Nhu cầu tiêu dùng của người dân, hoạt động sản xuất, kinh doanh của các doanh nghiệp tăng cao vào dịp cuối năm và Tết Nguyên đán. Theo đó, dự báo tình hình buôn lậu, vận chuyển trái phép hàng hoá, gian lận thương mại và hàng giả đối với các mặt hàng thiết yếu phục vụ sản xuất, kinh doanh, tiêu dùng, hàng cấm, hàng xuất nhập khẩu có điều kiện sẽ có chiều hướng gia tăng, diễn biến phức tạp với nhiều phương thức, thủ đoạn mới tinh vi, khó phát hiện trên tất cả các tuyến, lĩnh vực; đặc biệt là tuyến biên giới đất liền phía Bắc với các mặt hàng như rượu, bia, sữa, đường cát, thuốc lá ngoại, bánh kẹo, mỹ phẩm, thực phẩm đặc biệt là thực phẩm đông lạnh và các mặt hàng pháo nổ, pháo hoa,…
Triển khai quyết liệt Cao điểm đấu tranh chống buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả dịp trước, trong và sau Tết Nguyên đán Bính Ngọ năm 2026 theo chỉ đạo của Ban Chỉ đạo 389 Bộ Tài chính và Kế hoạch số 30141/KH-CHQ ngày 20/10/2025 của Cục Hải quan, lực lượng Hải quan đã tăng cường kiểm tra, kiểm soát tình hình vận chuyển hàng hóa qua cửa khẩu đã liên tiếp phát hiện, bắt giữ các vụ việc nghiêm trọng liên quan đến vận chuyển thực phẩm đông lạnh không rõ nguồn gốc và lá thuốc lá vào nội địa.
Một số vụ việc điển hình như sau:
Vụ thứ nhất, vào hồi 9 giờ 15 phút ngày 9/1/2026, tại khu vực bụi cây dưới chân cầu Khuân Tảy, thuộc khu vực Mốc 1239, Hải quan cửa khẩu Chi Ma thuộc Chi cục Hải quan khu vực VI đã chủ trì phát hiện đối tượng đang vác hàng hóa trái phép qua biên giới. Qua kiểm tra, lực lượng chức năng thu giữ 1.000 kg chân lợn đông lạnh, được đóng trong 50 bao (mỗi bao nặng 20 kg), toàn bộ số hàng đã rã đông, có dấu hiệu phân hủy, bốc mùi hôi thối và không có bất kỳ chứng từ hợp pháp nào. Đây là hành vi vi phạm nghiêm trọng quy định về quản lý hàng hóa nhập khẩu, tiềm ẩn nguy cơ lớn đối với sức khỏe người tiêu dùng nếu bị tuồn ra thị trường tiêu thụ. Hiện Hải quan cửa khẩu Chi Ma đã lập biên bản tạm giữ toàn bộ tang vật và xử lý theo quy định của pháp luật.
Vụ thứ hai, ngày 8/1/2026, tại khu vực cách ly thuộc Trung tâm Quản lý cửa khẩu quốc tế Lào Cai, phường Lào Cai, tỉnh Lào Cai, Hải quan cửa khẩu quốc tế Lào Cai thuộc Chi cục Hải quan khu vực VII chủ trì phát hiện và bắt giữ 220 kg xúc xích, lạp xưởng đông lạnh đã bị rã đông, không bảo đảm điều kiện vệ sinh an toàn thực phẩm. 
Vụ thứ ba, ngày 14/1/2026, tại khu vực đoạn mốc 1318 xã Hoành Mô, tỉnh Quảng Ninh, Hải quan cửa khẩu Hoành Mô thuộc Chi cục Hải quan khu vực VIII chủ trì phát hiện, bắt giữ 304 kg xúc xích làm từ thịt lợn, đã qua chế biến được bọc bằng nilon 1cây/40g, nhãn hiệu Trung Quốc, hàng hóa nhập khẩu không có chứng từ hợp pháp, trị giá tang vật 48.640.000 đồng.
Qua các vụ việc cho thấy, các đối tượng thường lợi dụng nhu cầu tiêu thụ thực phẩm tăng cao dịp cận Tết, sử dụng thủ đoạn xé lẻ hàng hóa, vận chuyển trái phép qua các đường mòn, lối mở, đưa thực phẩm không rõ nguồn gốc xuất xứ từ Trung Quốc vào Việt Nam nhằm trốn tránh sự kiểm soát của lực lượng chức năng.
Vụ thứ tư, vào hồi 0 giờ 45 phú ngày 14/1/2026, Tổ công tác do Hải quan cửa khẩu Pò Peo chủ trì thuộc Chi cục Hải quan khu vực XVI, phối hợp với Phòng Cảnh sát giao thông - Công an tỉnh Cao Bằng và Đồn Biên phòng Ngọc Côn đã phát hiện, bắt giữ một vụ vận chuyển hàng hóa trái phép tại khu vực xã Trùng Khánh, tỉnh Cao Bằng. Qua kiểm tra xe ô tô tải BKS 99C-xxx.xx, lực lượng chức năng phát hiện 3,335 tấn lá thuốc lá sấy khô không có nhãn mác, hóa đơn, chứng từ hợp pháp. Lái xe khai nhận được thuê vận chuyển số hàng từ khu vực biên giới vào nội địa để tiêu thụ. Toàn bộ tang vật và phương tiện đã bị tạm giữ, vụ việc đang được tiếp tục xác minh, xử lý theo quy định pháp luật.
Những vụ việc trên là hồi chuông cảnh báo đối với các đối tượng có ý định lợi dụng dịp Tết Nguyên đán để vận chuyển, buôn bán thực phẩm bẩn, pháo nổ, pháo hoa, hàng hóa không có chứng từ hợp pháp, đồng thời thể hiện quyết liệt của lực lượng Hải quan trong việc tăng cường kiểm soát, bảo vệ sức khỏe người dân và giữ vững kỷ cương pháp luật trên tuyến biên giới.
Minh Anh
