Giá tiêu trong nước đồng loạt giảm
Sau một số phiên tương đối ổn định, giá tiêu hôm nay 30/8 bất ngờ giảm mạnh tại nhiều địa phương thuộc các vùng sản xuất trọng điểm. Mức giảm phổ biến từ 1.000 - 1.500 đồng/kg, kéo mặt bằng giá trong nước xuống còn 135.000 - 137.000 đồng/kg.
Tại Đắk Nông (Lâm Đồng), giá tiêu giảm 1.500 đồng/kg, xuống 137.000 đồng/kg, tiếp tục là mức cao nhất trong các địa phương được khảo sát.
Đắk Lắk cũng giảm 1.500 đồng/kg, còn 136.500 đồng/kg. Trong khi đó, Gia Lai và Bà Rịa - Vũng Tàu (TP HCM) cùng giảm 1.500 đồng/kg, xuống 135.000 đồng/kg.
Đồng Nai ghi nhận mức điều chỉnh nhẹ hơn, giảm 1.000 đồng/kg, đưa giá thu mua về 135.000 đồng/kg.
Như vậy, so với vùng giá 136.000 - 138.500 đồng/kg được duy trì trong những ngày trước, thị trường tiêu nội địa đã xuất hiện một nhịp giảm đáng kể. Mức giá cao nhất hiện nay chỉ còn 137.000 đồng/kg.
Giá tiêu thế giới vẫn ổn định
Trái ngược với thị trường trong nước, giá hồ tiêu trên thị trường quốc tế tiếp tục tương đối ổn định.
Theo Hiệp hội Hồ tiêu Quốc tế (IPC), tiêu đen Indonesia hiện được niêm yết ở mức 6.897 USD/tấn. Tiêu đen ASTA 570 của Brazil duy trì ở 5.800 USD/tấn, trong khi tiêu đen Malaysia đứng ở mức 9.300 USD/tấn.
Đối với Việt Nam, giá tiêu đen xuất khẩu không thay đổi so với phiên trước, dao động 5.990 - 6.050 USD/tấn đối với loại 500 g/l và 550 g/l.
Ở phân khúc tiêu trắng, tiêu trắng Muntok của Indonesia giữ mức 9.443 USD/tấn. Tiêu trắng Việt Nam được chào bán ở 8.400 USD/tấn, còn Malaysia tiếp tục ở mức cao 12.200 USD/tấn.
Diễn biến trên cho thấy sự khác biệt giữa thị trường nội địa và quốc tế. Trong khi giá trong nước chịu tác động rõ hơn từ cung - cầu từng vùng và tâm lý giao dịch ngắn hạn, giá xuất khẩu hiện chưa xuất hiện biến động đáng kể.
Hồ tiêu Việt Nam đứng trước yêu cầu chuyển đổi
Bên cạnh diễn biến giá, ngành hồ tiêu Việt Nam đang đứng trước yêu cầu chuyển đổi từ lợi thế về quy mô sang cạnh tranh bằng chất lượng.
Theo Hiệp hội Hồ tiêu và Cây gia vị Việt Nam (VPSA), các quốc gia sản xuất lớn đang có những lợi thế riêng. Brazil có khả năng mở rộng nguồn cung và cạnh tranh về khối lượng; Malaysia tập trung vào sản phẩm chất lượng cao và xây dựng thương hiệu; Indonesia duy trì thế mạnh ở phân khúc tiêu trắng.
Trong bối cảnh đó, Việt Nam khó có thể chỉ dựa vào sản lượng lớn để duy trì vị thế. Ngành hồ tiêu cần nâng cao chất lượng, bảo đảm an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, giao hàng ổn định và đáp ứng các yêu cầu về phát triển bền vững.
Đây cũng là những tiêu chí ngày càng được các thị trường nhập khẩu quan tâm khi yêu cầu về dư lượng, môi trường và khả năng truy xuất chuỗi cung ứng ngày càng chặt chẽ.
Theo đại diện Công ty TNHH Chế biến Gia vị Nedspice Việt Nam, quá trình chuyển đổi vừa tạo cơ hội vừa đặt ra thách thức đối với các doanh nghiệp trong ngành. Nếu không thích ứng kịp thời, hồ tiêu Việt Nam có nguy cơ mất thị phần vào tay các nước sản xuất khác.
Không chạy theo mở rộng diện tích
Một trong những định hướng được VPSA nhấn mạnh là ổn định vùng nguyên liệu thay vì chạy theo mở rộng diện tích bằng mọi giá.
Theo đó, các địa phương cần xây dựng bản đồ vùng trồng dựa trên điều kiện đất đai, nguồn nước, tuổi vườn, nguy cơ dịch bệnh và khả năng liên kết với cơ sở chế biến.
Những khu vực thiếu nước hoặc không phù hợp quy hoạch được khuyến cáo không mở rộng diện tích mới. Thay vào đó, ngành ưu tiên phục hồi vườn hiện hữu, tái canh có kiểm soát, sử dụng giống có nguồn gốc rõ ràng và lựa chọn mô hình trụ sống phù hợp.
Định hướng này cho thấy ngành hồ tiêu đang dần chuyển từ tư duy lấy diện tích và sản lượng làm thước đo sang chú trọng hiệu quả kinh tế và năng suất bền vững trên mỗi hecta.
Đến năm 2030, mục tiêu được đặt ra là 40% diện tích hồ tiêu đạt tiêu chuẩn GAP hoặc tương đương và 50% diện tích có mã số vùng trồng. Để thực hiện, các mục tiêu cần được cụ thể hóa thành kế hoạch theo từng năm.
Truy xuất nguồn gốc trở thành lợi thế mới
Theo bà Hoàng Thị Liên, Chủ tịch VPSA, ngành hồ tiêu Việt Nam đang bước vào giai đoạn chuyển đổi quan trọng.
Nếu trước đây lợi thế chủ yếu đến từ quy mô cung ứng và năng lực thương mại, giai đoạn mới đòi hỏi ngành xây dựng sức cạnh tranh dựa trên chất lượng, an toàn thực phẩm, truy xuất nguồn gốc, chế biến sâu và phát triển bền vững.
Người mua quốc tế ngày càng quan tâm không chỉ đến giá mà còn đến phương thức sản xuất, tiêu chuẩn môi trường và khả năng kiểm soát toàn bộ chuỗi cung ứng.
Hồ tiêu là ngành hàng có diện tích không quá lớn nhưng mang lại giá trị xuất khẩu cao và tạo sinh kế cho hàng trăm nghìn hộ nông dân. Việt Nam đồng thời giữ vai trò quan trọng trong chuỗi cung ứng gia vị toàn cầu.
Do đó, việc nâng chuẩn vùng nguyên liệu, tăng tỷ lệ chế biến sâu và xây dựng liên kết chặt chẽ giữa nông dân, hợp tác xã và doanh nghiệp sẽ là những yếu tố quyết định khả năng duy trì vị thế của hồ tiêu Việt Nam.
Trong ngắn hạn, giá tiêu hôm nay giảm 1.000 - 1.500 đồng/kg, đưa mặt bằng trong nước xuống 135.000 - 137.000 đồng/kg. Tuy nhiên, về dài hạn, sức cạnh tranh của ngành sẽ ngày càng phụ thuộc vào khả năng sản xuất sạch hơn, chất lượng cao hơn và bền vững hơn, thay vì đơn thuần gia tăng sản lượng.
Hưng Phúc
