Cơ quan Trung ương của Hiệp hội Chống hàng giả & Bảo vệ thương hiệu Việt Nam
  • Click để copy

Nền tảng lao động kỹ thuật số đang mở ra những cơ hội chưa từng có

Sự phát triển của nền tảng lao động kỹ thuật số hiện đặt ra cả cơ hội và thách thức đối với người lao động và doanh nghiệp, cũng như nhu cầu đối thoại chính sách ở tầm quốc tế.

Ảnh minh họa
Ảnh minh họa.

Theo báo cáo “Triển vọng Việc làm và Xã hội năm 2021: Vai trò của nền tảng lao động số trong công cuộc chuyển đổi thế giới việc làm”, các nền tảng lao động số đang tạo ra những cơ hội việc làm mới cho cả phụ nữ, người khuyết tật, thanh niên và những người yếu thế trong những thị trường lao động truyền thống. Các nền tảng cũng cho phép doanh nghiệp tiếp cận với một lực lượng lao động linh hoạt có kỹ năng khác nhau với quân số lớn, đồng thời mở rộng cơ sở khách hàng của họ. 

Báo cáo tập trung vào hai loại nền tảng lao động số chính. Một là các nền tảng vận hành dựa trên web, là loại hình mà ở đó người lao động thực hiện công việc từ xa trên nền tảng trực tuyến. Hai là các nền tảng dựa vào vị trí, với loại hình này các cá nhân như lái xe taxi hay nhân viên giao hàng, thường thực hiện công việc tại những vị trí địa lý nhất định.

Phát hiện của báo cáo được xây dựng trên cơ sở kết quả khảo sát và phỏng vấn 12.000 lao động và đại diện của 85 doanh nghiệp hoạt động trong nhiều lĩnh vực khác nhau trên toàn thế giới.  

Những thách thức đối với người lao động nền tảng (người lao động làm việc trên nền tảng số) chính là điều kiện làm việc, tính thường xuyên của công việc và thu nhập, không được tiếp cận chế độ an sinh xã hội, không có quyền tự do hiệp hội và thương lượng tập thể. Thời gian làm việc thường có thể kéo dài và không dự báo trước được. Hơn một nửa số lao động nền tảng chỉ có thu nhập chưa đến 2 đô la Mỹ một giờ. Thêm vào đó, có sự chênh lệch tiền lương theo giới đáng kể ở một số nền tảng. Báo cáo cho biết thêm, đại dịch COVID-19 khiến cho những vấn đề như vậy bộc lộ rõ rệt hơn.

Nhiều doanh nghiệp phải đối mặt với những thách thức liên quan đến cạnh trạnh không công bằng, thiếu minh bạch về dữ liệu và giá cả, phí hoa hồng cao. Các doanh nghiệp vừa và nhỏ cũng gặp khó khăn trong tiếp cận tài chính và hạ tầng kỹ thuật số.

Những cơ hội mới tạo ra bởi các nền tảng lao động số đang dần xóa mờ sự phân biệt rõ rệt trước đây giữa lao động được doanh nghiệp thuê tuyển và lao động tự làm. Điều kiện làm việc phần lớn được quy định bởi các điều khoản thỏa thuận dịch vụ của những nền tảng đó, và thường do các nền tảng đơn phương quyết định. Các thuật toán dần thay thế con người trong việc phân bổ và đánh giá công việc cũng như quản lý và giám sát người lao động.

Báo cáo cho biết, với những nền tảng hoạt động vượt ra ngoài phạm vi tài phán của một quốc gia, cần thiết phải có các chính sách đồng bộ và nhất quán nhằm đảm bảo những nền tảng này đem lại cơ hội việc làm thỏa đáng và thúc đẩy sự tăng trưởng của doanh nghiệp bền vững. 

Ông Guy Ryder, Tổng Giám đốc ILO, cho biết: “Các nền tảng lao động kỹ thuật số đang mở ra những cơ hội trước đây chưa từng có, đặc biệt là cơ hội cho phụ nữ, thanh niên, người khuyết tật và các nhóm yếu thế ở mọi khu vực trên toàn thế giới. Chúng ta cần đón nhận điều này. Những thách thức mới do những nền tảng số tạo ra thì có thể được giải quyết thông qua đối thoại chính sách toàn cầu để người lao động, người sử dụng lao động và các chính phủ có thể hưởng lợi đầy đủ và công bằng từ những tiến bộ này. Mọi người lao động dù có vị thế việc làm nào đi nữa, đều cần được thực thi các quyền cơ bản của mình trong lao động”. 

