THCL Giai đoạn 2011 - 2015, Bộ Tài chính đã làm tốt vai trò nòng cốt trong việc tham mưu giúp Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ hoàn thiện cơ chế chính sách về tài chính nói chung, về thuế và hải quan nói riêng. Nhân dịp năm mới Xuân Bính Thân, Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng đã chia sẻ cùng Thương hiệu & Công luận xung quanh vấn đề này.

Bộ trưởng Bộ Tài chính Đinh Tiến Dũng

Xin Bộ trưởng cho biết, những kết quả đạt được của ngành tài chính trong việc duy trì nền tài chính quốc gia cũng như trong tái cơ cấu nền kinh tế, giai đoạn 2011 - 2015?

Có thể nói, 5 năm qua là những năm đầy sóng gió với kinh tế Việt Nam, nhưng chúng ta đã khép lại năm 2015 với nhiều thành quả đáng ghi nhận. Tăng trưởng kinh tế khá cao, lạm phát thấp nhất, môi trường đầu tư kinh doanh đã được nâng lên một bước rõ rệt. Cùng với tình hình chung của đất nước, ngành tài chính đã hoàn thành xuất sắc nhiệm vụ trên tất cả các phương diện theo chức năng, nhiệm vụ được giao.

Thứ nhất, xây dựng trình Chính phủ, trình Quốc hội hệ thống pháp luật tài chính một cách tương đối đồng bộ, phù hợp với yêu cầu Hiến pháp 2013. Tất cả hệ thống này thể hiện tinh thần rất rõ đó là khơi thông nguồn lực, quản lý, sử dụng có hiệu quả nguồn lực tài chính quốc gia. Có chính sách hạ thuế nhanh hơn lộ trình, chính sách để phát triển nông nghiệp, nông thôn, phát triển công nghiệp hỗ trợ thông qua chính sách thuế. Đây là những bước đi đúng và trúng, bảo đảm phát triển kinh tế bền vững.

Thứ hai, trong 5 năm qua, chính sách tài chính luôn thực hiện theo hướng chặt chẽ - triệt để, tiết kiệm. Đồng thời, trong quá trình thực thi chính sách đã phối hợp tốt với chính sách tiền tệ để kiểm soát lạm phát và ổn định vĩ mô. Thực hiện quản lý nhà nước về giá theo pháp luật, cơ bản đã đi một bước rất tốt, theo cơ chế thị trường, có sự kiểm soát của Nhà nước.

Thứ ba, chúng ta đã thực hành tốt nhiệm vụ tài chính - ngân sách. Quy mô thu ngân sách giai đoạn 2011 - 2015 tăng gần gấp đôi giai đoạn 2006 - 2010. Đây là điều rất quan trọng, trong khi giá dầu giảm, thuế quan bị cắt giảm theo hội nhập quốc tế, nhưng quy mô thu ngân sách lại tăng gấp đôi so với giai đoạn trước.

Vừa qua, Quốc hội đã thông qua dự toán ngân sách 2016, trong đó, dành một phần để tăng lương cho cán bộ công chức từ 1/5/2016, tuy không lớn nhưng thể hiện quyết tâm cao. Như thế cũng rất đúng, rất trúng.

Trong lĩnh vực tài chính, có thể nói là rất khó, nhưng mấy năm gần đây chúng ta thực hiện một bước quan trọng đó là cải cách thủ tục hành chính, đặc biệt nhất là trong lĩnh vực thuế, hải quan.

Chúng ta đã thực hiện hải quan điện tử, đang triển khai mạnh mẽ một cửa quốc gia và đã kết nối một cửa ASEAN, giảm giờ thông quan xuống. Cả thuế, hải quan năm qua đã có bước chuyển rất căn bản - chuyển đổi phương thức quản lý từ tiền kiểm sang hậu kiểm…

Với chức năng, nhiệm vụ được giao, ngành tài chính đã tích cực tham gia vào quá trình tái cơ cấu nền kinh tế. Ngành được giao trực tiếp trong việc xây dựng chính sách để tái cơ cấu DNNN, đến nay, đã hoàn thiện hệ thống pháp luật trình Quốc hội thông qua Luật Quản lý đầu tư kinh doanh vốn nhà nước tại DN, thông qua việc hoàn thiện hệ thống thể chế pháp luật liên quan đến CPH, chuyển đổi DNNN. Đến nay, cơ bản không còn vướng mắc.

Ngành tài chính cũng đã tiến hành rất tích cực, thiết thực các giải pháp tái cơ cấu TTCK Việt Nam, kể cả đề xuất mở room cho nhà đầu tư nước ngoài đầu tư trong quá trình tái cơ cấu DNNN. Chính vì vậy, trong những thời điểm 2014 - 2015, thị trường tài chính thế giới gặp rất nhiều sóng gió, nhưng TTCK Việt Nam có thể nói vẫn ổn định và phát triển…

Thưa Bộ trưởng, năm 2016, Bộ Tài chính tiếp tục có các chính sách phát triển các thị trường vốn trong và ngoài nước như thế nào để hỗ trợ các DN tiếp cận thị trường vốn trong tiến trình hội nhập?

TTCK năm qua tăng 6,1%, trong khi các nước trong khu vực giảm sút. Quy mô vốn hóa thị trường năm qua cũng lên tới 57% GDP. Đây là tín hiệu rất đáng mừng, qua TTCK huy động được 299.000 tỷ đồng vốn trái phiếu cho đầu tư phát triển.

