Gạo không chỉ ngon mà phải là thuốc
Tại tọa đàm "Bảo tồn và phát triển lúa Việt - Hành trình đi đến thịnh vượng" diễn ra ngày 6/12 tại TPHCM, các nhà khoa học đã nhấn mạnh chiến lược "bán cái thị trường cần".
Kỹ sư Hồ Quang Cua, "cha đẻ" của ST25, tiết lộ nhóm nghiên cứu của ông đang hoàn thiện và sắp tung ra thị trường khoảng 5 giống lúa thơm mới. Điểm đột phá của nhóm giống này nằm ở "dược tính", sở hữu chỉ số đường huyết (GI) thấp.
Với xu hướng đón đầu gạo có GI thấp có tốc độ chuyển hóa đường vào máu chậm, giúp duy trì mức đường huyết ổn định sau ăn. Đặc tính này biến hạt gạo thành thực phẩm hỗ trợ đắc lực cho người bệnh tiểu đường, tim mạch hay người ăn kiêng, gia tăng đáng kể giá trị kinh tế khi thâm nhập vào các thị trường cao cấp.
Thành công của ST25 – với sự kết hợp hương thơm dứa của lúa phương Nam và mùi cốm mới của Tám Xoan phương Bắc – đã tạo nên bản sắc độc nhất vô nhị. Hiện ST25 đã trở thành giống lúa chủ lực với diện tích gieo trồng trên 200.000 ha/năm, hiện diện tại các thị trường khó tính như Mỹ và châu Âu.
Giữ "hồn" lúa mùa và chuyển dịch sang chất lượng cao
Chiến lược phát triển bền vững còn bao gồm việc bảo tồn và nâng cao giá trị các giống lúa bản địa:
Theo ông dân Lê Quốc Việt (Ông Tư lúa mùa), An Giang đang nỗ lực phục tráng 800 giống lúa mùa quý hiếm như Ba Bụi, Chim Rơi, Tàu Hương. Việc này không chỉ bảo tồn văn hóa mà còn cung cấp nguồn gen vô giá, có khả năng chống chịu sâu bệnh và thích ứng biến đổi khí hậu.
Chiến lược "ít hơn nhưng giá trị hơn": Tiến sĩ Trần Ngọc Thạch, Viện trưởng Viện lúa Đồng bằng sông Cửu Long cho biết, đơn vị đang lưu giữ "ngân hàng gen" khổng lồ với 3.500 mẫu lúa. Cơ cấu sản xuất lúa gạo Việt Nam đã chuyển dịch mạnh mẽ về chất, với phân khúc lúa chất lượng cao hiện đã chiếm 60-70% diện tích gieo trồng.
Ông Lê Thanh Tùng, Tổng thư ký Hiệp hội ngành hàng lúa gạo Việt Nam, dẫn chứng 500 tấn gạo từ mô hình "1 triệu ha lúa chất lượng cao, phát thải thấp" đã được xuất khẩu sang Nhật Bản với giá lên tới 820 USD/tấn - gần gấp đôi mặt bằng chung.
Lũy kế 11 tháng, Việt Nam đã xuất bán khoảng 7,5 triệu tấn gạo, thu về 3,83 tỷ USD. Dù sụt giảm so với mức nền kỷ lục năm ngoái, giá xuất khẩu bình quân đạt 512 USD/tấn, giúp Việt Nam duy trì vững chắc vị thế nước xuất khẩu gạo lớn thứ hai thế giới.
Cú hat-trick lịch sử của ST25 khi lần thứ ba đăng quang "Gạo ngon nhất thế giới" tại Hội nghị Thương mại Lúa gạo Toàn cầu càng củng cố vị thế thương hiệu quốc gia, tạo đà tâm lý vững chắc để ngành lúa gạo Việt Nam tự tin bước sang chương mới chinh phục phân khúc gạo dược liệu giá trị cao, giảm lượng, tăng chất.
Nguyễn Thanh (t/h)
