Hàng lậu “xé” rừng vào nội địa

Trên thị trường, tràn ngập điểm bán các loại mặt hàng thời trang, điện tử, đồ gia dụng... có nguồn gốc xuất xứ từ Trung Quốc, chủ yếu là hàng nhập lậu. Vì sao lượng hàng nhập lậu ngang nhiên được đưa từ Trung Quốc vào Việt Nam? Nhóm phóng viên đã ngược Móng Cái, đi tìm “đường mòn” của hàng lậu nơi vùng biên…

Bài 1: Chảy qua kẽ hở…

Dạo một vòng quanh chợ trời, hay dọc phố Thái Phiên (Hà Nội), tôi không khỏi ngỡ ngàng vì thấy số lượng lớn các cửa hàng bán sản phẩm đầu đĩa, điện thoại, linh kiện điện tử, thời trang… hầu hết là các sản phẩm trôi nổi, nhập lậu nhưng vẫn được bày bán tràn lan và công khai.

Những chuyến hàng vẫn vào được TP. Móng Cái từ con đường mòn một cách dễ dàng?

Hàng lậu nhởn nhơ…?

Tại cửa hàng H.L (phố Thái Phiên), chuyên cung cấp các sản phẩm linh kiện điện thoại, chị chủ cửa hàng bộc bạch: “Mấy cái thứ hàng này có nhập lậu thì mới cạnh tranh được trên thị trường, chứ cứ nhập mà qua hải quan, thuế má… thì giá cao lắm, mình sẽ khó kiếm ăn”.

Thử làm phép so sánh, một sản phẩm chính hãng mang thương hiệu lớn như điện thoại Samsung, Iphone… đang được cung cấp trên thị trường với giá hàng chục triệu đồng, thì sản phẩm làm nhái có xuất xứ từ Trung Quốc, đang bán trôi nổi trên thị trường, chỉ có giá từ 1 - 1,5 triệu đồng. Linh kiện máy tính như HDD, CD, Ram, Main boar… bán nhan nhản, giá thấp hơn so với giá sản phẩm chính hãng từ 30 - 40%.

Anh B, một chủ kinh doanh linh kiện máy tính, máy in trên đường Lương Thế Vinh (Hà Nội) cho biết: “Bán hàng chính hãng thường ít phải bảo hành hơn, nhưng lợi nhuận thấp, giá lại cao nên rất khó cạnh tranh. Trong khi người tiêu dùng đi mua máy tính, thường chỉ quan tâm đến cấu hình mà ít quan tâm đến hãng của sản phẩm. Bán hàng nhập lậu cũng chấp nhận bảo hành thời gian như hàng hãng thì người tiêu dùng cũng cảm thấy yên tâm”.

Anh B tiết lộ, cùng một thời gian bảo hành, bán hàng nhập lậu thường phải bảo hành cho khách nhiều hơn, nhưng cũng không ngại lắm vì vừa được cạnh tranh, vừa có lợi nhuận cao. Đối với hàng chính hãng, khi bảo hành phải qua nhà phân phối nên rất mất thời gian của khách hàng. Còn hàng nhập lậu, các cửa hàng kinh doanh thường tự chịu rủi ro, mỗi lần bảo hành lại tự sửa chữa tại chỗ nên tiện lợi hơn.

Không riêng gì những sản phẩm hàng điện tử, ở bất cứ đâu cũng có thể thấy những shop thời trang bán hàng được quảng cáo là thời trang Quảng Châu, Hồng Kông… Quảng cáo công khai là thế, nhưng để kiểm tra xuất xứ sản phẩm thì không ai dám chắc rằng, sẽ không có mấy cửa hàng hay shop thời trang có đủ điều kiện kinh doanh theo đúng các quy định về quản lý thương mại.

Với sự xuất hiện công khai của hàng lậu trên thị trường, hàng loạt câu hỏi được đặt ra: Từ bên kia biên giới, phải qua sự kiểm soát của rất nhiều lực lượng như hải quan, biên phòng, công an… nhưng vì sao hàng lậu vẫn chảy về Việt Nam và đi sâu vào nội địa nhiều đến vậy? Trách nhiệm của lực lượng quản lý thị trường đến đâu khi để cho hàng lậu vẫn nhởn nhơ trên thị trường?

Tiếp cận đường mòn

“Có lệnh cấm biên rồi đấy, nhưng buôn lậu vẫn “nóng” lắm. Bằng cách này hay cách khác thì hàng lậu vẫn ồ ạt “tuồn” vào nội địa qua các đường mòn mà không hề gặp phải bất cứ sự cản trở nào từ phía lực lượng chức năng…”. Lời chia sẻ như than vãn của một đồng nghiệp sau chuyến công tác tại vùng biên phía Đông Bắc khiến chúng tôi tò mò và muốn thử sức…

Chúng tôi chuẩn bị đồ nghề khá chu tất để lên đường cho chuyến đi lần này. Một đồng nghiệp cho rằng tôi mạo hiểm nên đã dặn dò: “Bạn hãy cẩn trọng nhé. Dân buôn lậu, chỉ lo giữ hàng thôi, không sợ vòng lao lý đâu. Nếu thấy nguy hiểm thì hãy rút lui để bảo đảm an toàn…”.

Gần 6 tiếng đồng hồ không rời vô lăng, chúng tôi mới vượt qua hơn 300 km để đến được TP. Móng Cái (Quảng Ninh), cũng là lúc thành phố đã chìm trong bóng đêm. Ánh sáng yếu ớt phát ra từ những cột đèn đường không đủ để phá tan màu đen của màn đêm trên thành phố vùng biên này. Ngay đêm đầu tiên, theo chỉ dẫn của một nhân viên bán hàng trong Vĩnh Cơ Thương mại Plaza, chúng tôi đã tìm cách để tiếp cận được một đường mòn cách cửa khẩu Quốc tế Móng Cái không xa lắm.

Từ đại lộ Hòa Bình, lối vào cửa khẩu Quốc tế Móng Cái, chúng tôi đi vòng sang cánh phải, dẫn vào lối đi cạnh tòa nhà Chi cục Hải quan Móng Cái. Tiến sâu bên trong là những lối đi nằm heo hút trong một khu đất trống, chúng tôi đến một khu dân cư thưa thớt hẻo lánh. Những câu chuyện bâng quơ trên trời dưới bể giúp chúng tôi đánh lạc hướng sự chú ý của những người xung quanh. Mặc dù rất thành công là một cặp tình nhân tìm đến nơi vắng vẻ để “tâm sự”, nhưng chúng tôi vẫn không hoàn toàn nằm ngoài sự “kiểm soát” của một số người. Cố tình không để ý đến những gì diễn ra xung quanh, nhưng tôi vẫn nhận ra sự dò xét như sự cảnh giác của nhóm người đang tụ tập cách lối vào đường mòn khoảng 5 - 7 bước chân.

Nếu tính theo đường chim bay, đường mòn mà chúng tôi tiếp cận chỉ cách cửa khẩu Quốc tế Móng Cái khoảng 150 m về hướng đông. Trong khoảng thời gian gần 1 giờ đồng hồ, chúng tôi đã chứng kiến có đến hàng chục chuyến hàng cồng kềnh được chở bằng xe máy (chủ yếu là loại xe Minsk) đi ra từ lối mòn. Nhận định đây chính là những xe hàng lậu được vận chuyển từ bên kia biên giới qua lối mòn để tránh sự kiểm soát của lực lượng hải quan rồi tiến sâu vào nội địa, chúng tôi tạm thời “rút quân” để lên kế hoạch tác nghiệp cho ngày hôm sau

Cao Huyền