THCL Những dấu hiệu cải thiện rõ rệt vào thời điểm cuối năm 2015 nhờ các định hướng tái cấu trúc kinh tế, thoái vốn ngoài ngành, tăng hiệu quả đầu tư công... đã tác động tích cực đến kinh tế của Việt Nam. Điều này mở ra triển vọng cho mục tiêu duy trì tăng trưởng và ổn định giá cả trong năm 2016.

Ổn định kinh tế vĩ mô

Theo Bộ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư Bùi Quang Vinh, dưới sự chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, sự nỗ lực của các cấp, các ngành, các địa phương, doanh nghiệp và toàn dân, kinh tế - xã hội năm 2015 có những bước phát triển đáng ghi nhận.

Kết quả nổi bật, điểm sáng của kinh tế - xã hội năm 2015 đó là tiếp tục giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô; kiểm soát lạm phát ở mức thấp. Tăng trưởng kinh tế đạt khoảng 6,68% - con số cao nhất trong 8 năm qua (kể từ năm 2008 đến nay), trong điều kiện chỉ số giá tiêu dùng (CPI) giảm mạnh, chỉ có 0,6%.

Vấn đề tái cơ cấu kinh tế, chúng ta đang chuyển dịch đúng hướng, nâng cao dần sức cạnh tranh. Theo rất nhiều chỉ số được các tổ chức quốc tế công bố, năng lực cạnh tranh quốc gia của Việt Nam đã tăng lên 19 bậc, nhiều chỉ số khác về vĩ mô cũng đang tiến tới những con số tốt hơn rất nhiều so với những năm trước, góp phần cải thiện về chất lượng nền kinh tế.

Thống đốc Ngân hàng Nhà nước Việt Nam Nguyễn Văn Bình cho biết, những kết quả đạt được trong năm 2015 đã khẳng định kinh tế vĩ mô được củng cố vững chắc hơn một bước. Đặc biệt, sự phục hồi của nền kinh tế diễn ra đồng đều qua tất cả các quý, do vậy, tín dụng của hệ thống ngân hàng cũng tăng trưởng ngay từ đầu năm (tăng khoảng 18%). Đây là con số rất phù hợp với sự phục hồi và phát triển kinh tế của đất nước.

Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng cho rằng, 2015 là năm cực kỳ khó khăn đối với xuất khẩu, nhiều mặt hàng có lợi thế giảm giá. Ví dụ, giá dầu thô giảm 70% so với năm 2014, một số mặt hàng nông sản như cà phê, cao su… giảm sâu. Đây là những nguyên nhân khách quan, nếu những mặt hàng này không giảm giá sâu thì chắc chắn mục tiêu tăng trưởng xuất khẩu hoàn toàn đạt được.

Triển vọng kinh tế năm 2016

Năm 2016, các yếu tố được xem là thuận lợi cho tăng trưởng kinh tế sẽ bao gồm cơ hội từ dòng vốn đầu tư nước ngoài (trực tiếp và gián tiếp) rút khỏi thị trường Trung Quốc, tìm đến những nền kinh tế đang phát triển ổn định hơn, trong đó có Việt Nam. Nhu cầu tiêu dùng phục hồi tốt hơn nhờ lạm phát thấp và hoạt động sản xuất, kinh doanh cải thiện. Chương trình tái cơ cấu kinh tế và cải cách thể chế thông qua một loạt bộ luật sửa đổi (Luật Doanh nghiệp sửa đổi, Luật Đầu tư công...). Các biện pháp cải cách hành chính sẽ làm tăng niềm tin của nhà đầu tư, cải thiện năng lực cạnh tranh quốc gia, khuyến khích đầu tư tư nhân.

Thứ trưởng Bộ Kế hoạch và Đầu tư, Đặng Huy Đông nhấn mạnh, bước sang năm 2016, nền kinh tế Việt Nam sẽ thoát khỏi giai đoạn suy giảm và bắt đầu vào chu kỳ phục hồi mới. Tăng trưởng kinh tế được kỳ vọng sẽ hồi phục mạnh trong giai đoạn 2016 - 2020 nhờ vào hàng loạt yếu tố hỗ trợ từ giá hàng hóa thấp, lực đẩy từ các doanh nghiệp đầu tư nước ngoài, nhu cầu bên ngoài, cùng với những cải cách về thể chế.

Theo bà Mai Thị Thu, Giám đốc Trung tâm Thông tin và Dự báo kinh tế - xã hội quốc gia, từ tình hình thực tiễn của năm 2015 và triển vọng của kinh tế thế giới và trong nước, dự báo tăng trưởng kinh tế Việt Nam năm 2016 được xây dựng dựa trên 2 kịch bản chính. Kịch bản 1, nền kinh tế tiếp tục được duy trì ổn định và tiếp đà phát triển, hiệu quả đầu tư trong nước tiếp tục cải thiện. Kịch bản 2, nền kinh tế phát triển mạnh nhờ những động lực phát triển kinh tế, hiệu quả đầu tư trong nước tiếp tục cải thiện, các chính sách hỗ trợ tăng trưởng, tham gia các hiệp định tự do thương mại…

"Tuy triển vọng chung là tích cực, nhưng theo tôi, kinh tế Việt Nam vẫn còn đối mặt với nhiều rủi ro bất lợi. Trong nước, tốc độ tái cơ cấu chậm chạp gây ra nhiều rủi ro đối với triển vọng tăng trưởng trung hạn. Việc trì hoãn thực hiện thắt chặt tài khóa có thể sẽ tác động tiêu cực đến mức bền vững của nợ công", bà Thu nhận định.

