Thương hiệu DANAFF 2027: Từ nhịp cầu điện ảnh đến động lực công nghiệp văn hóa

Từ những kết quả bước đầu trong phát triển dự án điện ảnh, vấn đề đặt ra không còn đơn thuần là mở rộng quy mô liên hoan, là xây dựng cơ chế để tài năng, nguồn vốn, công nghệ và thị trường gặp nhau, tạo ra những giá trị kinh tế, văn hóa lâu dài cho TP. Đà Nẵng và điện ảnh Việt Nam.

Không chỉ là một tuần lễ điện ảnh

Theo Kế hoạch số 521/KH-UBND ngày 8/10/2026 của UBND TP. Đà Nẵng, Liên hoan phim châu Á Đà Nẵng lần thứ V dự kiến diễn ra từ ngày 27/6 đến 3/7/2027 với khẩu hiệu “DANAFF - Nhịp cầu từ châu Á ra thế giới”. Cùng các hoạt động tranh giải, trình chiếu và giao lưu nghệ sĩ, chương trình tiếp tục mở rộng sang đào tạo tài năng, phát triển dự án, kết nối doanh nghiệp điện ảnh, quảng bá bối cảnh quay và xúc tiến hợp tác quốc tế.

Đây là bước phát triển đáng chú ý của một liên hoan phim mới trải qua bốn kỳ tổ chức. DANAFF IV năm 2026 có 102 bộ phim với gần 200 suất chiếu, thu hút khoảng 19.000 lượt khán giả. Lần đầu tiên, chương trình DANAFF Industry Days được tổ chức, tạo không gian tiếp xúc giữa các nhà sản xuất, nhà phát hành, doanh nghiệp trong nước và đối tác quốc tế. Những kết quả ấy cho thấy DANAFF đang vượt dần khỏi khuôn khổ một sự kiện trình chiếu, trao giải.

Một liên hoan phim có thể mang đến những cuộc gặp gỡ giàu cảm hứng, nhưng công nghiệp điện ảnh cần cả một mạng lưới từ sáng tạo kịch bản, huy động vốn, sản xuất, hậu kỳ đến phân phối và khai thác bản quyền. Câu hỏi đặt ra không chỉ là có bao nhiêu khách mời quốc tế, mà còn là sau mỗi kỳ liên hoan có bao nhiêu dự án được tiếp tục phát triển, bao nhiêu đối tác thực sự hợp tác và cơ hội nào đến với các doanh nghiệp, người lao động tại địa phương.

DANAFF V dự kiến đón khoảng 1.400 khách trong nước và quốc tế. Quy mô ấy đặt ra yêu cầu cao hơn về chất lượng tổ chức và khả năng kết nối. Song số lượng khách mời hay buổi chiếu chỉ là chỉ dấu của hoạt động; sức bền của thương hiệu sẽ được quyết định bằng chất lượng tác phẩm, uy tín giải thưởng, khả năng phát hiện tài năng và những mối quan hệ nghề nghiệp được duy trì sau lễ bế mạc.

Từ giao lưu nghệ thuật đến chuỗi giá trị điện ảnh

Một điểm sáng có thể nhận diện là chương trình DANAFF Talents. Năm 2026, Vườn ươm dự án tuyển chọn 18 dự án, gồm: 8 dự án thuộc chương trình phát triển kịch bản và 10 dự án phim nghệ thuật, từ hơn 350 hồ sơ đăng ký. Các ê-kíp tham gia đào tạo chuyên sâu, thuyết trình dự án và kết nối đối tác; nội dung không dừng ở phát hiện ý tưởng mà hướng tới khả năng hình thành một sản phẩm điện ảnh.

Dự án “Nhà ma” của đạo diễn Trần Nguyễn Hoàng Long nhận giải DANAFF Award trị giá 5.000 USD ở hạng mục dự án phim Việt Nam đa thể loại. Tuy nhiên, giải thưởng là sự ghi nhận tiềm năng, không đồng nghĩa một tác phẩm đã hoàn tất huy động vốn hoặc sẵn sàng phát hành. Khoảng cách từ kịch bản đến màn ảnh vẫn đòi hỏi nhà sản xuất, nguồn lực tài chính, giải pháp pháp lý về quyền tác giả và thị trường tiêu thụ.

