Theo các thương lái, sản lượng sầu riêng trái vụ năm nay giảm khoảng 30–40% so với cùng kỳ, do ảnh hưởng thời tiết bất lợi kéo dài trong năm trước. Trong khi đó, nhu cầu nhập khẩu từ các thị trường lớn phục hồi mạnh sau kỳ nghỉ lễ, đặc biệt là thị trường Trung Quốc. Sự chênh lệch cung – cầu khiến giá thu mua có thời điểm chạm mốc 165.000 đồng/kg, đối với hàng loại A đạt chuẩn xuất khẩu.
Tại Gia Lai, giống Monthong (sầu riêng Thái) loại A hiện được thu mua trong khoảng 160.000–165.000 đồng/kg; loại B dao động 140.000–145.000 đồng/kg. Trong khi đó, giống Ri 6 loại A đạt 98.000–100.000 đồng/kg, loại B quanh mức 82.000 đồng/kg. Mức giá này tăng đáng kể so với thời điểm cận Tết.
Tại Đồng Tháp, không khí thu mua cũng sôi động trở lại từ mùng 6 Tết. Các vựa ở xã Long Tiên, Hiệp Đức, Ngũ Hiệp và phường Thanh Hòa thu mua Monthong loại A với giá 145.000–150.000 đồng/kg, loại B từ 125.000–130.000 đồng/kg. Ri 6 loại A đạt 85.000–90.000 đồng/kg, tăng trung bình khoảng 20.000 đồng/kg so với trước Tết.
Dù giá tăng cao, nhiều điểm thu mua lại rơi vào cảnh thiếu hàng. Không ít nhà vườn cho biết, sản lượng thu hoạch sau Tết khá hạn chế. Nguyên nhân chủ yếu là do mưa nhiều kéo dài trong năm trước, khiến vườn cây bị “oi nước”, rễ suy yếu và phục hồi chậm sau thu hoạch, ảnh hưởng đến quá trình ra hoa, đậu trái. Vì vậy, lượng trái đạt chuẩn xuất khẩu không nhiều như kỳ vọng.
Trong bối cảnh đó, các doanh nghiệp xuất khẩu buộc phải nâng giá thu mua để “giữ vườn” và đảm bảo tiến độ giao hàng. Ngoài thị trường Trung Quốc – nơi tiêu thụ phần lớn sản lượng sầu riêng Việt Nam, các đối tác tại Nhật Bản, Canada và Mỹ cũng gia tăng đơn đặt hàng so với cuối năm ngoái. Nếu xu hướng này được duy trì và không phát sinh rào cản kỹ thuật mới, nhiều doanh nghiệp kỳ vọng kim ngạch xuất khẩu sầu riêng năm 2026 có thể vượt mốc 4 tỷ USD.
Tuy nhiên, triển vọng này phụ thuộc lớn vào việc đáp ứng yêu cầu ngày càng khắt khe từ thị trường nhập khẩu, đặc biệt là Trung Quốc. Gần đây, nước này siết chặt quy định đối với nông sản nhập khẩu, yêu cầu doanh nghiệp phải hoàn thiện hồ sơ pháp lý, đăng ký mã số vùng trồng, cơ sở đóng gói và có xác nhận từ cơ quan chức năng. Điều này đòi hỏi cả doanh nghiệp lẫn nông dân phải tuân thủ nghiêm ngặt quy trình sản xuất, kiểm soát dư lượng và đảm bảo truy xuất nguồn gốc.
Các chuyên gia nhận định, nếu đáp ứng tốt các tiêu chuẩn kỹ thuật và duy trì chất lượng ổn định, sầu riêng Việt Nam vẫn có lợi thế cạnh tranh nhờ sản lượng lớn và thời vụ linh hoạt. Tuy nhiên, khi bước vào chính vụ với nguồn cung dồi dào hơn, giá nội địa có thể điều chỉnh giảm. Do đó, để đạt mục tiêu kim ngạch cao, ngành sầu riêng không chỉ cần thị trường thuận lợi mà còn phải tổ chức sản xuất bền vững, kiểm soát chất lượng đồng bộ trên toàn chuỗi giá trị.
Nam Sơn (t/h)
