THCL Sau 30 năm đổi mới, Việt Nam đã đạt được những thành tựu quan trọng. Cùng với đó, đội ngũ DN đã không ngừng lớn mạnh và có những đóng góp tích cực cho quá trình phát triển KT-XH đất nước. Tuy nhiên, họ cũng gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình nâng tầm DN, khả năng ứng phó với biến động của thị trường, năng lực hội nhập…

Doanh nghiệp không ngừng lớn mạnh

Theo số liệu của Tổng cục Thống kê, trong 9 tháng đầu năm, cả nước có 81.451 DN đăng ký thành lập mới với tổng vốn đăng ký là 629,1 nghìn tỷ đồng, tăng 19,2% về số DN và tăng 49,5% về số vốn đăng ký so cùng kỳ năm 2015; số vốn đăng ký bình quân đạt 7,7 tỷ đồng/DN, tăng 25,4% so cùng kỳ năm.

Tổng số lao động đăng ký của DN thành lập mới trong 9 tháng là 928,7 nghìn người, bằng 92,9% cùng kỳ năm 2015. Trong 9 tháng, có 20.510 DN hoạt động trở lại, tăng 59,6% so cùng kỳ năm trước, nâng tổng số DN đăng ký thành lập mới và DN hoạt động trở lại trong 9 tháng lên gần 102 nghìn DN.

Điều này cho thấy, số lượng DN và đội ngũ doanh nhân của cả nước đã không ngừng phát triển. Sự đóng góp lớn nhất của họ đó là góp phần đưa đất nước chuyển dịch thành công nền kinh tế nông nghiệp năng suất thấp sang nền kinh tế công nghiệp - dịch vụ, có tốc độ tăng trưởng cao, giữ vai trò chủ đạo trong cơ cấu nền kinh tế.

Không chỉ thành công trong lĩnh vực sản xuất, kinh doanh, các DN, doanh nhân luôn đồng hành cùng chính quyền giải quyết nhiều vấn đề xã hội - quan tâm đến việc nâng cao đời sống vật chất và tinh thần cho người lao động, giải quyết những vấn đề về chăm sóc y tế, giáo dục, nhà ở… Bên cạnh đó, nhiều doanh nhân tích cực tham gia công tác đền ơn đáp nghĩa, hoạt động từ thiện xã hội…

Chủ tịch Phòng Thương mại và Công nghiệp Việt Nam (VCCI) Vũ Tiến Lộc cho rằng, chính sự nhạy bén, năng động, sáng tạo của đội ngũ doanh nhân đã giúp các DN tiếp tục trụ vững và hoạt động sản xuất, kinh doanh ngày càng phát triển, đóng góp lớn vào ngân sách nhà nước, tạo việc làm cho người lao động, tham gia tích cực các hoạt động từ thiện xã hội... Sự nỗ lực - đóng góp của các DN, doanh nhân rất đáng trân trọng.

Nhưng gặp không ít khó khăn

Phần lớn các DN nước ta là vừa và nhỏ, sức cạnh tranh của nhiều sản phẩm chưa đủ mạnh; số DN xây dựng được thương hiệu mạnh còn ít. Đội ngũ doanh nhân chủ yếu trưởng thành từ kinh nghiệm thực tiễn trong sản xuất, kinh doanh, gặp rất nhiều khó khăn trong quá trình nâng tầm DN, khả năng ứng phó với biến động của thị trường, năng lực hội nhập…

Chuyên gia kinh tế Phạm Chi Lan cho rằng, đất nước đã và đang hội nhập sâu rộng với nền kinh tế khu vực và thế giới. Đặc biệt là việc tham gia Hiệp định Đối tác xuyên Thái Bình Dương (TPP) - được xem là hiệp định mang tính lịch sử, sẽ mở ra cơ hội rất lớn cho sự phát triển kinh tế đất nước nói chung và các DN nội nói riêng. Đây chính là cơ hội lớn cho DN Việt, tuy nhiên cũng gặp phải những khó khăn, thách thức và môi trường cạnh tranh ngày càng gay gắt.

