại Hà Nội”; “Chiến lược phát triển BSPPT giai đoạn 2026–2030, tầm nhìn 2045, tích hợp chuỗi giá trị BSR - tăng trưởng xanh và bền vững”.
Tại hội thảo, các thành viên Hội đồng quản trị, Ban Tổng Giám đốc cùng lãnh đạo các ban chuyên môn, đơn vị thành viên đã tập trung thảo luận nhiều nội dung trọng tâm nhằm xây dựng mô hình Tổng Công ty Lọc hóa dầu Việt Nam theo hướng hiện đại, linh hoạt và phù hợp với xu thế phát triển của các tập đoàn năng lượng trong khu vực. Nhiều ý kiến cho rằng BSR cần mở rộng không gian phát triển ra thị trường quốc tế, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng và thương mại năng lượng toàn cầu; đồng thời tập trung phát triển các sản phẩm lõi, nâng cao năng lực kinh doanh, logistics và gia tăng năng lực dự trữ dầu thô, sản phẩm chiến lược.
Các đại biểu cũng đề xuất hoàn thiện cơ chế tài chính, đầu tư theo hướng chủ động hơn, tăng tính tự chủ và khả năng huy động nguồn lực cho các dự án lớn, đặc biệt là các dự án chuyển dịch năng lượng và hóa dầu. Bên cạnh đó, nhiều ý kiến nhấn mạnh yêu cầu đổi mới mô hình quản trị nhân sự, phát triển nguồn nhân lực chất lượng cao, tăng cường phân cấp, phân quyền mạnh mẽ hơn cho các đơn vị thành viên để nâng cao tính chủ động, sáng tạo và tốc độ ra quyết định. Tất cả các giải pháp đều hướng tới mục tiêu xuyên suốt là xây dựng BSR trở thành Tổng Công ty đầu ngành, đủ năng lực thực hiện nhiệm vụ bảo đảm an ninh năng lượng, an ninh kinh tế và góp phần giữ vững an ninh quốc phòng.
Kết luận hội thảo, Chủ tịch HĐQT Bùi Ngọc Dương nhấn mạnh việc chuyển đổi sang mô hình Tổng Công ty không chỉ là thay đổi về tên gọi hay cơ cấu tổ chức, mà là bước chuyển chiến lược nhằm nâng tầm BSR trở thành doanh nghiệp lọc hóa dầu có năng lực cạnh tranh trong khu vực. Chủ tịch HĐQT yêu cầu toàn hệ thống tiếp tục đổi mới tư duy quản trị, đẩy mạnh đầu tư phát triển, mở rộng hoạt động kinh doanh quốc tế, từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị và chuỗi cung ứng năng lượng toàn cầu. Đồng thời, BSR cần nghiên cứu tách các khối, lĩnh vực đủ điều kiện để hình thành các công ty chi phối, phát huy tính chủ động, linh hoạt và nâng cao hiệu quả hoạt động theo mô hình hiện đại.
Chủ tịch HĐQT BSR cũng lưu ý doanh nghiệp phải tăng cường năng lực quản trị rủi ro, đặc biệt với biến động giá dầu và thị trường năng lượng; chủ động rà soát, sửa đổi hệ thống quy chế, quy trình nội bộ theo hướng minh bạch, tinh gọn và phân cấp mạnh hơn cho các đơn vị thành viên. Bên cạnh đó, BSR sẽ tăng cường cán bộ cho các đơn vị trực thuộc, xây dựng cơ chế thu nhập và chính sách đãi ngộ phù hợp nhằm khuyến khích người lao động BSR yên tâm công tác, cống hiến và phát triển lâu dài tại các đơn vị thành viên, tạo nền tảng nhân lực vững chắc cho chặng đường phát triển mới.
Đức Chính - Thanh Hiếu