Cũng theo nội dung báo cáo, nhiều chính phủ, đại diện của doanh nghiệp và người lao động, bao gồm cả công đoàn, đã bắt đầu xử lý một số vấn đề này nhưng cách họ xử lý lại rất khác nhau. Điều này khiến cho tất cả các bên đều cảm thấy bất an. 

Do các nền tảng lao động số hoạt động ngoài phạm vi tài phán của một quốc gia, cần thiết phải có đối thoại chính sách và cơ chế điều phối quốc tế nhằm đảm bảo sự ổn định trong điều tiết và đảm bảo các tiêu chuẩn lao động quốc tế được áp dụng.

Thực tế này kêu gọi đối thoại chính sách toàn cầu và hợp tác trong điều tiết chính sách giữa các nền tảng lao động kỹ thuật số, giữa người lao động và các chính phủ để về lâu dài có thể tạo nên một cách tiếp cận hiệu quả và nhất quán hơn, hướng tới một số các mục tiêu nhằm đảm bảo:

 Vị thế việc làm của người lao động được phân loại chính xác và phù hợp với hệ thống phân loại quốc gia; Đảm bảo tính minh bạch và độ đáng tin cậy của thuật toán đối với người lao động và doanh nghiệp; Người lao động nền tảng tự làm có thể được hưởng quyền thương lượng tập thể; Mọi lao động, bao gồm cả lao động nền tảng, được tiếp cận đầy đủ phúc lợi an sinh xã hội thông qua việc mở rộng và điều chỉnh khuôn khổ chính sách và pháp lý khi cần thiết…

 T.Bình

Bài liên quan

Tin mới

Từ ngày 01/07/2023, chính thức thí điểm đấu giá biển số xe ô tô
Từ ngày 01/07/2023, chính thức thí điểm đấu giá biển số xe ô tô

Chủ tịch Quốc hội Vương Đình Huệ vừa thay mặt Quốc hội ký ban hành Nghị quyết số 73/2022/NQ-QH15 về thí điểm đấu giá biển số xe ô tô. Nghị quyết có hiệu lực lực thi hành từ ngày 01/07/2023 và được thực hiện trong 03 năm.

Đường dây cá độ bóng đá hàng chục tỷ đồng tại Thừa Thiên Huế bị triệt phá
Đường dây cá độ bóng đá hàng chục tỷ đồng tại Thừa Thiên Huế bị triệt phá

Mới đây, Phòng An ninh mạng và phòng chống tội phạm (PCTP) sử dụng công nghệ cao Công an tỉnh Thừa Thiên Huế phối hợp với Phòng Cảnh sát Hình sự triệt xóa đường dây đánh bạc và tổ chức đánh bạc dưới hình thức cá độ bóng đá qua mạng Internet với tang số 30 tỷ đồng.

Cảnh sát Châu Âu bắt giữ các đối tượng trong đường dây ma túy có độ tinh khiết cao, giá rẻ
Cảnh sát Châu Âu bắt giữ các đối tượng trong đường dây ma túy có độ tinh khiết cao, giá rẻ

Theo đại diện Lực lượng Cảnh sát Châu Âu Europol: TRong 11 ngày, từ ngày 08-19/11, hàng loạt cuộc lục soát và bắt giữ được thực hiện tại 06 quốc gia Châu Âu và UAE, dẫn đến 49 vụ bắt giữ.

Bắt giữ thành công đối tượng mua bán 40 bánh heroin tại Lai Châu
Bắt giữ thành công đối tượng mua bán 40 bánh heroin tại Lai Châu

Mới đây, lực lượng chức năng tỉnh Lai Châu đã bắt giữ thành công đối tượng Sùng A Giống vì hành vi mua bán trái phép chất ma túy.

Thu giữ hơn 400 kg pháo hoa lậu tại Đắk Nông
Thu giữ hơn 400 kg pháo hoa lậu tại Đắk Nông

Mới đây, Đồn Biên phòng Đắk Lao, Bộ đội Biên phòng Đắk Nông vừa phát hiện, bắt quả tang đối tượng Nguyễn Hữu Ngọc vận chuyển trái hơn 400 kg pháo hoa nổ trái phép trên địa bàn.

Trục xuất 11 người Trung Quốc nhập cảnh trái phép qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái
Trục xuất 11 người Trung Quốc nhập cảnh trái phép qua cửa khẩu quốc tế Móng Cái

Phòng Quản lý xuất nhập cảnh phối hợp Đồn Biên phòng cửa khẩu quốc tế Móng Cái tiến hành trục xuất về nước 11 người Trung Quốc nhập cảnh trái phép.