Đáng chú ý, DANAFF đã ghi nhận kết quả đầu ra từ các mùa ươm tạo trước đó. Theo thông tin của Ban tổ chức, bộ phim “Cảm ơn người đã thức cùng tôi” của đạo diễn Chung Chí Công, từng được lựa chọn tại mùa Vườn ươm đầu tiên, đạt doanh thu phòng vé hơn 44 tỷ đồng. Dự án “Bò sữa bay” của đạo diễn Nguyễn Phạm Thành Đạt cũng đã tiến tới giai đoạn chuẩn bị phát hành. Đây là những bằng chứng ban đầu cho thấy con đường từ phát triển dự án đến tác phẩm hoàn chỉnh là khả thi.

Tuy nhiên, doanh thu của một bộ phim không thể được tính nguyên vẹn thành hiệu quả kinh tế do liên hoan tạo ra. Việc đo lường cần tách bạch vai trò hỗ trợ phát triển dự án, nỗ lực của ê-kíp sản xuất và kết quả thương mại trên thị trường. Thay vì chỉ công bố số dự án được trao giải, DANAFF có thể theo dõi theo từng mùa: Dự án nào đã hoàn thiện kịch bản, tìm được nhà sản xuất, huy động vốn, khởi quay, phát hành hoặc ký được thỏa thuận hợp tác.

Kinh nghiệm từ Liên hoan phim quốc tế Busan của Hàn Quốc cho thấy, một chợ dự án, thị trường nội dung và hệ thống gặp gỡ doanh nghiệp được duy trì liên tục có thể tạo nên sức hút nghề nghiệp bên cạnh chương trình nghệ thuật. Đà Nẵng không cần chạy đua quy mô với Busan; điều đáng học hỏi là cách biến một cuộc gặp ban đầu thành mối liên hệ có đầu mối, tiến độ và khả năng kiểm tra kết quả.

Khi có hệ thống theo dõi sau liên hoan, những điểm nghẽn mới bộc lộ rõ: Thiếu vốn, kịch bản chưa đạt, quyền sở hữu trí tuệ chưa được xác lập đầy đủ hoặc thiếu kênh phát hành. Từ đó, hỗ trợ có thể hướng đến nhu cầu thực chất của nhà làm phim thay vì chỉ tăng số lớp học, giải thưởng và các cuộc tọa đàm.

Đà Nẵng và cơ hội trở thành điểm đến sản xuất phim

Trong không gian phát triển mới, Đà Nẵng hội tụ đô thị ven sông, bãi biển, miền núi, làng nghề và những di sản có giá trị quốc tế, trong đó có phố cổ Hội An và khu đền tháp Mỹ Sơn. Sự đa dạng về cảnh quan, kiến trúc và chất liệu văn hóa tạo lợi thế để thu hút các đoàn làm phim, đồng thời mở rộng khả năng kết nối giữa điện ảnh, du lịch và dịch vụ.

Dẫu vậy, cảnh đẹp không tự động trở thành phim trường. Đối với nhà sản xuất, quyết định lựa chọn bối cảnh còn phụ thuộc chi phí khảo sát, thiết bị, nhân lực, giao thông, lưu trú, an toàn, điều kiện thời tiết và thủ tục liên quan. Một địa phương muốn cạnh tranh bằng dịch vụ điện ảnh phải cung cấp thông tin chính xác và khả năng phối hợp đủ nhanh, chứ không chỉ những thước phim quảng bá giàu hình ảnh.

DANAFF 2027 dự kiến dành một không gian giới thiệu thành phố biển Đà Nẵng như điểm đến sản xuất phim, với thông tin tra cứu số về bối cảnh và điều kiện phục vụ đoàn quay. Giá trị thực tế của sáng kiến không nằm ở hình ảnh trưng bày, mà ở khả năng giúp nhà sản xuất tìm đúng địa điểm, biết nơi liên hệ, dự tính chi phí và xác định thủ tục phải thực hiện. Để làm được điều đó, dữ liệu cần được cập nhật sau liên hoan và có đơn vị chịu trách nhiệm hướng dẫn.