Để bảo đảm thị trường ổn định và phát triển trong năm tới, Bộ Tài chính đang triển khai hàng loạt giải pháp, trong đó, tập trung vào một số giải pháp quan trọng sau.

Trước hết, tập trung khơi thông nguồn vốn đầu tư gián tiếp vào Việt Nam, thông qua việc thực hiện Nghị định 60/2015/NĐ-CP của Chính phủ, trong đó, có quy định nới room cho nhà đầu tư nước ngoài. Thứ hai, chuẩn bị các điều kiện nâng hạng cho TTCK Việt Nam từ mức cận biên lên mức mới nổi. Thứ ba, giảm thủ tục và triển khi đăng ký mã số trực tuyến đối với nhà đầu tư nước ngoài.

Nhóm giải pháp tiếp theo đó là tiếp tục thực hiện tái cơ cấu TTCK Việt Nam theo Đề án đã được Thủ tướng Chính phủ phê duyệt, trong đó, tập trung tăng chất lượng nguồn cung cho thị trường. Điểm mấu chốt và hàng hóa quan trọng nhất chính là CPH DNNN. Trong giai đoạn 2011 - 2015, chúng ta đã triển khai một bước quan trọng đó là thực hiện 96% số DN CPH theo Đề án được phê duyệt. Nhưng về chất lượng, có những DN bán số lượng cổ phần rất thấp so với Đề án phê duyệt. Vì vậy, cần có giải pháp nâng cao chất lượng hàng hóa cung cấp cho TTCK. Qua đó, phải tăng cường thanh kiểm tra, tạo tính minh bạch cho TTCK, các nhà đầu tư.

Những định hướng, giải pháp cụ thể nào để hoàn thiện thể chế, chính sách pháp luật, xây dựng được thị trường tài chính trong sạch, minh bạch, thưa Bộ trưởng?

Chính sách tài chính đã đi được một bước cụ thể hóa theo tinh thần Hiến pháp. Nhưng đến thời điểm này, tôi cho rằng vẫn cần phải đánh giá, rà soát để bảo đảm sự hội nhập sâu rộng hơn, cũng như tạo động lực phát triển trong nước.

Cùng với đó, cần phải rà soát lại Chiến lược tài chính đến 2020, Chiến lược nợ công đến 2020 tầm nhìn 2030, cần thiết kiến nghị các cấp có thẩm quyền của Chính phủ, Quốc hội điều chỉnh. Cần phải đồng bộ hóa chính sách hơn để vừa bảo đảm yêu cầu hội nhập, vừa bảo đảm nguồn thu ổn định cho NSNN. Đây là những vấn đề rất hệ trọng. Và việc đầu tiên là phải tiếp tục hoàn thiện về thể chế, cơ chế, chính sách.

Tinh thần của toàn ngành là sáng kiến pháp luật nhằm tháo gỡ khó khăn, cải cách TTHC, thúc đẩy phát triển hơn nữa. Tiếp tục đẩy mạnh lộ trình tái cơ cấu TTCK; nghiên cứu đề xuất để có cơ chế thu hút các nhà đầu tư gián tiếp thông qua TTCK, từ đó thu hút dòng tiền ngoại vào Việt Nam tốt hơn, thúc đẩy quá trình tái cơ cấu nền kinh tế. Cùng với đó là đào tạo đội ngũ chuyên nghiệp hơn, năng động hơn...

Năm 2016 được xác định phải tiếp tục đà cải cách của năm 2015, đưa môi trường kinh doanh của Việt Nam vào nhóm đầu trong ASEAN. Đồng thời, bên cạnh việc triển khai thực hiện đồng bộ các giải pháp mạnh mẽ trong cải cách TTHC, tạo thuận lợi cho người dân, DN, cần bảo đảm hiệu quả quản lý nhà nước, bảo vệ lợi ích của cộng đồng, bảo đảm an sinh xã hội.

Bộ Tài chính và Tổng cục Thuế, Tổng cục Hải quan sẽ phải tiếp tục rà soát, đánh giá các quy định pháp luật về thuế và hải quan để phát hiện, kiến nghị Quốc hội sửa đổi, bổ sung cho phù hợp với thực tiễn của Việt Nam và phù hợp với thông lệ quốc tế.

Trong bối cảnh hội nhập kinh tế quốc tế sâu rộng, nền kinh tế có nhiều cơ hội tiếp cận điều kiện kinh doanh tốt hơn, nhưng cũng chịu sức ép cạnh tranh áp lực hơn, để giúp DN tồn tại và phát triển bền vững, các TTHC của nhà nước nói chung, của ngành tài chính nói riêng phải thực sự được cải tiến, đổi mới, tạo được hành lang pháp lý đầy đủ, toàn diện - mở đường cho các hoạt động kinh tế - xã hội. Chính vì vậy, toàn ngành tài chính phải quyết tâm sửa đổi, loại bỏ các thủ tục gây khó khăn, phiền hà cho SXKD, góp phần tích cực vào sự phát triển kinh tế - xã hội hội của đất nước trong giai đoạn hiện nay.

Trân trọng cảm ơn Bộ trưởng!

Trần Nguyên (Thực hiện)