Về thành phần dinh dưỡng, lá chùm ngây cung cấp lượng lớn vi chất thiết yếu cho cơ thể. Một cốc lá tươi thái nhỏ tương đương khoảng 21g cung cấp 13 calo, 2g protein cùng hàng loạt vitamin và khoáng chất như vitamin B6, riboflavin (B2), vitamin C, magie, sắt và tiền chất vitamin A từ beta-carotene. Trong khi đó, quả chùm ngây tuy chứa ít chủng loại vi chất hơn lá nhưng lại là nguồn dồi dào vitamin C khi một cốc quả tươi 100g đáp ứng tới 157% nhu cầu khuyến nghị hàng ngày. Mặc dù vậy, người dùng cũng cần lưu ý lá cây chứa một lượng chất kháng dinh dưỡng như oxalate và phytate có thể làm giảm khả năng hấp thu protein cùng khoáng chất. Đối với các chế phẩm dạng viên nang phổ biến tại phương Tây, hàm lượng dinh dưỡng thường không đáng kể so với việc bổ sung trực tiếp từ nguồn thực phẩm tự nhiên trong khẩu phần ăn uống cân bằng.
Khả năng chống oxy hóa mạnh mẽ là một trong những ưu điểm nổi bật của loại thảo mộc này. Lá chùm ngây tập hợp nhiều hợp chất quý như flavonoid, phenolic, carotenoid và axit ascorbic giúp trung hòa các gốc tự do, giảm thiểu nguy cơ mắc bệnh tim, ung thư hay đái tháo đường. Nghiên cứu thực nghiệm ghi nhận các chất chống oxy hóa này hỗ trợ bảo vệ tế bào trước tổn thương do tia cực tím, trong khi nhóm flavonoid gồm quercetin, myricetin cùng axit oleic góp phần hỗ trợ điều hòa và ổn định huyết áp.
Đối với việc kiểm soát đường huyết, một báo cáo tổng quan công bố năm 2020 dựa trên 7 nghiên cứu lâm sàng trên người và 23 thử nghiệm tiền lâm sàng đã chỉ ra tiềm năng của bột lá chùm ngây trong việc giảm lượng đường trong máu. Tác dụng này đến từ các hoạt chất thực vật như quercetin, kaempferol, glucomoringin, axit chlorogenic và isothiocyanate. Tuy nhiên, giới chuyên gia nhận định phần lớn bằng chứng hiện nay vẫn dừng ở quy mô thử nghiệm động vật, cần thêm các nghiên cứu lâm sàng quy mô lớn hơn để xác thực cơ chế kiểm soát bệnh đái tháo đường.
Bên cạnh đó, các hợp chất phenol, alkaloid, β-sitosterol và carotenoid phân bổ với mật độ cao nhất ở phần lá so với hạt và quả, mang lại đặc tính giảm viêm, ngăn chặn tình trạng viêm mãn tính kéo dài vốn là căn nguyên dẫn đến các bệnh lý tim mạch. Dữ liệu y khoa từ Quỹ Tim mạch Anh cũng ghi nhận tiềm năng của cây chùm ngây trong việc cải thiện hồ sơ mỡ máu thông qua cơ chế tăng sinh cholesterol tốt HDL, đồng thời kéo giảm nồng độ triglyceride và cholesterol xấu LDL, từ đó hạn chế biến cố đột quỵ.
Mặc dù ghi nhận tương đối ít tác dụng phụ trong quá trình sử dụng thông thường, các chuyên gia y tế vẫn đưa ra những khuyến cáo thận trọng. Một báo cáo tổng hợp năm 2021 cảnh báo chùm ngây có thể không an toàn đối với phụ nữ đang trong thai kỳ. Ngoài ra, loại thảo dược này có nguy cơ tương tác bất lợi với các nhóm thuốc điều trị bệnh lý nền về huyết áp, đái tháo đường hoặc rối loạn tuyến giáp, đòi hỏi người bệnh phải chủ động tham khảo ý kiến bác sĩ chuyên khoa trước khi đưa vào chế độ sử dụng thường xuyên.
Tâm An
