Theo nguồn tin của Financial Times, Ngoại trưởng Mỹ Marco Rubio cho biết chiến dịch quân sự của Mỹ và Israel tại Iran có thể còn kéo dài thêm từ 2-4 tuần.
Đây là lần đầu tiên một quan chức cấp cao của Mỹ đưa ra nhận định rằng xung đột sẽ kéo dài vượt mốc 4-6 tuần mà Tổng thống Donald Trump từng đề cập kể từ khi chiến sự bùng phát.
Theo hai quan chức châu Âu, ông Rubio đưa ra nhận định này tại cuộc họp kín với các ngoại trưởng Nhóm 7 nền công nghiệp phát triển (G7) ở Pháp ngày 27/3.
Phát biểu được đưa ra trong bối cảnh châu Âu ngày càng lo ngại về tác động của xung đột Iran đối với giá năng lượng cũng như nguồn cung dầu và khí đốt dài hạn từ khu vực vùng Vịnh.
Một trong hai quan chức châu Âu cho biết thêm, ông Rubio nói với các ngoại trưởng G7 rằng xung đột vẫn đang diễn ra đúng theo kế hoạch của Mỹ, đồng thời nhấn mạnh rằng năng lực tên lửa và lực lượng hải quân của Iran đã bị phá hủy đáng kể.
Phát biểu với báo giới sau cuộc họp G7, ông Rubio cho biết Mỹ hiện “đang bám sát, thậm chí đi trước kế hoạch trong chiến dịch này” và kỳ vọng có thể khép lại chiến dịch “trong vài tuần, chứ không phải vài tháng”.
Theo nhận định của các nhà phân tích, nếu xung đột kéo dài thêm 2-4 tuần, nền kinh tế toàn cầu có thể chịu tác động nặng nề hơn nữa. Chỉ trong chưa đầy một tháng qua, chiến sự Iran đã gây ra sự xáo trộn lớn đối với dòng chảy năng lượng toàn cầu, đồng thời làm gia tăng bất ổn trên khắp Trung Đông.
Cuộc họp giữa các ngoại trưởng G7 cùng các đối tác diễn ra trong hai ngày nhằm bàn thảo về tình trạng bất ổn địa chính trị ngày càng gia tăng hiện nay. Tuy nhiên, phải đến khi Ngoại trưởng Mỹ tham dự, hội nghị mới thực sự trở thành tâm điểm chú ý với thông điệp rằng Washington vẫn quyết tâm theo đuổi các mục tiêu đã đặt ra trong cuộc chiến này.
“Nhiệm vụ của chúng tôi rất rõ ràng. Iran sẽ không bao giờ sở hữu vũ khí hạt nhân. Trong cuộc họp với các ngoại trưởng G7, tôi đã nhấn mạnh rằng lúc này cần có sự đóng góp tối đa từ các đối tác”, ông Rubio viết trên mạng xã hội X.
Tuy nhiên, việc huy động sự ủng hộ này không hề dễ dàng. Các đồng minh của Washington trong G7 vẫn thận trọng trước khả năng tham gia các nỗ lực quân sự do Mỹ dẫn dắt nhằm nối lại lưu thông qua eo biển Hormuz - tuyến hàng hải chiến lược nơi khoảng 1/5 lượng dầu tiêu thụ toàn cầu đi qua.
“Chúng tôi ủng hộ các biện pháp phòng vệ nhưng có quan điểm khác đối với các hoạt động tấn công đã diễn ra trong xung đột này”, Bộ trưởng Nội vụ Anh Yvette Cooper phát biểu.
Sự thận trọng này đã khiến Tổng thống Trump công khai chỉ trích Tổ chức Hiệp ước Bắc Đại Tây Dương (NATO).
“Chúng tôi rất thất vọng với NATO vì liên minh này hoàn toàn không làm gì cả”, ông Trump phát biểu tại cuộc họp nội các. Ông cũng hàm ý rằng Mỹ có thể không tiếp tục hỗ trợ các nước thành viên NATO nếu họ vẫn không có động thái nào liên quan đến eo biển Hormuz.
“Chúng tôi luôn ở đó vì họ - ít nhất là trước đây. Còn bây giờ, thành thật mà nói, tôi không chắc sẽ còn như vậy được nữa hay không”, ông Trump nói.
Diễn biến này đặt ông Rubio vào thế khó khi thuyết phục các đồng minh thân cận nhất của Washington ủng hộ chiến lược của Mỹ đối với Iran. Dù vậy, các bên vẫn đạt được một số đồng thuận nhất định.
