Cơ quan soạn thảo đã thẳng thắn nhìn nhận những hạn chế trong quy trình phân loại và đánh giá viên chức hiện nay. Thực tế cho thấy, kết quả đánh giá cá nhân thường bị ràng buộc chặt chẽ với trách nhiệm của người đứng đầu và thành tích chung của tập thể. Mối liên đới này vô tình tạo ra áp lực khiến việc phân loại mức độ hoàn thành nhiệm vụ đôi khi trở nên thiếu khách quan, dẫn đến tình trạng cào bằng và khó phân định ranh giới giữa các mức năng lực khác nhau.
Chính vì vậy, dự thảo Nghị định quy định rõ tại Điều 30 về việc nhà giáo sẽ được đánh giá mức độ đáp ứng năng lực chuyên môn và nghiệp vụ theo chức danh nghề nghiệp cụ thể. Đây là bước đi quan trọng nhằm chuẩn hóa đội ngũ, tạo ra một thước đo khoa học và thống nhất cho toàn ngành, không phân biệt nhà giáo trong cơ sở công lập hay ngoài công lập. Việc gắn kết kết quả đánh giá với chuẩn nghề nghiệp sẽ là cơ sở pháp lý vững chắc để thực hiện các công tác đào tạo, bồi dưỡng và đặc biệt là tôn vinh, khen thưởng một cách thực chất nhất.
Một bước đi mang tính đột phá được đề xuất trong dự thảo là sự xuất hiện của các trung tâm đánh giá nhà giáo độc lập. Thay vì chỉ dựa vào các đánh giá nội bộ đôi khi còn mang nặng tính chủ quan, hệ thống kiểm định độc lập sẽ cung cấp những dữ liệu khách quan và chính xác về chất lượng đội ngũ. Đây sẽ là kênh thông tin tin cậy để các cấp quản lý thực hiện chế độ đãi ngộ, phân phối tiền lương và xây dựng lộ trình thăng tiến cho nhà giáo.
Cơ chế đánh giá mới này hướng tới mục tiêu thiết lập sự công bằng tuyệt đối trong môi trường giáo dục. Theo đó, những nhà giáo có thành tích xuất sắc và cống hiến thực tế sẽ được hưởng mức đãi ngộ cao và cơ hội thăng tiến rõ ràng. Việc tạo ra một thị trường đánh giá minh bạch không chỉ giúp nâng cao hiệu quả làm việc của đội ngũ mà còn là động lực để mỗi nhà giáo tự trau dồi, hoàn thiện năng lực chuyên môn.
Sự chuyển dịch từ mô hình đánh giá hành chính sang mô hình đánh giá dựa trên năng lực nghề nghiệp và kiểm định độc lập được kỳ vọng sẽ tạo ra làn gió mới cho ngành giáo dục. Điều này không chỉ bảo đảm chất lượng đồng bộ giữa các khối trường mà còn góp phần xây dựng một cộng đồng nhà giáo chuyên nghiệp, liêm chính, xứng đáng với sự kỳ vọng của xã hội trong kỷ nguyên hội nhập.
Tâm An(t/h)