Trong khuôn khổ Hội chợ Nội dung và Phim châu Á (ACFM) diễn ra tại Busan từ ngày 10 đến 13/10/2026, Đà Nẵng đang giới thiệu DANAFF cùng những địa điểm có tiềm năng ghi hình. Đây là hoạt động xúc tiến cụ thể, nhưng hiệu quả phải được theo dõi sau hội chợ: Bao nhiêu đối tác yêu cầu cung cấp thông tin, bao nhiêu đoàn phim đến khảo sát, bao nhiêu dự án lựa chọn Đà Nẵng và những trở ngại nào cần được tháo gỡ?

Một cơ chế đầu mối hỗ trợ đoàn phim, nếu được nghiên cứu và tổ chức đúng thẩm quyền, có thể giúp kết nối nhà sản xuất với các đơn vị dịch vụ tại chỗ, giảm chi phí tìm kiếm thông tin. Việc thu hút sản xuất còn mở cơ hội cho khách sạn, vận tải, ăn uống, thiết kế bối cảnh, dịch vụ kỹ thuật và lao động địa phương. Nhưng các cơ hội ấy chỉ có thể lượng hóa khi có dữ liệu về đoàn phim, thời gian ghi hình, dịch vụ sử dụng và lao động tham gia.

Với di tích, khu bảo tồn và không gian sinh hoạt cộng đồng, chính sách thu hút đoàn làm phim phải gắn với yêu cầu bảo vệ di sản, môi trường và quyền lợi người dân. Không thể vì lợi ích ngắn hạn mà đánh đổi tài sản văn hóa, cảnh quan. Một điểm đến điện ảnh chuyên nghiệp phải giúp nhà sản xuất biết rõ điều gì được phép, cần thủ tục nào và có trách nhiệm phục hồi hiện trạng ra sao.

APEC 2027 và cơ hội nâng tầm thương hiệu điện ảnh Việt Nam

DANAFF V được định hướng gắn với Năm APEC 2027 tại Việt Nam. Theo thông tin chuẩn bị của thành phố, chương trình dự kiến giới thiệu 21 bộ phim của các nền kinh tế APEC, cùng những hoạt động đối thoại, kết nối trong giới điện ảnh. Nếu được triển khai như kế hoạch, đây là dịp để các nhà làm phim Việt Nam tiếp cận đối tác mới, đồng thời giới thiệu những câu chuyện và không gian sáng tạo Việt Nam đến khán giả khu vực châu Á - Thái Bình Dương.

Tuy nhiên, cần phân biệt giao lưu văn hóa với kết quả hợp tác kinh tế. Sự hiện diện của đại biểu quốc tế tạo điều kiện mở rộng quan hệ, nhưng chưa thể được coi là một dự án đầu tư hay hợp đồng sản xuất. Những cuộc gặp có mục tiêu rõ, có đầu mối liên hệ và kế hoạch tiếp tục làm việc sau sự kiện sẽ mang giá trị thực chất hơn những kết nối chỉ dừng ở lễ nghi.

Quyết định số 2486/QĐ-TTg ngày 14/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ phê duyệt Chiến lược phát triển các ngành công nghiệp văn hóa Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn đến năm 2045 xác định điện ảnh là một trong các lĩnh vực trọng điểm. Định hướng phát triển gắn sáng tạo, sản xuất, quảng bá và phân phối với khai thác các giá trị văn hóa, lịch sử, cảnh quan và bảo vệ quyền sở hữu trí tuệ.

Đặt trong bối cảnh đó, DANAFF có thể góp phần thúc đẩy điện ảnh Việt Nam tham gia sâu hơn vào mạng lưới sáng tạo quốc tế. Nhưng cơ hội không chỉ nằm ở số tác phẩm được trình chiếu; còn nằm ở năng lực quản trị dự án, chất lượng kịch bản, công nghệ hậu kỳ, đào tạo nhân lực, năng lực thương lượng bản quyền và mạng lưới phân phối.

Cơ quan quản lý cần xác định rõ việc hỗ trợ tổ chức sự kiện, xúc tiến điện ảnh và tạo thuận lợi cho đoàn phim theo phạm vi thẩm quyền. Chủ trương khuyến khích công nghiệp văn hóa không đồng nghĩa mặc nhiên có ưu đãi đầu tư hoặc cơ chế tài chính riêng. Mọi hình thức hỗ trợ cụ thể đều cần được đặt trên căn cứ pháp luật và điều kiện áp dụng phù hợp.

