Từ ca bệnh thực tế này, bác sĩ chuyên khoa thận Hung Yung Hsiang (Đài Loan, Trung Quốc) đã chỉ ra 5 thói quen vào ban đêm dễ tạo gánh nặng lớn cho hệ tiết niệu và thận nếu duy trì kéo dài.
Đầu tiên là tình trạng thức khuya và thiếu ngủ kinh niên. Việc ngủ không đủ giấc làm xáo trộn nhịp sinh học tự nhiên, gây áp lực lên tuần hoàn và huyết áp, từ đó gián tiếp ảnh hưởng xấu đến chức năng lọc của cầu thận. Dù thức khuya không trực tiếp dẫn ngay đến suy thận, các dữ liệu nghiên cứu y khoa đã chỉ ra mối liên hệ rõ rệt giữa thời lượng ngủ quá ngắn với nguy cơ suy giảm chức năng thận ở những người có sẵn bệnh lý nền.
Thứ hai là thói quen ăn khuya với các thực phẩm nhiều muối và dầu mỡ như đồ nướng, lẩu, mì tôm hoặc đồ hộp chế biến sẵn. Lượng muối cao nạp vào ban đêm khiến thận phải làm việc quá tải để đào thải natri, đồng thời làm tăng nguy cơ tăng huyết áp và rối loạn chuyển hóa. Chuyên gia khuyến cáo người dân, đặc biệt là nhóm có tiền sử tim mạch hoặc bệnh thận, cần kiểm soát nghiêm ngặt chế độ ăn uống tổng thể trong cả ngày thay vì chỉ kiêng khem cục bộ.
Thói quen thứ ba là dồn lượng lớn nước hoặc các chất kích thích sát giờ đi ngủ. Việc uống quá nhiều nước trong một khoảng thời gian ngắn trước khi ngủ sẽ kích thích bàng quang, gây tiểu đêm và làm đứt quãng giấc ngủ sâu. Các loại đồ uống như rượu bia, trà hay cà phê cũng thúc đẩy quá trình lợi tiểu và phá vỡ cấu trúc giấc ngủ. Dù vậy, người dân không nên cực đoan cắt giảm nước uống hoàn toàn mà cần phân bổ hợp lý theo thể trạng, thời tiết và tuân thủ chặt chẽ chỉ định của bác sĩ nếu đang trong diện kiểm soát dịch.
Kế tiếp là hành vi nhịn tiểu vào ban đêm do tâm lý ngại rời khỏi giường khi đang ngủ say. Việc nhịn tiểu kéo dài làm bàng quang căng tức quá mức, tăng nguy cơ ứ đọng nước tiểu và viêm nhiễm ngược dòng. Bác sĩ khuyến cáo khi xuất hiện các triệu chứng bất thường như tiểu khó, tiểu không hết bãi, phải rặn hoặc đột ngột bí tiểu hoàn toàn, người bệnh cần nhanh chóng đến các cơ sở y tế để thăm khám, xử trí kịp thời.
Cuối cùng là việc tập luyện thể thao cường độ cao ngay sát giờ đi ngủ. Vận động thể lực rất tốt cho sức khỏe, nhưng việc tập quá sức hoặc tăng khối lượng bài tập đột ngột vào ban đêm có thể kích hoạt biến chứng tiêu cơ vân cấp tính. Khi cơ bắp bị tổn thương nghiêm trọng, các chất phân giải từ cơ sẽ tràn vào máu và làm bít tắc ống thận, dẫn tới suy thận cấp. Nếu sau buổi tập xuất hiện các triệu chứng như đau cơ dữ dội, kiệt sức bất thường hoặc nước tiểu chuyển sang màu sẫm như nước chè đặc, người tập phải lập tức dừng vận động và đến bệnh viện cấp cứu. Vào thời điểm cuối ngày, người dân nên ưu tiên các bài tập nhẹ nhàng như đi bộ hoặc yoga, đồng thời tham vấn bác sĩ trước khi thay đổi cường độ tập luyện nếu có bệnh lý nền.
Tâm An (t/h)
