Khai mạc trong bối cảnh không gian phát triển vừa được tái định hình sau sáp nhập liên vùng, Đại hội đại biểu Hội Luật gia TP.HCM lần thứ I (nhiệm kỳ 2026 – 2031) không đơn thuần là một kỳ chuyển giao tổ chức, mà là bước chuyển mình lịch sử: xác lập một thiết chế pháp lý tinh gọn, hiện đại, trở thành bệ đỡ vững chắc bảo vệ quyền lợi cộng đồng, trợ lực môi trường kinh doanh và nâng tầm vị thế thương hiệu của trung tâm kinh tế đầu tàu.
Đại hội vinh dự có sự tham dự của ông Nguyễn Khánh Ngọc – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam; ông Trần Văn Bảy – Thành ủy viên, Phó Chủ tịch Ủy ban nhân dân TP.HCM; bà Nguyễn Thị Tuyết Minh – Phó Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể TP.HCM; ông Võ Huy Hoàng – Thành ủy viên, Phó Trưởng Ban Nội chính Thành ủy; cùng các đồng chí lãnh đạo các sở, ban, ngành, đoàn thể Thành phố, đại diện Thường trực Hội Luật gia các tỉnh, thành phố thuộc Cụm thi đua số 4 và 125 đại biểu ưu tú đại diện cho hơn 9.000 hội viên luật gia trên toàn địa bàn.
Phát biểu chỉ đạo tại Đại hội, Ông Nguyễn Khánh Ngọc – Bí thư Đảng ủy, Chủ tịch Hội Luật gia Việt Nam nhấn mạnh: “Hội Luật gia TP.HCM cần tiếp tục quán triệt sâu sắc tinh thần Chỉ thị 14 của Bộ Chính trị, không ngừng đổi mới nội dung và phương thức hoạt động. Mỗi hội viên phải phát huy tối đa vai trò cầu nối đưa pháp luật vào đời sống, nâng cao chất lượng phản biện xã hội và bảo vệ thiết thực quyền, lợi ích hợp pháp của Nhân dân.”
Ghi nhận và định hướng hoạt động của hội, đồng chí Nguyễn Thị Tuyết Minh – Phó Bí thư Đảng ủy Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể Thành phố khẳng định: “Thành phố đánh giá cao tinh thần chủ động sắp xếp, kiện toàn bộ máy của Hội Luật gia sau hợp nhất. Bước sang nhiệm kỳ mới, Hội cần phát huy mạnh mẽ hơn nữa trí tuệ chuyên sâu để tham vấn chính sách, đồng thời phối hợp chặt chẽ với Mặt trận và các đoàn thể đẩy mạnh hòa giải cơ sở, trợ giúp pháp lý cho người dân và người lao động.”
Tinh gọn bộ máy để gần dân, sát doanh nghiệp hơn
Dấu mốc hợp nhất các tổ chức Hội từ ba địa phương trọng điểm kinh tế phía Nam thời gian qua từng đặt ra bài toán lớn về quy mô và hiệu năng quản trị. Hội Luật gia TP.HCM đã chủ động xác lập mô hình tổ chức mẫu mực: tinh giản tối đa tầng nấc trung gian để dồn toàn lực hướng về cơ sở.
Ban Chấp hành nhiệm kỳ mới được cơ cấu cô đọng từ 74 xuống 58 ủy viên; các đầu mối tham mưu chuyên trách được thu gọn còn 2 đơn vị trực thuộc là Ban Chuyên môn nghiệp vụ và Văn phòng Thành hội. Mạng lưới 60 chi hội cùng 11 Trung tâm tư vấn pháp luật phủ rộng khắp các cơ quan chuyên trách và địa bàn dân cư không đơn thuần là các đầu mối cơ học, mà trở thành mạng lưới “cảm biến pháp lý” nhạy bén nhất.
Báo cáo và tiếp thu chỉ đạo, bà Ung Thị Xuân Hương - Chủ tịch Hội Luật gia TP.HCM cho biết: “Dù địa bàn quản lý rộng hơn và số lượng hội viên đông đảo sau khi hợp nhất, Hội đã nhanh chóng tinh gọn tổ chức, giảm đầu mối để bảo đảm hiệu quả điều hành liên tục. Nhiệm kỳ 2026 – 2031, với phương châm ‘Đoàn kết – Đổi mới – Hội nhập – Phát triển’, toàn thể hội viên quyết tâm đưa hoạt động Hội hướng mạnh về cơ sở, đồng hành thực chất cùng người dân
Đồng thuận với định hướng này, ông Vũ Huy Đỉnh – Chi hội trưởng Chi hội Luật gia phường Vũng Tàu chia sẻ: “Khi vận hành mô hình chính quyền đô thị hai cấp và sắp xếp lại bộ máy, tổ chức Hội tinh gọn hơn đòi hỏi năng lực cán bộ phải nâng tầm tương xứng để đáp ứng yêu cầu thực tiễn, đưa các quyết sách của Đại hội nhanh chóng đi vào đời sống và phục vụ nhân dân tốt hơn.”
