Lễ ký kết diễn ra vào thời điểm quan trọng trong hợp tác giữa 2 quốc gia, ngay trong thời gian chuyến thăm cấp Nhà nước của Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm tới Australia (9-12/8), trong bối cảnh Việt Nam và Australia đang tiếp tục cụ thể hóa quan hệ Đối tác Chiến lược Toàn diện được thiết lập từ tháng 3/2024. Với chiến lược phát triển trọng tâm về đổi mới sáng tạo, khoa học công nghệ, Việt Nam sẽ tập trung trao đổi chuyên sâu vào những lĩnh vực có tính chiến lược như khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi năng lượng và đào tạo nhân lực chất lượng cao.
Đây là lần đầu tiên, một viện nghiên cứu của Việt Nam đạt được thỏa thuận hợp tác về công nghệ lõi y sinh với viện nghiên cứu hàng đầu của Australia. Viện RNA thuộc Đại học New South Wales (UNSW) là trung tâm nghiên cứu khoa học y sinh số một của nước Australia, nghiên cứu chuyên sâu về khoa học và công nghệ RNA.
Với nền tảng RNA là bước đột phá công nghệ y sinh được các nhà khoa học toàn cầu theo đuổi và ngày càng đạt được nhiều thành tựu vượt bậc với gần 10 giải Nobel ở nhiều lĩnh vực khác nhau, Viện RNA UNSW hiện đang hướng đến nghiên cứu, phát triển vắc xin mRNA phòng cúm và vắc xin ung thư cá thể hóa cho ung thư phổi, đại trực tràng. Đồng thời, từng bước làm chủ chuỗi công nghệ RNA - nền tảng của nhiều vắc xin, thuốc sinh học và liệu pháp điều trị thế hệ mới.
Phát biểu tại buổi lễ, ông Nguyễn Thanh Tùng, Tổng Lãnh sự Việt Nam tại Sydney, đánh giá cao việc Viện Nghiên cứu Tâm Anh và Viện RNA UNSW đã đạt được thỏa thuận hợp tác khoa học quan trọng và ký kết hợp tác vào thời điểm này có ý nghĩa đặc biệt, cho thấy quan hệ giữa hai nước đang được chuyển hóa thành những chương trình hợp tác cụ thể giữa các tổ chức trong những lĩnh vực có tầm quan trọng chiến lược.
RNA (axit ribonucleic) là phân tử sinh học có vai trò truyền tải thông tin di truyền trong tế bào. Nếu DNA được ví như “bản thiết kế” thì RNA là “người đưa bản thiết kế vào sản xuất”, hướng dẫn tế bào tạo ra các protein cần thiết cho hoạt động sống. Chính cơ chế này giúp RNA trở thành nền tảng công nghệ của nhiều loại vắc xin, thuốc sinh học và liệu pháp điều trị thế hệ mới.
Từ nền tảng RNA, các nhà khoa học có thể phát triển nhiều công nghệ khác nhau. Chẳng hạn, mRNA được sử dụng để tạo vắc xin và một số liệu pháp điều trị; siRNA giúp “tắt” các gene gây bệnh; còn gRNA hỗ trợ các công nghệ chỉnh sửa gene. Nhờ đó, RNA đang mở ra nhiều hướng điều trị mới cho ung thư, bệnh di truyền, bệnh miễn dịch, bệnh hiếm và nhiều lĩnh vực y sinh học khác.
Giáo sư Pall Thordarson, Giám đốc Viện RNA UNSW, đánh giá Việt Nam đang có cơ hội trở thành một động lực quan trọng thúc đẩy cuộc cách mạng công nghệ RNA tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương. Chính phủ Việt Nam đã thể hiện rõ định hướng phát triển công nghệ RNA thông qua các chính sách gần đây, trong đó có Quyết định 1657/QĐ-TTg của Thủ tướng Chính phủ và Nghị quyết 72-NQ/TW của Bộ Chính trị.
Theo Giáo sư Pall, Viện RNA UNSW mang đến năng lực nghiên cứu và phát triển công nghệ RNA, trong khi đó Viện Nghiên cứu Tâm Anh cùng Hệ sinh thái y tế Tâm Anh - VNVC có nền tảng để đưa công nghệ vào nghiên cứu và phát triển thực tế tại Việt Nam.
Trước mắt, Viện RNA UNSW đề xuất hai hướng chương trình trọng điểm: phát triển vắc xin mRNA phòng cúm cho Việt Nam và phát triển mẫu vắc xin ung thư cá thể hóa cho bệnh nhân ung thư phổi hoặc đại trực tràng. Đây là những hướng nghiên cứu có thể tạo ra giá trị trực tiếp cho Việt Nam, đồng thời mở rộng dữ liệu và năng lực nghiên cứu RNA của hai bên tại khu vực châu Á - Thái Bình Dương.
Bác sĩ Phương Lễ Trí, Giám đốc Điều hành Viện Nghiên cứu Tâm Anh, cho biết đây là lần đầu tiên Việt Nam tiếp cận mô hình phát triển RNA theo chuỗi hoàn chỉnh, kết nối từ nghiên cứu nền tảng, phát triển công nghệ, đánh giá tiền lâm sàng, thử nghiệm lâm sàng đến chuẩn bị năng lực sản xuất trong nước.
Viện Nghiên cứu Tâm Anh thuộc Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh hiện là một trong những trung tâm khoa học y sinh Việt Nam được đầu tư lớn về cơ sở nghiên cứu, có đội ngũ chuyên gia, nghiên cứu viên giỏi chuyên môn, đồng thời có mạng lưới hợp tác quốc tế mật thiết với nhiều trung tâm khoa học lớn của Mỹ, Anh, Pháp, Nga, Nhật Bản…
Hiện, Viện Nghiên cứu Tâm Anh đang vận hành 68 điểm nghiên cứu đạt chuẩn Thực hành lâm sàng tốt (GCP) cùng hệ thống phòng thí nghiệm đạt các tiêu chuẩn quốc tế ISO, CAP và GxP, kết nối với Hệ thống Bệnh viện Đa khoa Tâm Anh và mạng lưới gần 300 trung tâm tiêm chủng VNVC trên toàn quốc.
Kim Thắm
