Câu chuyện một mùa trung thu, riêng ngành y tế tổ chức hơn 9.000 đoàn kiểm tra ATVSTP bánh trung thu, chưa kể các đoàn của ngành công thương, NN-PTNT nhưng bánh mốc vẫn được bán trên thị trường khiến dư luận không khỏi bất bình.

Không bất bình sao được khi chứng kiến cảnh chỉ một chiếc bánh trung thu mà có tới 3 bộ quản lý, tiêu tốn không biết bao nhiêu tiền bạc của Nhà nước, “ăn cắp” thời gian của biết bao nhiêu người - cả người đi kiểm tra lẫn cơ sở bị kiểm tra… Nguyên liệu làm bánh do Bộ NN-PTNT phụ trách; bao bì, giá cả do Bộ Công Thương “quản”, điều kiện an toàn thực phẩm sẽ do Bộ Y tế “nắm”. Vì thế, vào mùa bánh trung thu, cả 3 bộ đều vào cuộc.

Chỉ riêng Hà Nội đã có 6 đoàn kiểm tra cấp thành phố, 2 đoàn do Sở Y tế chủ trì, 2 đoàn do Sở NN-PTNT chủ trì, 2 đoàn do Sở Công Thương chủ trì. Tương tự, cấp huyện, xã cũng thành lập các đoàn như vậy. Ngoài ra còn có thanh kiểm tra đột xuất. Trong khi đó, các cơ sở sản xuất bánh trung thu nhỏ lẻ lại được “nhắm mắt làm ngơ”. Đặc biệt, năm 2012, có tới 9.157 đoàn kiểm tra, phát hiện hơn 26.500 cơ sở vi phạm VSATTP nhưng số cơ sở bị xử lý chỉ chiếm 4,9%, còn lại 76,23% chỉ nhắc nhở, xuê xoa, tập trung chủ yếu ở tuyến xã và huyện. Phải chăng, đây là lý do chính khiến chất lượng bánh trung thu mất VSATTP “đến hẹn lại lên” tràn ngập thị trường?

Kết quả là người tiêu dùng vẫn phải bỏ tiền thật ra mua bánh rởm, bánh kém chất lượng, để rồi ôm “cục tức”…, nguy hại hơn là mất niềm tin vào cơ sở sản xuất, mất niềm tin vào cơ quan quản lý nhà nước! Có bức xúc mà đem tố cáo thì cũng chỉ nhận được lời xin lỗi suông cũ mèm (văn hóa “xin lỗi” rồi để đấy của một số người đã khiến dư luận thời gian qua “dậy sóng” nhưng xem ra vẫn là bài toán chưa có lời giải), “khéo léo” lý giải rằng quên dán nhãn hạn sử dụng, rồi trăm ngàn nguyên do “có lý”… mong nhận được sự “thông cảm” của “thượng đế”.

Lúc này, ba bộ có chức năng quản lý chất lượng bánh trung thu đứng ở đâu, người có trách nhiệm có thấu cho nỗi khổ của “thượng đế”? Câu trả lời vẫn là khoảng trống. Mỗi lần kiểm tra, ắt sẽ phát hiện ra sai phạm, đương nhiên xử phạt và thu hồi những sản phẩm kém chất lượng… Nhưng ngay sau đó, nhan nhản sản phẩm kém chất lượng lại được đưa đến tay người tiêu dùng là chuyện xưa nay… không hiếm.

Không chỉ đối với mặt hàng bánh trung thu, nhiều mặt hàng khác cũng trong tình cảnh tương tự. Nóng lên gần đây là tình trạng sử dụng hóa chất tẩy trắng Tinopal, một loại hóa chất tẩy dùng trong công nghiệp, nhưng lại được các cơ sở sản xuất bún dùng để tẩy trắng bún. Qua kiểm tra, tình trạng sử dụng Tinopal xuất hiện ở nhiều địa phương. Tại cuộc họp về công tác quản lý chất lượng vật tư nông nghiệp, ATTP nông - lâm - thủy sản vừa diễn ra, Bộ NN-PTNT cho biết, trong lúc ngày càng nhiều thủ đoạn tinh vi trong vi phạm ATTP, sự quan tâm của các địa phương dường như chưa mặn mà. Ông Lâm Quốc Hùng, Trưởng phòng Giám sát ngộ độc thực phẩm, Cục ATTP (Bộ Y tế) cho rằng, chỉ riêng mặt hàng bún vẫn chưa rõ trách nhiệm quản lý thuộc về bộ nào! “Nguyên liệu bột gạo ướt để làm bún là lúa gạo thuộc trách nhiệm của Bộ NN-PTNT, còn sản phẩm tinh bột lại thuộc về Bộ Công Thương nên chưa rõ trách nhiệm thuộc bộ nào quản lý”. Trước sự mập mờ này, Bộ trưởng Bộ NN-PTNT Cao Đức Phát cho biết, bộ này sẽ nhận trách nhiệm quản lý ATTP từ khâu sản xuất bột ướt để sản xuất bún. Đồng thời, giao Cục Bảo vệ thực vật phụ trách, có công văn chỉ đạo các địa phương kiểm tra làm rõ thực trạng?

Còn biết bao nhiêu người đang bị hủy hoại sức khỏe bởi thực phẩm bẩn mà họ phải dùng trong bữa ăn hàng ngày? Cơ quan nào nhận trách nhiệm cho hệ lụy này? Không biết sự quản lý chồng chéo, kém hiệu quả của cơ quan công quyền bao giờ mới chấm dứt?

Thu Hà