Tổng cục Thống kê cho biết, trong 9 tháng đầu năm, có 8.365 DN hoàn tất thủ tục giải thể, chấm dứt hoạt động sản xuất, kinh doanh, tăng 20,2% so cùng kỳ năm trước, trong đó, 7.812 DN có quy mô vốn dưới 10 tỷ đồng, chiếm 93,3% và tăng 20,0%.

Con số này chỉ là bề nổi, thực tế, những DN đang hoạt động, đến thời điểm này đang tiềm ẩn rất nhiều nguy cơ. Khó khăn lớn nhất mà các DN đang phải đối mặt là dòng tiền lưu chuyển trong nền kinh tế quá yếu, số nợ phải thu lớn, song khách hàng lại trả nhỏ giọt, từ đó dẫn đến đình trệ hoạt động sản xuất, kinh doanh, năng suất giảm, hàng hóa làm ra không có thị trường tiêu thụ, tồn kho tăng, kéo theo hệ lụy là nợ lãi vay ngân hàng ngày càng phình to.

Trong khi DN vẫn khó khăn trong việc tiếp cận vốn vay với lãi suất thấp, nhiều đơn vị phải vay với lãi suất cao. Một chính sách ưu đãi khác đó là giảm thuế thu nhập DN cũng bị chính các DN cho là không thực chất bởi kinh doanh khó khăn, DN thua lỗ liên tục thì lấy đâu ra thu nhập để giảm loại thuế này?

Cần tạo điều kiện thuận lợi…

Đứng trước những thời cơ lẫn thách thức mới, để cùng vươn ra biển lớn, đòi hỏi các DN, doanh nhân, phải quyết tâm - năng động, sáng tạo, nhạy bén nắm bắt thời cơ. Các DN cần phát huy hơn nữa vai trò của các hiệp hội DN, hiệp hội ngành hàng trong việc hỗ trợ và liên kết các DN, bảo vệ quyền và lợi ích của các DN - một vấn đề hết sức quan trọng trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế hiện nay.

Thủ tướng Chính phủ Nguyễn Xuân Phúc bày tỏ: "DN là động lực phát triển kinh tế. Chúng ta nên tránh bệnh hình thức. Cần đổi mới - loại bỏ giấy phép cũ lạc hậu, bảo vệ quyền kinh doanh, tài sản của DN, của công dân".

Chính phủ, bộ, ban, ngành Trung ương và địa phương tiếp tục lãnh đạo, chỉ đạo, triển khai thực hiện hiệu quả các giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn cho DN, cải thiện môi trường đầu tư, nâng cao năng lực cạnh tranh…, tạo môi trường an toàn, thông thoáng, thuận lợi nhất để các DN hoạt động sản xuất, kinh doanh.

Theo Bộ trưởng Bộ Công thương Trần Tuấn Anh, ngoài việc rà soát lại các điều kiện đối với những ngành nghề, lĩnh vực kinh doanh có điều kiện nhằm loại bỏ hoàn toàn các loại giấy phép "con", gây cản trở hoạt động của DN, sắp tới, Bộ Công thương sẽ nhanh chóng phối hợp với các bộ, ngành đưa các thông tin liên quan đến việc cấp giấy phép, thủ tục hành chính, điều kiện kinh doanh lên các cổng thông tin quốc gia, website bộ một cách công khai minh bạch.

"Bộ đã xây dựng xong chiến lược phát triển ngành bán lẻ đến năm 2035, bảo đảm trong nước có một hệ thống bán lẻ đủ mạnh, đủ sức để cạnh tranh với DN bán lẻ nước ngoài, đảm bảo lợi ích hài hòa của DN trong nước với người tiêu dùng khi hội nhập của ngành bán lẻ được dự báo sẽ tiếp tục cạnh tranh khốc liệt trong thời gian tới", Bộ trưởng nói.

Hoan Nguyễn