THCL- Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), trong 5 nước XK gạo lớn nhất thế giới hiện nay, Việt Nam là nTHCL Theo Hiệp hội Lương thực Việt Nam (VFA), trong 5 nước XK gạo lớn nhất thế giới hiện nay, Việt Nam là nước duy nhất có mức XK giảm so cùng kỳ năm 2014.
Xuất khẩu giảm mạnh
Tính từ ngày 1/1 - 31/8, XK gạo cả nước đạt hơn 3,8 triệu tấn, trị giá FOB gần 1,6 tỷ USD và trị giá CIF hơn 1,6 tỷ USD (cùng kỳ năm 2014, cả nước XK hơn 4,2 triệu tấn, trị giá FOB hơn 1,8 tỷ USD và trị giá CIF hơn 1,9 tỷ USD).
Vào đầu tháng 9, Cơ quan Lương thực Quốc gia Philippines (NFA) đã thông báo đấu thầu NK 750.000 tấn thêm vào 1,8 triệu tấn đã được dự kiến NK trong năm nay, do El Nino đang mạnh lên. NFA tìm giá chào từ Việt Nam, Thái Lan và Campuchia để cung cấp gạo xay xát kỹ 25% tấm trước ngày 17/9. Bên cạnh đó, NFA đang tìm giao hàng 250.000 tấn gạo đầu tiên trước cuối năm nay và 500.000 tấn còn lại trong quý I/2016.
Đây được xem là cơ hội để đẩy mạnh XK gạo Việt Nam trong những tháng cuối năm theo hợp đồng tập trung.
Theo ông Huỳnh Minh Huệ, Phó chủ tịch VFA, XK gạo tính đến hiện tại của Việt Nam giảm cả về lượng và giá trị so cùng kỳ năm 2014. Trong khi đó, kế hoạch XK 6 tháng cuối năm là 3,1 triệu tấn gạo còn gặp nhiều khó khăn do nhu cầu tiêu thụ tại các thị trường lớn vẫn chưa được cải thiện, gây áp lực lên mục tiêu chung của cả năm.
Thực hiện các giải pháp
Ông Huỳnh Minh Huệ cho biết, nguyên nhân của sự sụt giảm XK chủ yếu vẫn là do nguồn cung gạo trên thế giới dồi dào dẫn tới sự cạnh tranh khốc liệt. Mặt khác, các DN XK gạo phải chịu sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường thế giới với các nguồn cung cấp chính như Thái Lan, Ấn Độ, Pakistan, Myanmar…
Về thị trường, châu Á chiếm 70% tổng lượng XK gạo của Việt Nam, nhưng sau 7 tháng, lượng XK đã giảm 19,72% so cùng kỳ năm 2014 (riêng lượng gạo XK sang Trung Quốc giảm 21,25% so cùng kỳ).
Ngoài ra, khu vực thị trường lớn thứ 3 đối với XK gạo của Việt Nam là châu Mỹ, qua 7 tháng, lượng XK cũng giảm tới 12,56% so cùng kỳ năm ngoái.
Do vậy, nếu không có những giải pháp đột phá về thị trường thì mục tiêu XK khoảng 6,8 triệu tấn gạo trong năm 2015 sẽ khó đạt được.
Một tồn tại lớn cũng được lãnh đạo VFA chỉ ra đó là chất lượng gạo của Việt Nam chưa được đồng đều. Hiện nay, giống lúa thuần chủng yếu, nhiều loại giống bị thoái hóa, việc tuyên truyền sản xuất gạo chất lượng cao vẫn còn chưa đạt yêu cầu.
Trước những khó khăn trên, ông Huệ đưa ra khuyến cáo về việc quản lý chất lượng XK gạo. Theo đó, cần quản lý chặt việc giao thương giữa các nhà thương mại nước ngoài (nhất là châu Phi và Trung Quốc) tránh đấu trộn gạo, ảnh hưởng đến chất lượng gạo XK.
Vị lãnh đạo VFA đã đề xuất Bộ Công thương và Bộ Nông nghiệp và Phát triển nông thôn sớm thực hiện đồng bộ các giải pháp, trong đó chú trọng tái cơ cấu ngành lương thực.
Bộ trưởng Bộ Công thương Vũ Huy Hoàng cho biết, theo chỉ đạo của Chính phủ, việc ưu tiên cao nhất trong thời điểm hiện nay là tiêu thụ hết lúa gạo cho nông dân và bảo đảm có lãi. Về thị trường, liên bộ Công thương - Nông nghiệp Phát triển nông thôn sẽ sớm họp bàn để đưa ra các giải pháp giúp DN vượt qua khó khăn, thúc đẩy XK.
Bên cạnh đó, Cục QLTT kiểm soát chặt chẽ việc XK qua đường tiểu ngạch, can thiệp kịp thời không để giá gạo có những biến động gây ảnh hưởng đến người tiêu dùng.
Hoan Nguyễn (Thương hiệu & Công luận)