Đồng hành cùng doanh nghiệp, giữ vững an sinh xã hội
Dưới lăng kính thương hiệu, môi trường đầu tư cạnh tranh vượt trội luôn đòi hỏi một hành lang pháp lý minh bạch và an toàn. Bám sát những “điểm nghẽn” thực tiễn về đất đai, nhà ở, quy hoạch và phân cấp phân quyền, giới luật gia thành phố đã tích cực tham gia xây dựng pháp luật, rà soát văn bản quy phạm pháp luật, giúp dỡ bỏ rào cản bất cập và tạo lập sân chơi công bằng cho doanh nghiệp. Khi rủi ro thể chế được phòng ngừa từ sớm, uy tín điểm đến của TP.HCM càng được củng cố vững chắc.
Song hành cùng thể chế kinh tế là giá trị nhân văn qua công tác trợ giúp pháp lý cho hàng trăm nghìn lượt người lao động, đối tượng yếu thế. Đặc biệt, tỷ lệ hòa giải thành tại cơ sở đạt trên 82% đã góp phần hóa giải mâu thuẫn từ gốc rễ, giữ vững ổn định trật tự – nền tảng then chốt cho phát triển kinh tế bền vững.
Khí thế hành động từ cơ sở cũng được ghi nhận rõ nét qua các tham luận tại Đại hội. Đại diện Chi hội Luật gia VKSND TP.HCM nhấn mạnh: “Phát triển hội viên không phải là một mục tiêu tự thân, mà là nền tảng để xây dựng tổ chức Hội ngày càng vững mạnh; mỗi hội viên được kết nạp sẽ là một nhân tố góp phần lan tỏa tinh thần thượng tôn pháp luật”.
Trong khi đó, từ thực tiễn địa bàn dân cư, đại diện Chi hội Luật gia Phường Diên Hồng khẳng định quyết tâm: “Phát huy mạnh mẽ phong trào ‘Mỗi luật gia là một báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật’ để mỗi hội viên trở thành cầu nối, đưa pháp luật đến gần với người dân, nhất là các đối tượng yếu thế trong xã hội”.
Nhiệm kỳ 2026 – 2031: Khai mở một đại hội của tương lai
Với phương châm: “Đoàn kết – Đổi mới – Hội nhập – Phát triển”, Đại hội Đại biểu Hội Luật gia TP.HCM lần I nhấn mạnh vào ba mục tiêu cốt lõi:
Phát triển mạng lưới và nhân lực chuyên môn: Phấn đấu thành lập chi hội luật gia tại ít nhất 70% phường, xã, đặc khu trên toàn địa bàn; kết nạp mới tối thiểu 700 hội viên, ưu tiên thu hút lực lượng luật gia trẻ và các chuyên gia, nhà khoa học pháp lý đầu ngành.
Hoàn thiện thể chế thích ứng chính quyền đô thị hai cấp: Phối hợp cùng Sở Tư pháp tham mưu UBND TP.HCM ban hành quy định thay thế Quyết định số 3996/QĐ-UBND, tạo cơ chế đồng bộ để luật gia tham gia giám sát thi hành pháp luật, giải quyết khiếu nại và hòa giải tranh chấp ngoài tòa án.
Chuyển đổi số trong phổ biến và giáo dục pháp luật: Hiện thực hóa phong trào “Mỗi luật gia là một báo cáo viên, tuyên truyền viên pháp luật” trên các nền tảng số và mạng xã hội, đưa kiến thức pháp luật tiếp cận trực diện, thiết thực với nhân dân và cộng đồng doanh nghiệp.
Đại hội đại biểu Hội Luật gia TP.HCM Khóa I đã tín nhiệm lựa chọn những gương mặt tiêu biểu về trí tuệ, bản lĩnh và tâm huyết để gánh vác sứ mệnh nhiệm kỳ mới.
Khép lại một chặng đường chuyển giao và mở ra một tầm nhìn mới, giới luật gia thành phố mang tên Bác đang đứng trước thời cơ lớn để khẳng định vị thế: không chỉ là những chuyên gia luật học mẫn cán, mà là lực lượng xung kích gìn giữ kỷ cương phép nước, bảo vệ lẽ phải, đồng hành cùng khát vọng phát triển thịnh vượng và nhân văn của một siêu đô thị hiện đại.
Xuân Khắc