Các ngoại trưởng G7 đã nhất trí thông qua một tuyên bố chung kêu gọi “chấm dứt ngay lập tức” các cuộc tấn công nhằm vào khu dân cư và cơ sở hạ tầng dân sự.
“Không gì có thể biện minh cho việc cố tình nhắm vào dân thường hay tấn công các cơ sở ngoại giao trong xung đột vũ trang”, Ngoại trưởng Pháp Jean-Noel Barrot nhấn mạnh.
Ông Barrot cũng cho biết các bên đã tái khẳng định sự cần thiết của việc khôi phục lâu dài tự do và an toàn hàng hải tại eo biển Hormuz.
Tuy nhiên, triển vọng về một giải pháp ngoại giao cho cuộc chiến với Iran đến nay vẫn chưa rõ ràng. Theo một số nguồn tin, ông Rubio nói với các đại biểu tham dự hội nghị rằng Washington vẫn duy trì liên lạc với Tehran thông qua các bên trung gian và đang tiến gần hơn tới khả năng bước vào đàm phán nghiêm túc.
Trước đó, ông Trump đã cho Tehran thêm 10 ngày để mở lại eo biển Hormuz, nếu không sẽ phải đối mặt với các cuộc tấn công nhằm vào hạ tầng năng lượng.
Những phát biểu của ông Rubio được đưa ra trong bối cảnh có thông tin cho rằng Bộ Quốc phòng Mỹ đang cân nhắc triển khai thêm ít nhất 10.000 binh sĩ tác chiến tới Trung Đông trong vài ngày tới.
Ngoại trưởng Mỹ cho biết Washington có thể đạt được các mục tiêu tại Iran mà không cần triển khai lực lượng trên bộ, nhưng vẫn điều thêm binh sĩ tới khu vực để “tạo cho Tổng thống nhiều lựa chọn nhất và dư địa lớn nhất để điều chỉnh các kịch bản ứng phó nếu cần”.
Theo giới chức Mỹ, Washington đã điều động thêm hai lực lượng gồm hàng nghìn lính thủy đánh bộ tới Trung Đông, trong đó một đơn vị dự kiến đến khu vực vào cuối tháng 3 trên tàu đổ bộ. Bên cạnh đó, Lầu Năm Góc cũng có kế hoạch triển khai lực lượng nhảy dù tinh nhuệ, làm dấy lên lo ngại xung đột có thể leo thang thành chiến tranh trên bộ.
Trong khi đó, đặc phái viên của Tổng thống Trump, ông Steve Witkoff, cho biết Mỹ hy vọng sẽ có các cuộc gặp với Iran trong tuần này. Ông tiết lộ Washington đã gửi một thỏa thuận gồm 15 điểm tới Tehran và đang chờ phản hồi.
Ngoại trưởng Rubio xác nhận Iran chưa phản hồi kế hoạch chấm dứt xung đột, nhưng đã gửi “thông điệp” thể hiện sự quan tâm đến ngoại giao.
“Chúng tôi đã có sự trao đổi thông điệp và tín hiệu từ chính quyền Iran về việc sẵn sàng đàm phán một số vấn đề nhất định”, ông Rubio nói.
Trong bối cảnh các hoạt động quân sự tiếp diễn, Lực lượng Phòng vệ Israel (IDF) xác nhận không quân nước này đã tấn công lò phản ứng nước nặng Khandab tại thành phố Arak của Iran, đồng thời không kích cơ sở làm giàu urani tại Ardakan.
Đây được cho là nơi sản xuất bánh vàng (yellowcake) - dạng bột urani cô đặc được sử dụng trong giai đoạn đầu của quá trình sản xuất nhiên liệu hạt nhân.
Tổ chức Năng lượng Nguyên tử Iran xác nhận cơ sở Ardakan bị trúng không kích nhưng chưa ghi nhận rò rỉ vật liệu phóng xạ. Một quan chức Iran cho biết vụ tấn công nhằm vào lò phản ứng nước nặng ở Arak không gây thương vong và không tạo ra rủi ro cho người dân khu vực.
Iran coi các cuộc tấn công mới nhất của Israel là hành động nhằm vào “các trung tâm công nghiệp”. Ngoại trưởng Iran Abbas Araghchi khẳng định sẽ buộc Israel phải “trả giá đắt”.
Trong khi đó, Lực lượng Vệ binh Cách mạng Hồi giáo Iran (IRGC) tuyên bố sẽ đáp trả nhằm vào các công ty công nghiệp tại Trung Đông có cổ đông Mỹ hoặc có liên hệ với Israel, đồng thời khuyến cáo người dân sống gần các cơ sở này sơ tán.
Thiên Trường