Liên quan đến yếu tố tâm lý thị trường và mục tiêu ổn định tỷ giá, Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia nhìn nhận, khả năng Cục Dự trữ Liên bang Hoa Kỳ (FED) tăng lãi suất vào cuối năm 2015 cũng như trong năm 2016, mặc dù không tác động đến dòng vốn đầu tư gián tiếp vào Việt Nam, nhưng sẽ có ảnh hưởng đối với tâm lý thị trường, mục tiêu ổn định tỷ giá. Do đó, các thông điệp chính sách cần rõ ràng, nhưng cũng cần linh hoạt để bảo đảm tính nhất quán trong thông tin và thống nhất, đồng bộ giữa thông điệp chính sách và hành động.

Thống nhất giải pháp phát triển

Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội năm 2016 đã được Quốc hội thông qua. Trong đó, gồm các chỉ tiêu chủ yếu: Tổng sản phẩm trong nước (GDP) tăng khoảng 6,7%; tổng kim ngạch xuất khẩu tăng khoảng 10%; tỷ lệ nhập siêu so với kim ngạch xuất khẩu dưới 5%; tốc độ tăng giá tiêu dùng dưới 5%; tổng vốn đầu tư phát triển toàn xã hội khoảng 31% GDP; tỷ lệ hộ nghèo theo chuẩn nghèo đa chiều giảm 1,3 - 1,5% (riêng các huyện nghèo giảm 4%); tỷ lệ lao động qua đào tạo 53%; tỷ lệ thất nghiệp ở khu vực thành thị dưới 4%…

Phát biểu tại Hội nghị trực tuyến của Chính phủ với các địa phương - triển khai Nghị quyết của Quốc hội về nhiệm vụ phát triển kinh tế - xã hội và dự toán ngân sách nhà nước năm 2016, Thủ tướng Nguyễn Tấn Dũng chỉ đạo, các biện pháp, giải pháp phát triển kinh tế - xã hội cho năm 2016 phải được xây dựng dựa trên nền tảng tình hình thực tế; đồng thời triển khai nhanh, toàn diện ngay từ đầu năm mới - năm đầu tiên triển khai Nghị quyết Đại hội lần thứ 12 của Đảng và Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Tại hội nghị, các đại biểu đã nhất trí báo cáo với 9 nhóm nhiệm vụ, giải pháp do Chính phủ đề xuất. Trong đó, nhiệm vụ số một là giữ vững ổn định kinh tế vĩ mô, tạo môi trường và động lực thúc đẩy tăng trưởng kinh tế.

Để hoàn thành cao nhất các mục tiêu, chỉ tiêu phát triển kinh tế - xã hội năm 2016, tạo đà cho việc thực hiện Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội 5 năm (2016 - 2020), Chính phủ yêu cầu các bộ, cơ quan trung ương, UBND các tỉnh, thành phố, các đơn vị, cá nhân liên quan nỗ lực tổ chức thực hiện đồng bộ các nhiệm vụ, giải pháp trên tất cả các lĩnh vực; tiếp tục triển khai quyết liệt, có hiệu quả những đột phá chiến lược, chương trình, đề án, chiến lược, quy hoạch, kế hoạch và chính sách, pháp luật phục vụ phát triển kinh tế - xã hội đã đề ra.

Lãnh đạo các địa phương cũng đề nghị Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ tăng cường chỉ đạo bổ sung nguồn vốn phát triển cơ sở hạ tầng, nhất là những dự án trọng điểm, có ý nghĩa lớn cho việc thúc đẩy tăng trưởng kinh tế - xã hội tại địa phương. Đặc biệt là công tác chuẩn bị cho việc gia nhập các hiệp định thương mại tự do để bảo đảm tính chủ động cho doanh nghiệp...

Trên lĩnh vực tài chính - tiền tệ, Thống đốc Nguyễn Văn Bình chia sẻ, để tiếp tục kiềm chế lạm phát, cần có biện pháp kịp thời, nhanh nhạy, phù hợp với diễn biến của kinh tế thế giới và những vấn đề phát sinh tại Việt Nam. Ngân hàng Nhà nước vẫn kiên định kiềm chế lạm phát ở mức mà Quốc hội đã thông qua là dưới 5% trong năm 2016 và những năm tiếp theo.

Về tỷ giá, năm 2016, Ngân hàng Nhà nước phấn đấu tiếp tục giữ ổn định thị trường ngoại tệ, cũng như tỷ giá của VND. Về tăng trưởng tín dụng, Ngân hàng Nhà nước sẽ kiểm soát ở mức dưới 20%. Bên cạnh đó, Ngân hàng Nhà nước tiếp tục triển khai Đề án tái cơ cấu hệ thống các tổ chức tín dụng để các tổ chức tín dụng lành mạnh hơn, vững chắc hơn, có thể chống chọi được với những tác động bất lợi từ bên ngoài, cũng như từ nội tại của nền kinh tế.

Hoan Nguyễn