Chủ động lan tỏa giá trị của sách
Nhằm khẳng định vai trò của sách và thúc đẩy phong trào đọc trong cộng đồng, Ủy ban nhân dân tỉnh Lâm Đồng đã ban hành kế hoạch tổ chức Ngày Sách và Văn hóa đọc Việt Nam lần thứ V năm 2026. Các hoạt động trọng điểm diễn ra trong tháng 4, đặc biệt từ ngày 15/4 đến 30/4, với lễ phát động cấp tỉnh vào ngày 21/4/2026.
Chuỗi sự kiện bao gồm trưng bày, triển lãm sách đa dạng thể loại; giới thiệu sách điện tử, sách nói và ứng dụng công nghệ trong đọc sách. Đồng thời, nhiều hoạt động hưởng ứng được triển khai rộng khắp như xe thư viện lưu động, cấp thẻ miễn phí, tặng sách cho vùng sâu vùng xa, tổ chức hội thi và các chương trình ngoại khóa trong trường học.
Đây không chỉ là hoạt động mang tính phong trào mà còn là bước đi chiến lược nhằm nâng cao dân trí, xây dựng xã hội học tập và phát triển văn hóa đọc bền vững tại địa phương.
Thách thức từ kỷ nguyên số - Xây dựng môi trường đọc chủ động
Thực tế cho thấy, sự phát triển của điện thoại thông minh và mạng xã hội đang khiến nhiều học sinh dần xa rời thói quen đọc sách. Nội dung ngắn, nhanh, hấp dẫn về hình ảnh và âm thanh dễ khiến các em thiếu kiên nhẫn với việc đọc sâu, đọc kỹ.
Hệ quả là khả năng tập trung giảm sút, vốn từ hạn chế, kỹ năng diễn đạt chưa tốt và sự thấu cảm trong giao tiếp bị ảnh hưởng. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết: phải khơi dậy lại hứng thú đọc sách, đặc biệt trong môi trường học đường.
Ngành giáo dục Lâm Đồng đang từng bước chuyển đổi cách tiếp cận, đưa thư viện trường học trở thành trung tâm sinh hoạt văn hóa đọc. Nhiều mô hình sáng tạo được triển khai như: Ngày hội đọc sách theo chủ đề. Câu lạc bộ đọc sách định kỳ. Thi kể chuyện, vẽ tranh, làm video giới thiệu sách. Góc đọc mở tại hành lang, sân trường.
Ông Lê Thanh Liêm, Phó Giám đốc Sở TT&TT tỉnh Lâm Đồng cho biết: "Bằng việc hưởng ứng Ngày Sách Việt Nam, chúng ta kế thừa, phát huy một cách tốt nhất những kết quả đã đạt được; đẩy mạnh hoạt động tuyên truyền và thực hiện nhiệm vụ đưa sách vào đời sống xã hội, phục vụ mọi đối tượng, mọi tầng lớp nhân dân trên địa bàn tỉnh; hướng đến mục tiêu xây dựng Văn hóa đọc sâu rộng, bền vững và hiệu quả trong đời sống xã hội tỉnh Lâm Đồng nói riêng và trên cả nước nói chung”.
Việc lồng ghép đọc sách vào bài giảng, đặc biệt ở các môn Ngữ văn, Lịch sử, Địa lý, cũng được khuyến khích nhằm giúp học sinh tiếp cận tri thức đa chiều, thay vì phụ thuộc hoàn toàn vào sách giáo khoa.
Ứng dụng công nghệ: Biến thách thức thành cơ hội, chung tay từ cộng đồng và chính sách
Thay vì xem công nghệ là rào cản, nhiều trường học đã tận dụng nền tảng số để mở rộng không gian đọc. Học sinh được hướng dẫn sử dụng sách nói, sách điện tử từ các nguồn uy tín, tham gia “giờ đọc sách công nghệ” hoặc chia sẻ cảm nhận sách trên nền tảng trực tuyến.
Đối với khu vực nông thôn, mô hình “góc đọc số” tại phòng tin học hoặc thư viện bước đầu mang lại hiệu quả, giúp học sinh tiếp cận nguồn tài liệu phong phú dù điều kiện còn hạn chế.
Việc phát triển văn hóa đọc không thể tách rời sự hỗ trợ từ chính quyền và xã hội. Nhiều mô hình hiệu quả đã được triển khai như: “Tủ sách lớp học đồng hành”; “Tủ sách 0 đồng”; “Chợ sách lưu động”; “Thư viện xanh ngoài trời”.
Đồng thời, việc xã hội hóa nguồn lực, huy động doanh nghiệp, tổ chức thiện nguyện tham gia hỗ trợ sách và hoạt động thư viện đang góp phần tạo nên hệ sinh thái đọc đa dạng, bền vững.
Nền tảng cho tương lai
Hiện nay, Lâm Đồng có 1 thư viện cấp tỉnh, 10 thư viện cấp huyện và hơn 548 thư viện, phòng đọc cấp xã cùng hệ thống thư viện trường học. Đây là nền tảng quan trọng để phát triển văn hóa đọc sâu rộng trong cộng đồng.
Giữ gìn và phát triển thói quen đọc sách cho học sinh không chỉ là nhiệm vụ của nhà trường mà cần sự chung tay của gia đình, xã hội và toàn bộ hệ thống giáo dục. Khi mỗi học sinh biết yêu sách, các em không chỉ tích lũy tri thức mà còn hình thành tư duy độc lập, nhân cách và khát vọng vươn lên.
Từ tình yêu sách sẽ mở ra cánh cửa tri thức – và từ tri thức, thế hệ trẻ Lâm Đồng sẽ có đủ hành trang để bước vào tương lai một cách tự tin, chủ động và nhân văn.
Hoàng Phương
