Việc Hà Nội được tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ tại Lễ công bố Bộ chỉ số đánh giá kết quả thực hiện các Hiệp định thương mại tự do của các địa phương năm 2025 (FTA Index 2025) ghi nhận những nỗ lực của thành phố trong đưa các cam kết hội nhập vào hoạt động quản lý, hỗ trợ doanh nghiệp và mở rộng thị trường xuất khẩu.
Lễ công bố FTA Index 2025 được Bộ Công Thương phối hợp với các bộ, ngành liên quan tổ chức ngày 18/8. Tham dự có Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc; Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân; Thứ trưởng Bộ Ngoại giao Nguyễn Thị Hoàng Vân cùng đại diện các bộ, ngành và địa phương. Phó Chủ tịch UBND thành phố Hà Nội Nguyễn Xuân Lưu tham dự chương trình.
Tại sự kiện, Hà Nội là một trong 5 tỉnh, thành phố được tặng Bằng khen của Thủ tướng Chính phủ vì có thành tích trong việc đánh giá thực hiện các hiệp định thương mại tự do của địa phương năm 2025.
Kết quả này gắn với quá trình Hà Nội triển khai các hiệp định thương mại tự do (FTA) theo hướng đưa các cam kết hội nhập vào từng nhóm nhiệm vụ cụ thể. Sau khi các FTA lớn được ký kết và có hiệu lực, thành phố đã ban hành kế hoạch thực hiện Hiệp định Đối tác toàn diện và tiến bộ xuyên Thái Bình Dương (CPTPP), Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Liên minh châu Âu (EVFTA), Hiệp định Thương mại tự do Việt Nam - Vương quốc Anh (UKVFTA) và Hiệp định Đối tác kinh tế toàn diện khu vực (RCEP).
Song song với đó, Hà Nội triển khai Kế hoạch hành động thực hiện Chiến lược xuất nhập khẩu hàng hóa đến năm 2030 và Đề án thúc đẩy doanh nghiệp Việt Nam tham gia trực tiếp các mạng phân phối nước ngoài. Việc thực thi FTA được gắn với cải thiện môi trường đầu tư, kinh doanh, cải cách thủ tục hành chính, chuyển đổi số, phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng cao khả năng cạnh tranh của doanh nghiệp.
Một trong những bước đi đáng chú ý là Kế hoạch số 251/KH-UBND ngày 12/9/2025 về cải thiện, nâng cao FTA Index. Thông qua kết quả từng chỉ số thành phần, thành phố xác định những nội dung còn hạn chế, phân công trách nhiệm cho các cơ quan liên quan và tập trung cải thiện chất lượng hỗ trợ doanh nghiệp. FTA Index qua đó không chỉ được nhìn nhận như một bảng xếp hạng mà còn được sử dụng để theo dõi hiệu quả thực thi chính sách.
Cùng với hoàn thiện cơ chế quản lý, Hà Nội tăng cường cung cấp thông tin để doanh nghiệp hiểu và tận dụng các ưu đãi từ FTA. Trong năm 2025, thành phố tổ chức hơn 10 hội nghị, hội thảo, chương trình tập huấn về FTA, thông tin thị trường, quy tắc xuất xứ, thủ tục hải quan và cấp Giấy chứng nhận xuất xứ hàng hóa (C/O).
Thành phố cũng duy trì Bản tin Hà Nội hội nhập và phát triển, xây dựng 10 số Bản tin Thị trường dành cho các sản phẩm xuất khẩu chủ lực và tiềm năng. Nội dung hỗ trợ được hướng vào những vấn đề doanh nghiệp trực tiếp gặp phải khi xuất khẩu như chuẩn bị hồ sơ, đáp ứng quy tắc xuất xứ và hạn chế rủi ro khi tiếp cận thị trường nước ngoài.
Hoạt động xúc tiến thương mại cũng được điều chỉnh theo hướng gắn quảng bá sản phẩm với khả năng tạo kết nối kinh doanh. Các hình thức trực tiếp và trực tuyến được kết hợp với thương mại điện tử, kết nối giao thương và đưa doanh nghiệp tiếp cận các hệ thống phân phối lớn trong và ngoài nước.
Một nền tảng khác để tận dụng FTA là năng lực sản xuất trong nước. Hà Nội hiện có gần 900 doanh nghiệp công nghiệp hỗ trợ, trong đó gần 300 doanh nghiệp có hệ thống sản xuất và sản phẩm đạt tiêu chuẩn quốc tế, đủ khả năng tham gia mạng lưới sản xuất của các tập đoàn đa quốc gia. Thành phố đang tiếp tục thúc đẩy đổi mới công nghệ, chuyển đổi số, phát triển sản phẩm công nghiệp chủ lực và tăng liên kết giữa doanh nghiệp trong nước với khu vực đầu tư trực tiếp nước ngoài (FDI).
