Có giếng nước, có cả công trình nước tự chảy, Nhà nước đầu tư nhưng từ sau khi di dời lên khu tái định cư mới, bà con ở 2 làng Điệp Lốc và Lút, xã Ya Tăng (Sa Thầy, Kon Tum) vẫn trong tình trạng thiếu nước sinh hoạt.

Hệ thống nước tự chảy đã hỏng từ lâu ở làng Điệp Lốc

Năm 2007, 137 hộ dân (520 nhân khẩu) ở làng Điệp Lốc và làng Lút, xã Ya Tăng (nay là 185 hộ và 680 nhân khẩu) chính thức di dời lên khu tái định cư mới. Ngoài việc hỗ trợ các hộ dân đào giếng, để giải quyết khó khăn về nước sinh hoạt cho bà con, cuối năm 2008, huyện Sa Thầy đã đầu tư công trình nước tự chảy dẫn nước về cho bà con ở 2 làng trên.

Khô nước sau 3 tháng sử dụng

Công trình được thiết kế xây dựng gồm 1 bể lắng, lọc đầu nguồn, 12 bồn chứa nước bằng inox (dung tích 1.000 lít) tại 2 làng và hệ thống đường ống dẫn nước dài 6.500 m, tổng nguồn vốn 983 triệu đồng, do Phòng NN&PTNT huyện Sa Thầy làm chủ đầu tư.

Thế nhưng, niềm vui của bà con không được bao lâu bởi chỉ sau 3 tháng công trình đưa vào sử dụng, hệ thống các giếng nước nơi đây đều trơ đáy. Ông Rơ Châm Đê, Phó thôn Lút cho hay, sau khi nhận bàn giao công trình được 3 tháng thì phát hiện hệ thống đường ống nước tự chảy ở đầu nguồn nước (bắc qua làng Trang, xã Ya Xiêr) đã bị đập phá hư hỏng. Đây cũng là hệ thống đường ống chính dẫn nước về 2 làng Điệp Lốc và làng Lút, vì thế hệ thống nước tự chảy dẫn về 2 làng đều bị cắt đứt.

Bà Y Phin, Phó chủ tịch UBND xã Ya Tăng (Sa Thầy, Kon Tum), cho biết: Sau khi sự việc xảy ra, tìm hiểu thông tin thì thấy, một số hộ dân ở làng Trang (xã Ya Xiêr) đập phá đường ống dẫn nước với lý do họ đưa ra là chưa nhận được tiền đền bù.

Năm 2010, chủ đầu tư đã làm việc với chính quyền địa phương và tổ chức họp dân để lấy ý kiến thống nhất phương án đền bù hỗ trợ (đã đền bù 21 triệu đồng), đồng thời đầu tư thêm 67 triệu đồng (số liệu báo cáo của chủ đầu tư) để sửa chữa toàn bộ hệ thống đường ống bị hư hỏng.

Tuy nhiên, chỉ vài tháng sau đó, hệ thống đường ống dẫn nước đầu nguồn lại tiếp tục bị đập phá và ngừng hoạt động cho đến nay. Theo thông tin địa phương nhận được, nguyên nhân đập phá do một số hộ dân cho rằng việc đền bù như thế là chưa thỏa đáng.

Thiếu nước sinh hoạt trầm trọng

Gần 3 năm nay, công trình đầu tư tiền tỷ này bị bỏ không, bị trẻ con trong làng nghịch phá khiến những chiếc bồn chứa bị móp méo, van xả nước thì rỉ sét hoặc bị lấy cắp… trong khi người dân vẫn thiếu nước sinh hoạt hàng ngày. Theo thống kê của xã Ya Tăng thì hiện nay, tại 2 làng Điệp Lốc và làng Lút, chỉ còn lại 11/12 bồn chứa nước.

Bà Y Phin cho biết, vào mùa nắng, có tới 87% giếng nước sinh hoạt ở 3 làng trên địa bàn xã là làng Lút, Điệp Lốc và làng Trấp không có nước. Có hộ gia đình đã nạo vét giếng nhiều lần nhưng nguồn nước cũng ít, phải tiết kiệm lắm mới đủ dùng. Theo ông Rơ Châm Đê, sau khi công trình nước tự chảy ngừng hoạt động, các hộ gia đình ở đây phải sử dụng nước giếng hoặc nước giọt để tắm giặt. Tuy nhiên, để có nước, bà con phải đầu tư nạo vét giếng nước trở lại với chiều sâu trên 20 mét. Không đủ nước dùng, nhiều người dân phải đi lấy nước giọt cách làng 2 cây số.

Bà con đã nhiều lần phản ánh tình trạng này với cơ quan chức năng, nhưng đến nay, hệ thống nước tự chảy với trị giá gần 1 tỷ đồng vẫn không hoạt động và ngày càng tan hoang.

Lê Nga