(THCL) _ Kinh tế Việt Nam năm 2014 được ghi nhận như một năm bản lề chuyển sáng rõ rệt và tích cực hơn trong suốt 4 năm qua. Lòng tin tiếp tục được củng cố, cùng với sự thúc đẩy công cuộc đổi mới toàn diện, thực hiện nhiều đột phá thể chế, đẩy mạnh tái cơ cấu gắn với đổi mới mô hình phát triển.

Tuy nhiên, theo nhiều chuyên gia, để nền kinh tế Việt Nam thực sự phục hồi, Chính phủ, NH và các DN cần đưa ra nhiều quyết sách hợp lý và đúng thời điểm hơn.

Những dấu hiệu tích cực

Báo cáo mới đây nhất của Ủy ban Giám sát tài chính Quốc gia đã chỉ ra, lạm phát kinh tế năm 2014 đang ở mức một con số, chỉ dao động từ 3% - 4% và cơ bản ổn định. Dù có một số ý kiến trái chiều cho rằng, chỉ số lạm phát thấp như hiện nay là không tốt; nhưng rất nhiều chuyên gia kinh tế đã khẳng định có nhiều dấu hiệu đáng mừng từ phía thị trường: giá cả vận tải và giá nhiều mặt hàng hóa bước đầu đã giảm, giá lương thực vào những ngày cận Tết chưa có dấu hiệu tăng…, đó là những vận hành có lợi cho nền kinh tế.

Trong chương trình “Dân hỏi - Bộ trưởng trả lời”, một lần nữa, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng cũng khẳng định, lạm phát thấp là một tín hiệu tốt cho DN thúc đẩy sản xuất, kinh doanh, giảm chi phí đầu vào, khiến giá thành trong nước giảm. Lạm phát thấp còn thể hiện việc điều hành kinh tế vĩ mô của Chính phủ đã đi đúng hướng. Về cơ bản, nền kinh tế đã ổn định, tăng trưởng GDP cao hơn năm trước, dự báo cả năm 2014 sẽ đạt chỉ tiêu kế hoạch đã đề ra là 5,8%.

Bộ trưởng Dũng chỉ ra, trong một thời gian khá dài, lạm phát đã ở mức một con số, tỷ giá đã ổn định và dự trữ ngoại hối quốc gia đã tăng lên ở mức khá hơn. 2014 là một năm đánh dấu dòng ngoại hối chảy mạnh về Việt Nam. Điều này là sự minh chứng rõ nét về việc định hướng tốt của Chính phủ thông qua NHNN và các NHTM. Nhìn chung, các NH đã biết vận dụng linh hoạt các chính sách lãi suất, nhất là lãi suất với đồng ngoại tệ, vì thế đã tạo được niềm tin, hấp dẫn Việt kiều gửi tiền về nước, thúc đẩy dòng vốn trong nước tăng trưởng bền vững hơn. Bên cạnh đó, VND đã ngày một khẳng định được giá trị tiền tệ, sự ổn định kinh tế vĩ mô và những quyết sách kịp thời của Chính phủ, góp phần tạo niềm tin cho các nhà đầu tư quan tâm và đầu tư vào Việt Nam nhiều hơn.

Nhận định về việc ban hành Thông tư 36/TT-NHNN mới đây của NHNN, các chuyên gia kinh tế đánh giá đây là một thông tư khá toàn diện và tích cực, đặc biệt trong dài hạn, từng bước đưa thông lệ chuẩn mực quốc tế vào giám sát, quản trị hệ thống NH. Thông tư 36 đã đưa ra những quy định chặt chẽ, thúc đẩy các NHTM đẩy mạnh tái cơ cấu và cải cách hệ thống NH. Thông tư này cũng được coi là một công cụ khá tích cực trong việc kiểm soát, hạn chế sở hữu chéo, góp phần triệt để hơn trong xử lý nợ xấu quốc gia.

Huy động mọi nguồn lực…

Dù đồng tình với nhận định hệ thống NH trong nước đã có những biến chuyển đáng mừng trong thời gian qua, thể hiện cụ thể bằng những giải pháp phù hợp, kinh tế vĩ mô đã ổn định, song các chuyên gia kinh tế cho biết, một năm qua, tăng trưởng kinh tế cũng chỉ “êm ả” hơn năm trước, về cơ bản, chưa có sự tăng trưởng đột biến.

