Khi nguồn kiều hối không còn phân bổ đồng đều
Nếu chỉ nhìn vào con số 6,87 tỷ USD, bức tranh kiều hối 9 tháng đầu năm có thể được xem là một giai đoạn suy giảm. Tuy nhiên, phía sau con số này đang xuất hiện một chuyển dịch đáng chú ý về nguồn cung ngoại tệ.
Theo Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2, kiều hối về TP. Hồ Chí Minh trong 9 tháng năm 2026 đạt 6.872,5 triệu USD, giảm 13,8% so với cùng kỳ năm 2025, tương đương giảm khoảng 1,1 tỷ USD.
Điểm đáng chú ý là mức giảm không diễn ra đồng đều giữa các khu vực. Châu Á tiếp tục giữ vị trí lớn nhất với 3.592,4 triệu USD, chiếm 52,3% tổng kiều hối. Trong khi đó, châu Mỹ đạt 2.123,7 triệu USD, chiếm 30,9%; châu Đại Dương đạt 591,5 triệu USD; châu Âu 535,7 triệu USD và châu Phi 29,2 triệu USD.
Cơ cấu này cho thấy vai trò ngày càng lớn của dòng tiền từ những quốc gia có đông lao động Việt Nam. Hàn Quốc, Nhật Bản, Đài Loan, Singapore và Malaysia đang trở thành những mắt xích quan trọng trong dòng ngoại tệ chuyển về thành phố.
Sự dịch chuyển này càng rõ hơn trong quý 3. Doanh số kiều hối đạt 2.835,4 triệu USD, tăng 39,5% so với quý trước và tăng 3,6% so với cùng kỳ. Riêng châu Á đóng góp 1.676,6 triệu USD, tương đương 59,1% tổng doanh số quý.
Như vậy, câu chuyện đáng chú ý không chỉ là kiều hối quý 3 tăng trở lại, mà là nguồn tiền phục hồi đang tập trung nhiều hơn vào khu vực châu Á.
Biến động bên ngoài ngày càng tác động trực tiếp
Sự phụ thuộc lớn hơn vào khu vực châu Á cũng đồng nghĩa với việc kiều hối về TP. Hồ Chí Minh chịu ảnh hưởng rõ hơn từ biến động tiền tệ và thị trường lao động tại khu vực này.
Trường hợp Hàn Quốc là một ví dụ. Trong quý 3, đồng Won tăng giá đáng kể so với USD, từ khoảng 1.549 KRW/USD cuối tháng 6 xuống khoảng 1.353 KRW/USD cuối tháng 9. Với người lao động Việt Nam nhận thu nhập bằng Won, cùng một khoản tiền gửi về có thể tạo ra giá trị USD cao hơn khi quy đổi.
Ngược lại, tại Nhật Bản, đồng Yên tiếp tục suy yếu, dao động quanh 157-164 JPY/USD trong quý 3. Điều này khiến giá trị thu nhập của người lao động Việt Nam khi quy đổi sang USD chịu ảnh hưởng bất lợi.
Trong khi đó, dòng kiều hối từ các thị trường phát triển còn chịu sức ép từ chi phí sinh hoạt và chính sách tiền tệ. Tại Mỹ, CPI tháng 8/2026 tăng 3,4%, trong khi Fed nâng lãi suất điều hành lên 3,75-4%. Mặt bằng lãi suất cao có thể khiến một bộ phận người gửi ưu tiên duy trì tiền tại nước sở tại thay vì chuyển về Việt Nam.
Những yếu tố này cho thấy kiều hối không đơn thuần phụ thuộc vào nhu cầu chuyển tiền của cộng đồng người Việt ở nước ngoài. Dòng tiền còn chịu tác động trực tiếp từ tỷ giá, việc làm, thu nhập thực tế, lãi suất và chính sách tại quốc gia nơi người Việt sinh sống và làm việc.
Đáng chú ý, Ngân hàng Nhà nước Chi nhánh Khu vực 2 dự báo quý 4/2026, kiều hối về TP. Hồ Chí Minh có thể đạt 2,6-2,9 tỷ USD. Nếu đạt mức này, cả năm dự kiến đạt 9,5-9,8 tỷ USD, thấp hơn khoảng 5,1-8% so với mức 10,3 tỷ USD của năm 2025.
Dù vậy, giai đoạn cuối năm vẫn có những yếu tố hỗ trợ. Nhu cầu chuyển tiền thường tăng vào nửa cuối năm khi kiều bào và người lao động chuẩn bị cho tiêu dùng, đầu tư và các dịp lễ, Tết. Một phần dòng tiền bị trì hoãn trong nửa đầu năm cũng có thể được thực hiện trở lại.
Từ diễn biến 9 tháng có thể thấy, thách thức đối với kiều hối TP. Hồ Chí Minh hiện nay không chỉ là làm sao tăng quy mô dòng tiền, mà còn là duy trì sự ổn định khi nguồn kiều hối ngày càng nhạy cảm với những biến động bên ngoài.
Với tỷ trọng châu Á đã vượt 52% trong 9 tháng, diễn biến thị trường lao động và tỷ giá tại khu vực này sẽ có ảnh hưởng ngày càng lớn đến nguồn ngoại tệ chuyển về TP. Hồ Chí Minh trong thời gian tới.
Minh Thành (t/h)
