Canh từng nụ hoa giữa thời tiết thất thường
Đào Tết ở Lâm Đồng không đơn thuần là cây cảnh ngày xuân, mà còn là “cần câu cơm” của hàng trăm hộ dân. Một vụ đào trúng Tết có thể mang lại nguồn thu đủ để trang trải cuộc sống và đầu tư cho vụ sau. Chính vì vậy, chỉ một đợt rét kéo dài hay vài ngày nắng gắt bất thường cũng đủ khiến người trồng đào đứng ngồi không yên.
Tại xã Hiệp Thạnh (huyện Đức Trọng), từ đầu tháng Chạp, vườn đào của ông Trần Toàn luôn rộn ràng người ra vào. Cả gia đình ông gần như “ăn ngủ” ngoài vườn. Mỗi ngày, vào sáng sớm và chiều muộn, ông đều đi kiểm tra từng gốc đào, theo dõi nụ, thân, lá để kịp thời điều chỉnh cách chăm sóc.
“Đào năm nay phát triển khá tốt, nhưng thời tiết rất thất thường. Có ngày nắng gắt, hôm sau lại lạnh sâu. Chỉ cần tuốt lá sớm hoặc trễ vài ngày là hoa có thể nở lệch Tết ngay”, ông Toàn chia sẻ.
Khoảng ba tuần trở lại đây, gia đình ông huy động thêm nhân lực để lặt lá, đưa hàng ngàn gốc đào từ 2 đến 6 năm tuổi vào chậu. Do mùa mưa kéo dài, xen kẽ nhiều đợt không khí lạnh, việc chăm sóc đào năm nay vất vả hơn mọi năm. Người trồng phải linh hoạt “hãm” hoặc “thúc” đào bằng cách điều chỉnh lượng nước tưới, che nắng, giữ ẩm, thậm chí phủ nilon giữ nhiệt trong những đêm lạnh đột ngột.
Với gần 10 năm kinh nghiệm, vườn đào của ông Toàn hiện có hàng trăm gốc đào phai, đào bích với nụ dày, dự kiến nở rộ vào dịp cận Tết. Giá bán tại vườn năm nay cơ bản ổn định, dao động từ 1,2 đến 5 triệu đồng mỗi gốc, tùy tuổi cây và thế dáng. Nhiều khách đã đến tận nơi đặt mua hoặc thuê đào từ sớm.
Tuốt lá – khâu then chốt quyết định mùa hoa
Theo các nhà vườn, tuốt lá được xem là khâu quan trọng nhất quyết định thời điểm đào nở hoa. Nếu trời lạnh kéo dài, phải tuốt lá sớm hơn; ngược lại, khi thời tiết nắng ấm, cần lùi thời gian để tránh hoa bung nở trước Tết.
Tại thôn Thạch Thất 1 xã Tân Hà - Lâm Hà, vợ chồng anh Nguyễn Quang Tuấn đang tất bật cắt tỉa, tạo dáng cho những chậu đào chuẩn bị xuất vườn. Rút kinh nghiệm từ các năm trước, năm nay gia đình anh không tuốt lá đại trà mà chia thành nhiều đợt để chủ động “dự phòng” trước diễn biến thời tiết. 
“Vườn tôi có khoảng 350 gốc đào Nhật Tân, Cao Bằng của gia đình và hơn 150 gốc đào khách gửi chăm sóc từ đầu năm. Tuốt lá theo từng đợt giúp mình linh hoạt hơn khi thời tiết thay đổi”, anh Tuấn cho biết.
Theo anh Tuấn, để có một cây đào dáng đẹp, phải mất ít nhất 3 năm chăm sóc. Đào được trồng chủ yếu bằng phân hữu cơ, tưới đủ ẩm, cắt tỉa cành nhiều lần để tạo tán, tạo thế trước khi đưa ra thị trường.
Xã Nam Ban - Lâm Hà hiện là vùng trồng đào Nhật Tân tập trung lớn nhất khu vực. Những người dân từ Hà Nội vào đây xây dựng kinh tế mới vẫn mang theo nghề trồng đào truyền thống của cha ông. Với họ, sắc đào không chỉ là sinh kế, mà còn là ký ức và biểu tượng không thể thiếu mỗi độ Tết đến, xuân về.
Gắn bó với nghề trồng đào qua bốn thế hệ, ông Chu Văn Lợi là một trong những nhà vườn được nhiều người chơi đào tin tưởng. Nhờ am hiểu đặc trưng khí hậu từng năm, ông có thể điều chỉnh các khâu chăm sóc để đào nở hoa đúng dịp. Năm nay, ông tập trung vào những thế cây được ưa chuộng như huyền, thác đổ, ngũ phúc…
Đến thời điểm này, phần lớn số đào trong vườn ông đã có khách đặt cọc thuê, với giá trung bình khoảng 2,5 triệu đồng mỗi gốc. Riêng những gốc đào cổ thụ từ 40–50 năm tuổi có giá thuê lên tới 15–20 triệu đồng.
“Chăm đào không chỉ cần tỉ mỉ mà còn phải có kinh nghiệm để ‘đọc’ thời tiết. Canh đúng thời điểm tuốt lá thì mới làm chủ được mùa hoa”, ông Lợi chia sẻ.
Giữa những ngày cuối năm, khi không khí Tết đang đến gần, người trồng đào Lâm Đồng vẫn lặng lẽ ngày đêm ngoài vườn. Với họ, khoảnh khắc đào bung nở đúng dịp không chỉ là thành quả của một năm lao động vất vả, mà còn là niềm vui và hy vọng về một cái Tết đủ đầy, ấm áp.
Theo thống kê sơ bộ, các khu vực Đà Lạt, Đức Trọng, Lâm Hà và Đơn Dương hiện có hơn 50 nhà vườn chuyên trồng, chăm sóc đào Tết với khoảng 70.000 gốc đào các loại, cơ bản đáp ứng nhu cầu mua đào chưng Tết của người dân, cơ quan và đơn vị trên địa bàn tỉnh.
Hoàng Phương (t/h)