Về nội lực, các DN vẫn chưa mạnh, còn phụ thuộc phần lớn vào đầu tư nguồn vốn và công nghệ của nước ngoài. DN trong nước cũng đã cải thiện, nhưng vẫn chưa bắt nhịp được hoàn toàn với sự phát triển của nền kinh tế thế giới.

Bên cạnh đó, các báo cáo tài chính cũng chỉ ra, mặc dù lạm phát đã ở mức một con số, nhưng thâm hụt ngân sách và mức nợ lại lớn hơn. Nguyên nhân dẫn tới sự mâu thuẫn này là do tăng trưởng kinh tế chậm - đã tạo ra hiệu ứng dây chuyền đối với thâm hụt ngân sách làm cho thâm hụt ngân sách tăng lên.

Về hệ thống tài chính, cho dù một số NHTM đã rất chú ý đến việc thúc đẩy giải quyết nợ xấu, nỗ lực tái cơ cấu NH, nhưng việc cải cách vẫn diễn ra chậm chạp và chưa đồng bộ.

Chỉ ra những tồn tại trong việc giải quyết nợ xấu, chuyên gia kinh tế, TS. Nguyễn Trí Hiếu cho biết, do việc xử lý nợ xấu chưa triệt để nên vấn đề giải quyết nợ xấu chưa đạt kết quả cao như kỳ vọng, vẫn còn nhiều vướng mắc về cơ chế pháp lý trong việc xử lý nợ xấu.

Bàn về vấn đề kiềm chế lạm phát, TS. Hiếu cho rằng, chúng ta phải bảo đảm cân đối cung - cầu hàng hóa, tránh cung thấp hơn cầu dẫn đến hàng hóa giá cả tăng đột biến; tăng cường quản lý thị trường, quản lý giá cả, chống buôn lậu và gian lận thương mại… Để cải thiện tình hình tài chính, cần thiết lập lại việc củng cố tài khoá, mở rộng cơ sở thuế, thắt chặt quản lý; ưu tiên đầu tư công bền vững; dự trữ ngân sách để xử lý nợ xấu. Song song với việc ổn định kinh tế vĩ mô, cần tăng tốc cải cách cơ cấu.

Về cơ bản, những giải pháp điều hành chính sách tiền tệ của Chính phủ được đánh giá là đã đi đúng hướng. Thông tư 36 mới ban hành và những văn bản mới đây cũng đã khẳng định sự vào cuộc quyết liệt của Chính phủ trong mong muốn kiện toàn, thúc đẩy nền kinh tế phục hồi và phát triển. Theo đó, Chính phủ đã yêu cầu NHNN tiếp tục linh hoạt trong việc điều hành chính sách tiền tệ, điều chỉnh giảm mặt bằng lãi suất cho vay trung và dài hạn, tạo điều kiện cho các DN tiếp cận nguồn vốn tín dụng, bảo đảm dự trữ ngoại tệ, đáp ứng kịp thời nhu cầu về ngoại tệ trong dịp cuối năm.

Mặt khác, Chính phủ yêu cầu, các NH đẩy nhanh tiến độ thực hiện và giải ngân các nguồn vốn ODA, vốn vay ưu đãi và vốn FDI, phát triển nguồn ngân sách nhà nước và trái phiếu chính phủ theo kế hoạch đề ra; tăng cường thực hiện hiệu quả các giải pháp huy động mọi nguồn lực, khuyến khích đầu tư xã hội, góp phần tăng tổng cầu cho nền kinh tế.

Đánh giá chung về nền kinh tế, theo TS. Hiếu, chúng ta còn cần một thời gian dài nữa để cân bằng, hồi phục, rồi mới tạo đà để tăng trưởng kinh tế vững mạnh hơn. Bởi theo nguyên lý, khi nền kinh tế chạm đáy, thì việc để kinh tế không lao xuống vực - đã là một sự nỗ lực lớn của Chính phủ và hệ thống NH, cùng với sự phối kết hợp của các bộ, ngành; vì vậy, một khi đòi hỏi tăng trưởng nhanh, tăng trưởng gấp - rõ ràng là không đúng nguyên lý phát triển kinh tế chung


Hoan Nguyễn