Chuyến công tác tập trung trao đổi về cách thức giải quyết các “điểm nghẽn” của đô thị lớn như ùn tắc giao thông, ô nhiễm môi trường, ngập úng, quá tải hạ tầng; đồng thời tham khảo kinh nghiệm xác định và hiện thực hóa tầm nhìn phát triển dài hạn của các thành phố quy mô lớn.
Học hỏi kinh nghiệm từ Bắc Kinh trong xử lý “bệnh đô thị lớn”
Tại Bắc Kinh, đoàn công tác TP. Hà Nội đã làm việc với Sở Sinh thái và Môi trường thành phố Bắc Kinh, Ban Quản lý Khu đô thị vệ tinh Thông Châu, Viện Quy hoạch và Thiết kế đô thị Bắc Kinh; đồng thời khảo sát Trung tâm giám sát môi trường, Trung tâm điều hành giao thông và Thư viện Bắc Kinh tại quận Thông Châu.
Phát biểu tại các buổi làm việc, Phó Chủ tịch Thường trực UBND TP. Hà Nội Dương Đức Tuấn giới thiệu khái quát về vai trò, vị thế của Thủ đô Hà Nội – trung tâm chính trị, hành chính quốc gia; trung tâm lớn về kinh tế, văn hóa, khoa học, giáo dục và hợp tác quốc tế của Việt Nam. Đồng chí cho biết, trong những năm qua, Hà Nội đã đạt nhiều thành tựu quan trọng trong phát triển kinh tế – xã hội, quy hoạch và phát triển đô thị, từng bước nâng cao chất lượng sống của người dân và mở rộng quan hệ hợp tác với các thủ đô, thành phố lớn trên thế giới.
Trong bối cảnh Việt Nam bước vào giai đoạn phát triển mới sau Đại hội Đảng lần thứ XIV, lãnh đạo TP. Hà Nội nhấn mạnh quyết tâm của Thủ đô trong việc đi đầu, đóng góp xứng đáng vào hiện thực hóa tầm nhìn phát triển đất nước đến giữa thế kỷ XXI. Hà Nội đang tập trung tháo gỡ 5 “điểm nghẽn” lớn gồm ùn tắc giao thông, trật tự đô thị, ngập úng, ô nhiễm môi trường và an toàn thực phẩm; đồng thời đẩy mạnh phân cấp, phân quyền gắn với chuyển đổi số, xây dựng mô hình tăng trưởng mới dựa trên khoa học – công nghệ, đổi mới sáng tạo và nguồn nhân lực chất lượng cao, phấn đấu đạt tốc độ tăng trưởng trên 11% trong giai đoạn 2025–2030.
Tại các cuộc trao đổi, phía Bắc Kinh chia sẻ kinh nghiệm triển khai “chiến dịch bảo vệ bầu trời xanh” – một chương trình được đánh giá là hình mẫu trong xử lý ô nhiễm không khí đô thị. Từ năm 2013 đến nay, Bắc Kinh đã huy động sự vào cuộc đồng bộ của toàn bộ hệ thống chính trị, xây dựng mạng lưới quan trắc không khí mật độ cao, ứng dụng dữ liệu lớn và trí tuệ nhân tạo để xác định nguồn phát thải, từ đó đưa ra các giải pháp kiểm soát hiệu quả.
Nhờ những biện pháp quyết liệt như chuyển đổi cơ cấu năng lượng, kiểm soát phương tiện giao thông, tái cấu trúc công nghiệp và tăng cường phối hợp liên vùng, nồng độ bụi mịn PM2.5 trung bình năm của Bắc Kinh đã giảm mạnh, số ngày không khí trong lành tăng rõ rệt. Những kết quả này được Liên hợp quốc đánh giá là một “kỳ tích” trong quản lý môi trường đô thị.
Quy hoạch đa trung tâm – chìa khóa phát triển bền vững
Bên cạnh môi trường, công tác quy hoạch được Bắc Kinh xác định là “chìa khóa” để giải quyết căn bản các vấn đề của siêu đô thị. Quy hoạch tổng thể giai đoạn 2016–2035 đã định hình mô hình phát triển đa trung tâm, với cấu trúc “một lõi, một chính, một phụ, hai trục, nhiều điểm, một khu”, nhằm giảm tải áp lực cho khu vực trung tâm lịch sử và phân bổ lại dân cư, hạ tầng, nguồn lực phát triển. 
Trong đó, Khu đô thị vệ tinh Thông Châu – trung tâm hành chính mới của Bắc Kinh – được xem là điểm sáng tiêu biểu. Đây là nơi tiếp nhận các cơ quan chính quyền, bệnh viện, trường học và trụ sở doanh nghiệp lớn, được đầu tư hệ thống hạ tầng đồng bộ, hiện đại, với trung tâm điều hành giao thông tích hợp, không gian ngầm quy mô lớn và mô hình “thành phố bọt biển” chống ngập, tái sử dụng nước mưa.
Nam Kinh và cách tiếp cận “bảo tồn thích ứng”
Tại Nam Kinh, đoàn công tác TP. Hà Nội đã làm việc với Viện Quy hoạch và Thiết kế đô thị Nam Kinh; khảo sát các mô hình tái thiết đô thị gắn với bảo tồn di sản, quy hoạch không gian ngầm và phát triển đô thị theo mô hình TOD gắn với các nhà ga.
Khác với cách bảo tồn “đóng băng” di tích, Nam Kinh lựa chọn phương thức “bảo tồn thích ứng”, hòa nhập di sản vào đời sống hiện đại. Thành phố thực hiện giãn dân và các chức năng đô thị ra khỏi khu vực tường thành cũ, tập trung bảo tồn giá trị lịch sử – văn hóa, trong khi phát triển các khu đô thị mới với hạ tầng hiện đại để thu hút dân cư.
Việc bảo tồn Tường thành Minh – đoạn tường thành thời Minh dài nhất thế giới còn lại – được gắn với xây dựng hệ thống công viên, không gian đi bộ và “vành đai xanh” văn hóa. Cùng với đó, dự án hồi sinh sông Tần Hoài, từng bị ô nhiễm nặng, đã biến khu vực này thành trung tâm du lịch, kinh tế đêm sôi động, góp phần tạo nguồn lực cho công tác bảo tồn di sản.
Sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm với Hà Nội
Lãnh đạo các cơ quan phía Trung Quốc đánh giá cao ý nghĩa chuyến thăm của đoàn công tác TP. Hà Nội, coi đây là dịp quan trọng để tăng cường và làm sâu sắc hơn quan hệ hợp tác giữa các địa phương, đóng góp tích cực vào quan hệ hữu nghị Việt Nam – Trung Quốc. Phía bạn khẳng định sẵn sàng chia sẻ kinh nghiệm, mô hình và cách làm hiệu quả với Hà Nội trong xử lý các vấn đề của đô thị lớn và thúc đẩy phát triển bền vững.
Trong khuôn khổ chuyến công tác, đoàn TP. Hà Nội cũng đã đến thăm và làm việc với Đại sứ quán Việt Nam tại Trung Quốc, trao đổi với Đại sứ Phạm Thanh Bình về tình hình quan hệ song phương và các biện pháp tăng cường hợp tác giữa Hà Nội với các địa phương Trung Quốc trong thời gian tới.
Minh Thắm
