Làn sóng bệnh nhi mắc cúm A bắt đầu tăng đột biến từ thời điểm cuối tháng 8 và đầu tháng 9, trùng với giai đoạn thời tiết miền Bắc chuyển mùa thu sang đông. Hiện tại Khoa Bệnh nhiệt đới của bệnh viện đang điều trị cho hơn 60 bệnh nhi, trong đó các ca nhiễm cúm A chiếm tới gần một nửa công suất buồng bệnh.
Thực tế tiếp nhận cho thấy nhiều gia đình vẫn mắc phải sai lầm khi tự ý mua que về kiểm tra rồi tùy tiện dùng thuốc đặc trị. Điển hình như trường hợp bé H.V. 7 tuổi, người nhà thấy con sốt đã tự test nhanh thấy hiện 2 vạch rồi vội vã cho uống thuốc kháng virus Tamiflu. Việc uống thuốc không theo chỉ định chuẩn khiến cơn sốt của bệnh nhi không hề thuyên giảm mà tiếp tục sốt cao kéo dài, đáp ứng rất kém với các loại thuốc hạ sốt thông thường. Chỉ đến khi gia đình chuyển gấp vào viện cấp cứu và được can thiệp đúng phác đồ, tình trạng của trẻ mới dần ổn định và cắt hẳn cơn sốt sau 2 ngày.
Bên cạnh đó, các biến chứng tại đường hô hấp diễn tiến rất nhanh chóng. Bệnh nhi N.Q. 2,5 tuổi vào viện trong tình trạng sốt cao kèm những cơn ho khản đặc đờm đặc. Hình ảnh chụp X-quang ghi nhận đáy phổi của bé xuất hiện những tổn thương dạng đám mờ. Trải qua 5 ngày điều trị tích cực bằng kháng sinh tiêm kết hợp hút dịch mũi và vỗ rung lồng ngực, tình trạng đờm nhớt mới bước đầu thuyên giảm, song bé vẫn phải lưu viện theo dõi dài ngày do các tổn thương đáy phổi hồi phục khá chậm. Thậm chí có những trẻ mới chỉ 7 tháng tuổi đã phải nhập viện điều trị vì biến chứng viêm phổi trên nền cúm A, trải qua đợt tiêm kháng sinh liên tục và hỗ trợ tống đờm đường thở suốt 6 ngày mới cắt được cơn sốt.
Theo ThS.BS Lê Thị Văn, Khoa Bệnh nhiệt đới, Bệnh viện Nhi Hà Nội, bệnh cảnh cúm A năm nay bộc lộ một số nét đặc thù khi thời gian sốt của trẻ kéo dài hơn, nhiệt độ sốt rất cao và khó đáp ứng với các loại thuốc hạ sốt phổ thông. Tỷ lệ bệnh nhi co giật do sốt cao và biến chứng viêm phổi đang ghi nhận ở mức tương đối cao, bên cạnh các ca biến chứng viêm cơ hoặc trở nặng trên nền bệnh lý mạn tính. Đáng ngại hơn, bệnh có thể tạo ra cảm giác khỏi giả khiến phụ huynh mất cảnh giác. Bác sĩ dẫn chứng trường hợp một bé trai 2 tuổi chỉ sốt nhẹ 2 ngày rồi dứt hẳn khiến gia đình yên tâm, nhưng chỉ 2 ngày sau cơn sốt bùng phát trở lại dữ dội kèm theo hiện tượng thở gấp, thở dốc. Khi đưa vào viện cấp cứu, trẻ đã rơi vào tình trạng viêm phổi nặng, buộc các bác sĩ phải cho thở oxy hỗ trợ, dùng thuốc kháng virus Tamiflu và truyền kháng sinh tĩnh mạch liều cao.
Các chuyên gia nhận định nhóm có nguy cơ chuyển biến nguy kịch tập trung cao nhất ở trẻ dưới 5 tuổi, đặc biệt là nhóm dưới 2 tuổi hoặc các bé có bệnh lý nền mạn tính như tim bẩm sinh, bệnh phổi mạn tính, rối loạn chuyển hóa, bệnh thần kinh cơ hay ung thư. Đối với những trẻ dưới 6 tháng tuổi chưa đủ độ tuổi tiêm phòng, bác sĩ khuyến cáo gia đình cần chủ động xây dựng vòng kén bảo vệ bằng cách tiêm phòng cúm hàng năm cho người trực tiếp chăm sóc như cha mẹ, ông bà; giữ môi trường sinh hoạt sạch sẽ, thông thoáng, bảo đảm dinh dưỡng và cách ly trẻ khỏi những người đang có biểu hiện viêm đường hô hấp.
Theo BSCKI Lê Thị Giao Thi, Hệ thống nhà thuốc và tiêm chủng Long Châu, việc tiêm phòng nhắc lại hàng năm là giải pháp phòng bệnh chủ động và hiệu quả nhất hiện nay, đặc biệt với nhóm đối tượng có nguy cơ cao. Nguyên nhân do virus cúm liên tục đột biến kháng nguyên, buộc Tổ chức Y tế Thế giới (WHO) phải theo dõi các chủng đang lưu hành để cập nhật thành phần kháng nguyên phù hợp cho mùa dịch kế tiếp. Đồng thời, lượng kháng thể bảo vệ do vaccine tạo ra trong cơ thể cũng suy giảm dần sau khoảng 6 đến 12 tháng, đòi hỏi người dân phải tiêm nhắc định kỳ nhằm duy trì lượng kháng thể bảo vệ cơ thể kịp thời trước mùa dịch bùng phát.
Tâm An (t/h)
