Dòng vốn cho nhà ở xã hội tăng mạnh
Theo Ngân hàng Nhà nước, chương trình cho vay nhà ở xã hội theo Nghị quyết 33/NQ-CP của Chính phủ hiện có 11 ngân hàng thương mại tham gia, với tổng quy mô hơn 153.000 tỷ đồng.
Quy mô này đã tăng đáng kể so với mức 120.000 tỷ đồng ban đầu khi chương trình được triển khai với sự tham gia của 4 ngân hàng thương mại nhà nước. Việc mở rộng số lượng ngân hàng và quy mô nguồn vốn được kỳ vọng tạo thêm dư địa tín dụng cho các dự án nhà ở xã hội, đồng thời hỗ trợ người dân có nhu cầu thực tiếp cận vốn mua nhà.
Theo số liệu Ngân hàng Nhà nước công bố, tính đến ngày 31/8/2026, số tiền cam kết cho vay của chương trình đạt khoảng 50.300 tỷ đồng, tăng gần 3 lần so với cuối năm 2025.
Doanh số giải ngân đạt khoảng 17.500 tỷ đồng, tăng khoảng 9.950 tỷ đồng so với cuối năm 2025. Dư nợ cho vay đạt khoảng 14.300 tỷ đồng.
Như vậy, nếu so với tổng quy mô chương trình hơn 153.000 tỷ đồng, số tiền đã giải ngân tương đương hơn 11%. Khoảng cách giữa nguồn vốn đăng ký và lượng vốn thực tế được đưa vào thị trường cho thấy khả năng hấp thụ vốn của phân khúc này vẫn còn hạn chế.
Theo Ngân hàng Nhà nước, một trong những nguyên nhân quan trọng là nguồn cung nhà ở xã hội thời gian qua còn hạn chế. Chính phủ, các bộ, ngành và địa phương đang triển khai nhiều giải pháp nhằm tháo gỡ khó khăn về thủ tục, quỹ đất và tiến độ triển khai dự án.
Đặc thù của dòng tín dụng nhà ở xã hội cũng khiến tốc độ giải ngân phụ thuộc lớn vào tiến độ thực tế của từng dự án. Nguồn vốn được giải ngân theo tiến độ thi công, căn cứ vào khối lượng hoàn thành và nhu cầu vốn của chủ đầu tư, thay vì giải ngân toàn bộ ngay khi dự án được tiếp cận chương trình.
Điều này có nghĩa, dù quy mô gói tín dụng đã được mở rộng, tốc độ đưa tiền vào thị trường vẫn phụ thuộc vào số lượng dự án đủ điều kiện, tiến độ xây dựng và khả năng tiếp cận vốn của người mua nhà.
Lãi suất vay nhà ở xã hội tiếp tục được ưu đãi
Sau 6 lần điều chỉnh, lãi suất cho vay trong chương trình hiện ở mức 7%/năm đối với chủ đầu tư và 6,5%/năm đối với người mua nhà.
Thời gian được hưởng mức lãi suất ưu đãi là 3 năm đối với chủ đầu tư và 5 năm đối với người mua nhà. Đây được xem là một trong những chính sách quan trọng nhằm giảm chi phí vốn cho cả phía cung và phía cầu trên thị trường nhà ở xã hội.
Đáng chú ý, nhóm người mua nhà dưới 35 tuổi đang được áp dụng chính sách ưu đãi dài hơn. Theo đó, thời gian hưởng chính sách ưu đãi lãi suất lên tới 15 năm.
Trong 5 năm đầu, lãi suất cho vay thấp hơn 2 điểm phần trăm/năm và trong 10 năm tiếp theo thấp hơn 1 điểm phần trăm/năm so với lãi suất cho vay trung, dài hạn bằng đồng Việt Nam bình quân của 4 ngân hàng thương mại nhà nước.
Đến nay, doanh số giải ngân đối với nhóm người dưới 35 tuổi mua nhà ở xã hội đạt khoảng 577 tỷ đồng, dư nợ khoảng 531 tỷ đồng.
Chính sách tín dụng dành riêng cho người trẻ được kỳ vọng góp phần mở rộng khả năng tiếp cận nhà ở của nhóm lao động trẻ, nhất là tại các đô thị lớn, nơi giá nhà thương mại đang vượt xa khả năng chi trả của một bộ phận người có thu nhập trung bình và thấp.
Theo quy định hiện hành, mức lãi suất dành cho người trẻ dưới 35 tuổi trong chương trình được Ngân hàng Nhà nước thông báo theo từng giai đoạn. Giai đoạn từ ngày 1/7 đến 31/12/2026 được thực hiện theo Công văn số 5340/NHNN-CSTT ngày 19/6/2026.
Ngân hàng Chính sách xã hội tăng tốc giải ngân
Bên cạnh chương trình tín dụng thông qua các ngân hàng thương mại, Ngân hàng Chính sách xã hội tiếp tục giữ vai trò quan trọng trong việc cung cấp vốn cho người thu nhập thấp và các đối tượng chính sách có nhu cầu về nhà ở.
Năm 2026, Ngân hàng Chính sách xã hội được giao 6.305 tỷ đồng vốn Trung ương để thực hiện cho vay nhà ở xã hội trên toàn quốc.
Đến ngày 25/9, dư nợ từ nguồn vốn này đạt khoảng 5.104 tỷ đồng, tương đương 81% kế hoạch. Khoảng 1.201 tỷ đồng còn lại được dành để tiếp tục giải ngân theo tiến độ các hợp đồng đã ký.
Đáng chú ý, ngoài nguồn vốn Trung ương, các chi nhánh Ngân hàng Chính sách xã hội còn phối hợp với địa phương huy động thêm nguồn ngân sách ủy thác để thực hiện chương trình. Đến gần cuối tháng 9, dư nợ từ nguồn vốn này đạt khoảng 1.849 tỷ đồng.
Ngân hàng Chính sách xã hội cho biết đã hoàn thành 100% kế hoạch cho vay nhà ở xã hội được giao trong năm 2026 và đang đề xuất bổ sung nguồn vốn. Nếu được bố trí thêm vốn trong những tháng cuối năm, nguồn vốn sẽ được phân bổ theo nhu cầu tại các địa phương, ưu tiên những hợp đồng đã ký nhưng còn thiếu vốn để tiếp tục thực hiện.
Diễn biến này cho thấy bài toán tín dụng cho nhà ở xã hội đang có sự chuyển biến theo hướng nguồn vốn ngày càng được mở rộng. Tuy nhiên, để dòng tiền thực sự chuyển hóa thành nguồn cung nhà ở, điểm nghẽn không chỉ nằm ở tín dụng mà còn ở quá trình phát triển dự án.
Thực tế, khi nguồn cung dự án đủ điều kiện còn hạn chế, việc mở rộng quy mô gói vay chưa thể lập tức tạo ra lượng lớn giao dịch trên thị trường. Ngược lại, nếu các dự án được tháo gỡ thủ tục, đẩy nhanh tiến độ và đủ điều kiện mở bán, nhu cầu vay vốn từ người dân có thể tăng mạnh.
Với hơn 153.000 tỷ đồng quy mô tín dụng và chính sách lãi suất tiếp tục được duy trì, nhà ở xã hội đang trở thành một trong những phân khúc được ưu tiên về dòng vốn tín dụng. Trong thời gian tới, hiệu quả của chương trình sẽ phụ thuộc đáng kể vào khả năng chuyển nguồn vốn cam kết thành các dự án cụ thể, căn hộ cụ thể và cơ hội an cư thực tế cho người dân.
Thảo Phương(t/h)
