Vì sao lãi vay tại nhóm Big4 tăng mạnh?
Sau Tết, lãi suất huy động và cho vay tiếp tục leo thang. Đáng chú ý, nhóm ngân hàng quốc doanh gồm Vietcombank, VietinBank và BIDV đã nâng lãi suất vay mua nhà thấp nhất từ khoảng 9,6%/năm (cố định 24 tháng) lên trên 12%/năm. Tại BIDV, lãi suất cố định 18 tháng được ghi nhận ở mức 13,5%/năm.
Mức này hiện cao hơn nhiều ngân hàng cổ phần khác. Chẳng hạn, MB Bank đang áp dụng lãi 9-9,5%/năm cho gói cố định 12-24 tháng, còn ACB dao động khoảng 9,5-10,5%/năm.
Theo các chuyên gia, việc nhóm ngân hàng quốc doanh – vốn thường ổn định về lãi suất – tăng mạnh là hiện tượng hiếm gặp. TS Nguyễn Trí Hiếu cho rằng nguyên nhân đầu tiên đến từ mục tiêu kiểm soát tăng trưởng tín dụng năm nay ở mức 15%, trong khi mục tiêu GDP đặt ra trên 10%. Thông thường, tăng trưởng GDP cao đi kèm tín dụng tăng mạnh, nhưng năm nay tín dụng bị điều tiết, khiến lãi suất có xu hướng tăng.
Bên cạnh đó, dòng vốn tín dụng đang ưu tiên cho các dự án đầu tư công trọng điểm, có quy mô lớn và kéo dài nhiều năm, khiến nguồn vốn cho thương mại và bất động sản bị thu hẹp. Chênh lệch giữa huy động và nhu cầu vốn vẫn lớn trong bối cảnh tiền gửi cạnh tranh với nhiều kênh đầu tư khác, gây áp lực thanh khoản cho ngân hàng.
Ngoài ra, yêu cầu từ cơ quan quản lý về kiểm soát dòng vốn vào bất động sản cũng khiến tín dụng địa ốc bị siết lại, buộc các ngân hàng tăng lãi để bù đắp chi phí vốn và rủi ro.
Lãi suất tăng tác động ra sao đến thị trường?
Theo TS Nguyễn Văn Đính, Chủ tịch Hội Môi giới Bất động sản Việt Nam (VARS), lãi suất tăng có thể hạn chế đầu cơ, song nếu duy trì quá cao trong thời gian dài sẽ gây khó khăn cho người mua nhà và doanh nghiệp triển khai dự án, làm nguồn cung co hẹp và mất cân đối cung – cầu.
Ở chiều ngược lại, việc ép lãi suất xuống quá thấp cũng tiềm ẩn nguy cơ kích hoạt làn sóng đầu cơ mới. Do đó, vấn đề không phải “nới hay siết” mà là điều tiết linh hoạt để dòng tiền đi đúng mục tiêu, kiểm soát rủi ro nhưng không bóp nghẹt nhu cầu ở thực.
Ghi nhận trên thị trường cho thấy lượng booking tại nhiều dự án sụt giảm mạnh. Theo thống kê từ chuyên trang Batdongsan.com.vn, từ tháng 11/2025 khi lãi suất bắt đầu điều chỉnh, nhu cầu tìm kiếm bất động sản đã giảm 17% so với quý trước.
Ông Lucas Ignatius Loh, CEO Nam Long Group, nhận định lãi vay tăng thêm 0,5 điểm phần trăm đã có thể làm sức mua suy giảm; nếu tăng 5-6 điểm phần trăm, khả năng tiếp cận vốn sẽ khó khăn hơn nhiều, kéo theo áp lực bán hàng và dòng tiền cho chủ đầu tư.
Trong khi đó, ông Võ Huỳnh Tuấn Kiệt, Giám đốc thị trường nhà ở CBRE Việt Nam, cho biết khoảng 64% giao dịch hiện sử dụng đòn bẩy tín dụng. Lãi vay tăng nhanh khiến cả nhà đầu tư lẫn người mua ở thực trở nên thận trọng hơn.
Người mua nhà cần làm gì?
Các chuyên gia khuyến nghị người mua nhà nên có vốn tự có cao hơn để tránh phụ thuộc quá lớn vào vốn vay. Quan trọng hơn, cần tính toán kỹ dòng tiền hàng tháng, khả năng trả nợ trong trường hợp lãi suất tiếp tục tăng sau khi hết thời gian ưu đãi.
TS Nguyễn Trí Hiếu lưu ý người vay không nên chỉ nhìn vào lãi suất ưu đãi ban đầu mà cần xem xét rõ cơ chế lãi thả nổi sau đó, từ đó đánh giá khả năng chi trả dài hạn trước khi quyết định “xuống tiền”.
Ở góc nhìn dài hạn, chuyên gia Đinh Thế Hiển cho rằng việc điều chỉnh lãi suất hiện nay là bước tái cấu trúc cần thiết để thị trường phát triển bền vững hơn. Khi chi phí vốn không còn rẻ, cả người mua lẫn doanh nghiệp buộc phải cân nhắc kỹ dòng tiền, hạn chế đầu cơ và tăng trưởng nóng.
Dù vậy, trong ngắn hạn, mức lãi 14-15%/năm vẫn là lực cản lớn với thanh khoản thị trường. Sự cân bằng giữa kiểm soát rủi ro và duy trì sức mua sẽ phụ thuộc vào cách điều hành linh hoạt lãi suất, hạn mức tín dụng và giám sát hệ thống trong thời gian tới.
Thiên Trường