Những nỗ lực mở rộng thị trường đang diễn ra trong bối cảnh xuất khẩu của Hà Nội tiếp tục tăng. Trong 7 tháng năm 2026, kim ngạch xuất khẩu ước đạt 12,815 tỷ USD, tăng 7,6% so với cùng kỳ năm trước.
Đáng chú ý, xuất khẩu của thành phố đã vượt 2 tỷ USD trong ba tháng liên tiếp. Tháng 5 đạt 2,054 tỷ USD, tháng 6 đạt 2,062 tỷ USD và tháng 7 tăng lên 2,154 tỷ USD. Riêng kim ngạch tháng 7 tăng 14,8% so với cùng kỳ.
Cơ cấu xuất khẩu cũng cho thấy sự tăng trưởng mạnh hơn của khu vực FDI. Trong 7 tháng, khu vực kinh tế trong nước xuất khẩu 7,022 tỷ USD, chiếm 54,8% tổng kim ngạch và tăng 0,6%. Khu vực FDI đạt 5,793 tỷ USD, chiếm 45,2% và tăng 17,5%.
Nhiều thị trường xuất khẩu truyền thống của Hà Nội tiếp tục ghi nhận kết quả tích cực. Hoa Kỳ đạt 2,473 tỷ USD, tăng 14,7%; Liên minh châu Âu đạt 1,730 tỷ USD, tăng 22,1%; Trung Quốc đạt 1,273 tỷ USD, tăng 42,5%; ASEAN đạt 2,371 tỷ USD, tăng 3,1%. Kim ngạch sang Nhật Bản giảm 0,7%, song mức giảm đã thu hẹp so với các tháng trước.
Dù vậy, đà tăng chưa đồng đều giữa các nhóm hàng. Dệt may, gỗ và sản phẩm gỗ, điện thoại và linh kiện vẫn ghi nhận sự sụt giảm. Đây là những nhóm cần tiếp tục được hỗ trợ trong tìm kiếm đơn hàng, đáp ứng tiêu chuẩn kỹ thuật, quy tắc xuất xứ và xử lý các vấn đề liên quan đến phòng vệ thương mại.
Trong bối cảnh đó, mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu 12% trong năm 2026 đặt ra yêu cầu cao hơn đối với khả năng khai thác thị trường và tận dụng ưu đãi từ các FTA. Hà Nội xác định tiếp tục lấy doanh nghiệp làm trung tâm, đồng thời chuyển hoạt động hỗ trợ từ diện rộng sang sát nhu cầu của từng ngành hàng và thị trường.
Thành phố sẽ phân loại doanh nghiệp theo lĩnh vực, thị trường và mức độ sẵn sàng tham gia xuất khẩu; tăng tư vấn chuyên sâu về nguồn nguyên liệu, xuất xứ, tiêu chuẩn, dữ liệu phát thải và phòng vệ thương mại. Hoạt động xúc tiến thương mại được định hướng gắn chặt hơn với đơn hàng và các hệ thống phân phối, thay vì chỉ dừng ở giới thiệu, quảng bá sản phẩm.
Phát triển công nghiệp hỗ trợ và nâng tỷ lệ nội địa hóa tiếp tục là một nhiệm vụ quan trọng. Khi doanh nghiệp chủ động hơn về nguồn nguyên liệu và linh kiện trong nước, khả năng đáp ứng quy tắc xuất xứ để hưởng ưu đãi thuế quan từ các FTA cũng được cải thiện. Việc tăng liên kết giữa doanh nghiệp Hà Nội với khu vực FDI vì vậy được kỳ vọng tạo thêm cơ hội tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.
Thành phố đồng thời hướng tới mở rộng thương mại điện tử xuyên biên giới và phối hợp với các doanh nghiệp FDI bán lẻ có thương hiệu đang hoạt động tại Hà Nội và Việt Nam, qua đó hỗ trợ sản phẩm Việt tiếp cận mạng lưới phân phối của các doanh nghiệp này tại thị trường nước ngoài.
FTA Index sẽ tiếp tục được Hà Nội sử dụng như một công cụ theo dõi chất lượng thực thi. Thông qua phản hồi và trải nghiệm thực tế của cộng đồng doanh nghiệp, thành phố có thể nhận diện những điểm nghẽn trong từng khâu, từ tiếp cận thông tin, thủ tục xuất nhập khẩu đến khả năng tận dụng ưu đãi và tiếp cận thị trường.
Từ kết quả FTA Index 2025 đến diễn biến xuất khẩu những tháng đầu năm 2026, trọng tâm của Hà Nội đang chuyển từ phổ biến các cam kết hội nhập sang nâng khả năng tận dụng các cam kết này trong thực tế. Việc hỗ trợ doanh nghiệp đáp ứng tiêu chuẩn, nâng tỷ lệ nội địa hóa, tiếp cận hệ thống phân phối và mở rộng thị trường sẽ quyết định mức độ các FTA được chuyển hóa thành đơn hàng, giá trị xuất khẩu và năng lực cạnh tranh của kinh tế Thủ đô.
Minh Thắm