Từ những ngày thảm đỏ đến giá trị lâu dài

Khi liên hoan phim hướng tới vai trò động lực công nghiệp văn hóa, câu hỏi quản trị phải vượt khỏi phần tổng kết sự kiện. Thành công không thể chỉ được kể bằng số lượng tác phẩm, khách mời hay lượt truyền thông; càng không thể giản lược thành doanh thu du lịch trong một tuần. Giá trị nghệ thuật, hợp tác nghề nghiệp và đóng góp kinh tế là những lớp kết quả khác nhau, cần có thước đo thích hợp.

Một hệ thống đánh giá có thể theo dõi ba nhóm giá trị: Chất lượng nghệ thuật và khả năng tiếp cận của công chúng; kết quả phát triển ngành qua dự án phim, đào tạo, hợp tác sản xuất và phát hành; tác động lan tỏa đến địa phương qua đoàn phim, dịch vụ, việc làm và quảng bá điểm đến. Trong mỗi nhóm, cần phân biệt hoạt động đã diễn ra, kết quả có chứng cứ và tác động dài hạn chưa đủ điều kiện kết luận.

Chẳng hạn, một cuộc gặp giữa doanh nghiệp trong nước với nhà phát hành quốc tế mới là kết quả kết nối. Thỏa thuận hợp tác, hợp đồng phân phối hoặc một dự án khởi quay là các bước tiến tiếp theo, nhưng chỉ nên ghi nhận khi có căn cứ. Tương tự, doanh thu của một tác phẩm trưởng thành từ chương trình Vườn ươm không phải doanh thu của DANAFF; những suất chiếu đông khán giả cũng không tự động chứng minh mức tăng doanh thu du lịch của thành phố.

Nguồn lực dành cho liên hoan, kể cả kinh phí ngân sách nhà nước nếu được bố trí, cần gắn với mục tiêu, nội dung chi, thẩm quyền quyết định và cơ chế kiểm soát phù hợp. Không thể yêu cầu mọi lợi ích văn hóa phải sinh lời ngay lập tức, nhưng cũng không nên để mục tiêu dài hạn tồn tại dưới dạng khẩu hiệu thiếu dữ liệu theo dõi. Những báo cáo sáu tháng hoặc một năm sau liên hoan có thể là căn cứ hữu ích cho việc điều chỉnh chương trình và lựa chọn ưu tiên trong các mùa tiếp theo.

Cùng với kết nối nghề nghiệp, xây dựng công chúng là điều kiện nền tảng. Những suất chiếu ngoài trời, giao lưu với nghệ sĩ, chương trình dành cho người trẻ và kế hoạch phát triển cộng đồng yêu điện ảnh DANAFF’s Cinephiles sẽ có giá trị hơn nếu tạo được thói quen thưởng thức, trao đổi và học hỏi thường xuyên. Thành phố điện ảnh không chỉ có thảm đỏ, mà còn cần khán giả, nhân lực sáng tạo và doanh nghiệp có khả năng hoạt động quanh năm.

DANAFF 2027 là cơ hội để TP. Đà Nẵng chuyển từ tư duy tổ chức một sự kiện sang kiến tạo một hệ sinh thái. Nền tảng đã xuất hiện qua Vườn ươm dự án, chương trình kết nối công nghiệp điện ảnh và hoạt động xúc tiến bối cảnh quay. Thử thách tiếp theo là duy trì những kết nối ấy sau mùa liên hoan, biến ý tưởng thành tác phẩm, biến xúc tiến thành dự án thực tế và biến lợi thế văn hóa thành năng lực cạnh tranh bền vững.

Thảm đỏ có thể tạo nên những khoảnh khắc đáng nhớ. Nhưng chính các bộ phim được hoàn thành, những tài năng trưởng thành và quan hệ hợp tác được duy trì mới quyết định sức sống lâu dài của thương hiệu DANAFF, cũng như vị trí của TP. Đà Nẵng trên bản đồ công nghiệp văn hóa quốc tế.

Hoàng Hữu Quyết – Đình Lương