Phát biểu tại buổi lễ, ông Trần Trung Hiếu, Phó Giám đốc Sở Du lịch Hà Nội cho rằng, lễ công bố không chỉ là cột mốc quan trọng trong quá trình phát triển của Mường Cốc mà còn là bước khởi đầu cho hành trình xây dựng một điểm đến mang bản sắc riêng, có khả năng cạnh tranh và phát triển bền vững. Theo ông, trên nền tảng những kết quả đã đạt được, Mường Cốc sẽ từng bước khẳng định vị thế là một trong những mô hình du lịch cộng đồng tiêu biểu của Thủ đô, góp phần lan tỏa các giá trị văn hóa truyền thống của đồng bào Mường và làm phong phú thêm sản phẩm du lịch Hà Nội.
Cách trung tâm Hà Nội khoảng 60 km, Mường Cốc sở hữu cảnh quan bán sơn địa còn tương đối nguyên vẹn với hệ thống núi đá vôi, hồ nước, cánh đồng lúa cùng không gian sinh hoạt văn hóa đặc sắc của đồng bào Mường. Trên cơ sở khai thác những lợi thế sẵn có, Sở Du lịch Hà Nội cùng chính quyền địa phương đã xây dựng mô hình du lịch cộng đồng theo định hướng xanh, lấy người dân làm chủ thể, hướng tới mục tiêu phát triển bền vững và giảm phát thải.
Đến nay, địa phương đã hình thành nhiều sản phẩm du lịch đặc trưng như đạp xe khám phá bản Mường, trekking giữa thiên nhiên, tour tìm hiểu văn hóa Mường và chương trình trải nghiệm "Một ngày làm người Mường". Các hoạt động này không chỉ tạo thêm lựa chọn cho du khách mà còn góp phần gìn giữ, phát huy các giá trị văn hóa truyền thống thông qua chính sự tham gia trực tiếp của cộng đồng địa phương.
Song song với lễ công bố, Sở Du lịch Hà Nội và UBND xã Mỹ Đức cũng tổ chức Hội nghị kết nối, phát triển du lịch cộng đồng Mường Cốc với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp lữ hành và đơn vị khai thác du lịch nhằm thúc đẩy liên kết, mở rộng thị trường và hoàn thiện chuỗi sản phẩm.
Sau quá trình đầu tư xây dựng, từ một bản Mường còn ít được biết đến, Mường Cốc đã từng bước hình thành hệ sinh thái du lịch cộng đồng khá hoàn chỉnh. Hiện địa phương có 6 thôn vùng lõi phát triển du lịch cộng đồng; 26 trong tổng số 45 hộ dân tham gia cung ứng dịch vụ; 7 homestay, 4 farmstay; 8 tuyến đạp xe khám phá bản Mường; 2 cung trekking; 8 chương trình tour trải nghiệm, trong đó có 4 tour liên kết. Gần 60 điểm tài nguyên và trải nghiệm đã được số hóa, phục vụ hiệu quả công tác quảng bá, quản lý và kết nối với du khách.
Đáng chú ý, Mường Cốc là địa phương đầu tiên triển khai mô hình trạm tiếp nước miễn phí (Refill Station) hướng tới mục tiêu Net Zero, đồng thời áp dụng tiêu chí "5 không" trong phát triển du lịch cộng đồng, qua đó từng bước xây dựng điểm đến thân thiện với môi trường, nâng cao ý thức của cộng đồng và du khách trong sử dụng tài nguyên bền vững.
Theo ông Nguyễn Quang Đường, Chủ tịch UBND xã Mỹ Đức, phát triển du lịch cộng đồng được địa phương xác định là một trong những hướng đi quan trọng nhằm tạo động lực thúc đẩy phát triển kinh tế - xã hội, nâng cao đời sống người dân, đồng thời bảo tồn và phát huy các giá trị văn hóa đặc sắc của đồng bào dân tộc thiểu số. Qua khảo sát thực tế, Mường Cốc được đánh giá là khu vực còn lưu giữ nhiều cảnh quan thiên nhiên nguyên sơ, sở hữu hệ thống giá trị văn hóa truyền thống đặc trưng cùng nhiều điều kiện thuận lợi để phát triển du lịch cộng đồng theo hướng chuyên nghiệp và bền vững.
Trong khuôn khổ chương trình, đại diện chính quyền địa phương, các doanh nghiệp lữ hành và Tổ điều phối du lịch cộng đồng Mường Cốc đã ký kết biên bản ghi nhớ hợp tác phát triển sản phẩm, dịch vụ du lịch. Việc thiết lập cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý, doanh nghiệp và cộng đồng dân cư được kỳ vọng sẽ tạo động lực thúc đẩy phát triển sản phẩm, mở rộng thị trường, nâng cao chất lượng dịch vụ, qua đó đưa du lịch cộng đồng Mường Cốc trở thành điểm đến hấp dẫn trên bản đồ du lịch Hà Nội và khu vực.
Trong bối cảnh Hà Nội đang đẩy mạnh phát triển các sản phẩm du lịch đặc trưng gắn với văn hóa, sinh thái và cộng đồng, mô hình Mường Cốc được xem là một hướng đi phù hợp, góp phần hiện thực hóa mục tiêu phát triển du lịch xanh, bền vững, đồng thời tạo sinh kế cho người dân và gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống trong quá trình phát triển kinh tế địa phương.
Hậu Thạch(t/h)
