Phát biểu tại lễ khai mạc, ông Trần Nguyên Lộc, Chủ tịch UBND phường Phan Thiết, khẳng định Lễ hội Cầu ngư gắn với tín ngưỡng thờ Cá Ông từ lâu đã trở thành một phần không thể tách rời trong đời sống tinh thần của cư dân miền biển. Trải qua nhiều thế hệ, lễ hội là dịp để cộng đồng bày tỏ lòng tri ân đối với biển cả, cầu mong quốc thái dân an, mưa thuận gió hòa, những chuyến vươn khơi bình an và mùa khai thác bội thu.
Dinh Vạn Thủy Tú - nơi lưu giữ bộ xương Cá Ông được đánh giá là lớn nhất Đông Nam Á - tiếp tục là trung tâm của các nghi lễ truyền thống, góp phần bảo tồn những giá trị văn hóa đặc sắc của cư dân vùng biển Nam Trung Bộ.
Điểm nhấn của phần lễ là nghi thức rước Lệnh Ông Sanh được tổ chức theo nghi thức truyền thống. Đoàn rước xuất phát từ Cảng vận tải Phan Thiết bằng ghe, thực hiện nghi lễ tại Hòn Lao trước khi trở về cửa Cồn Chà và diễu hành dọc sông Cà Ty đến Dinh Vạn Thủy Tú. Bên cạnh đó, các nghi lễ Tiên yết, giỗ sắc, tế âm linh và lễ phóng đăng tiếp tục được duy trì, phản ánh tín ngưỡng lâu đời của cộng đồng ngư dân đối với biển cả.
Không chỉ mang ý nghĩa tâm linh, Lễ hội Cầu ngư còn là "bảo tàng sống" lưu giữ những tri thức dân gian về nghề biển, tập quán sinh hoạt, kinh nghiệm ứng xử với thiên nhiên và tinh thần đoàn kết của cộng đồng cư dân ven biển. Đây cũng là một trong những giá trị quan trọng góp phần bảo tồn bản sắc văn hóa trong bối cảnh phát triển kinh tế biển và du lịch hiện nay.
Song hành với phần lễ, phần hội diễn ra sôi nổi trên các tuyến đường Trưng Trắc, Phạm Văn Đồng và khu vực sông Cà Ty với nhiều hoạt động văn hóa, nghệ thuật như hội hô bài chòi, hát bội, biểu diễn nghệ thuật đường phố, các trò chơi dân gian cùng nhiều chương trình giao lưu phục vụ người dân và du khách.
Một trong những điểm nhấn của lễ hội năm nay là không gian triển lãm thương mại quy tụ khoảng 300 gian hàng giới thiệu sản phẩm thủ công mỹ nghệ, đặc sản vùng miền, hàng tiêu dùng và các sản phẩm OCOP. Nhiều đặc sản tiêu biểu của địa phương như nước mắm Phan Thiết, thanh long, hải sản tươi, hải sản chế biến cùng nhiều nông sản sạch được quảng bá rộng rãi, góp phần kết nối tiêu dùng, kích cầu du lịch và nâng cao giá trị thương hiệu sản phẩm địa phương.
Việc kết hợp giữa bảo tồn di sản văn hóa với xúc tiến thương mại và quảng bá du lịch đang tạo thêm động lực để Phan Thiết phát huy lợi thế kinh tế biển theo hướng bền vững. Đây cũng là xu hướng được nhiều địa phương lựa chọn nhằm đưa các giá trị văn hóa truyền thống trở thành nguồn lực phát triển kinh tế, gia tăng sức hấp dẫn của điểm đến.
Được Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch đưa vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia từ năm 2019, Lễ hội Cầu ngư Phan Thiết không chỉ là sự kiện văn hóa thường niên của cộng đồng ngư dân, mà còn là biểu tượng văn hóa đặc trưng của vùng biển Nam Trung Bộ. Việc tiếp tục bảo tồn, phát huy giá trị lễ hội sẽ góp phần gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc, đồng thời xây dựng hình ảnh Phan Thiết trở thành điểm đến giàu bản sắc, thân thiện và hấp dẫn đối với du khách trong nước cũng như quốc tế.
Hậu Thạch (t/h)
