Trên thị trường thế giới, theo Reuters, giá dầu kết thúc tuần trước với mức tăng hơn 3%, lên 112,19 USD/thùng – mức cao nhất kể từ tháng 7/2022. Đà tăng mạnh này xuất hiện sau khi Iraq tuyên bố tình trạng bất khả kháng đối với các mỏ dầu do công ty nước ngoài khai thác, trong khi xung đột tại khu vực Trung Đông tiếp tục leo thang.

Diễn biến địa chính trị đang trở thành yếu tố chi phối chính của thị trường năng lượng. Căng thẳng giữa Mỹ, Israel và Iran không chỉ dừng ở các tuyên bố mà đã lan sang các cuộc tấn công nhằm vào cơ sở hạ tầng năng lượng quan trọng. Các đòn đáp trả qua lại trong khu vực, bao gồm cả những tác động tới Saudi Arabia, Qatar và Kuwait, đang làm gia tăng nguy cơ gián đoạn nguồn cung dầu trên diện rộng.

Đáng chú ý, hoạt động vận chuyển qua eo biển Hormuz – tuyến đường vận tải năng lượng quan trọng bậc nhất thế giới vẫn chưa thể khôi phục hoàn toàn. Đây là khu vực trung chuyển khoảng 20% lượng dầu và khí tự nhiên hóa lỏng toàn cầu, do đó bất kỳ sự gián đoạn nào cũng có thể tạo ra cú sốc lớn đối với thị trường.

Ông Ole Hansen, Trưởng bộ phận chiến lược hàng hóa tại Saxo Bank nhận định, khả năng giá năng lượng đảo chiều giảm trong ngắn hạn là rất thấp do những thiệt hại đối với sản xuất đã xảy ra và cần thời gian dài để khắc phục.

Cùng quan điểm, chuyên gia Giovanni Staunovo của UBS cho rằng, chừng nào dòng chảy dầu qua eo biển Hormuz còn bị hạn chế, xu hướng chủ đạo của giá dầu vẫn sẽ là đi lên.

Theo Fatih Birol, Giám đốc điều hành Cơ quan Năng lượng Quốc tế, quá trình khôi phục hoàn toàn nguồn cung dầu khí từ khu vực Vùng Vịnh có thể mất tới 6 tháng, cho thấy rủi ro thiếu hụt nguồn cung không chỉ mang tính ngắn hạn.

Ở một diễn biến khác, theo trang tin Axios, chính quyền của Donald Trump đang cân nhắc các phương án gia tăng sức ép lên Iran, bao gồm khả năng phong tỏa đảo Kharg – một trong những trung tâm xuất khẩu dầu quan trọng của nước này. Nếu kịch bản này xảy ra, thị trường dầu mỏ có thể đối mặt với cú sốc nguồn cung mới.

Bên cạnh đó, các cuộc tấn công nhằm vào mỏ khí South Pars của Iran cũng đang làm gia tăng lo ngại về sự gián đoạn nguồn cung năng lượng. Theo chuyên gia Ole Hvalbye của SEB, bất kỳ sự leo thang nào liên quan đến cơ sở hạ tầng năng lượng đều có thể tiếp tục đẩy giá dầu và khí đốt đi lên.

Không chỉ dầu thô, thị trường khí đốt cũng phản ứng mạnh khi giá khí tại châu Âu đã tăng vọt lên mức cao nhất trong hơn 3 năm, phản ánh nỗi lo lan rộng về an ninh năng lượng toàn cầu.

Trong nỗ lực hạ nhiệt thị trường, chính quyền Mỹ đã tạm thời miễn trừ 60 ngày đối với một số quy định vận tải nhằm tạo điều kiện linh hoạt hơn cho việc vận chuyển dầu và khí đốt. Tuy nhiên, động thái này được đánh giá chỉ mang tính ngắn hạn và khó có thể bù đắp hoàn toàn những gián đoạn lớn từ khu vực Trung Đông.

Trong bối cảnh hiện tại, giới phân tích nhận định giá xăng dầu thế giới sẽ tiếp tục biến động mạnh và nhiều khả năng duy trì xu hướng tăng trong tuần này. Khi rủi ro địa chính trị chưa hạ nhiệt và nguồn cung còn đối mặt nhiều thách thức, thị trường năng lượng toàn cầu được dự báo sẽ còn trải qua những nhịp biến động khó lường trong thời gian tới.

Phương Thảo