Việt Nam: Giữ lộc, giữ hòa khí trong ngày mùng 1
Trong văn hóa Tết Nguyên đán, người Việt đặc biệt coi trọng ngày đầu năm. Việc quét nhà, đổ rác vào mùng 1 được xem là đại kỵ vì bị cho là “quét” theo tài lộc vừa đến. Bởi vậy, hầu hết gia đình đều dọn dẹp kỹ lưỡng trước giao thừa, còn những ngày đầu năm thì hạn chế tối đa việc này.
Không khí vui vẻ, hòa thuận cũng là điều được đặt lên hàng đầu. Trẻ nhỏ được nhắc nhở không khóc lóc, người lớn tránh cãi vã hay nói lời không hay, với quan niệm rằng khởi đầu êm ấm sẽ mở ra một năm thuận lợi. Nhiều gia đình còn kiêng làm rơi vãi đồ ăn, hạn chế sử dụng dao kéo, vật sắc nhọn hay giặt giũ trong mùng 1–2 Tết, vì cho rằng những hành động này tượng trưng cho sự hao hụt, chia cắt hoặc “rửa trôi” vận may.
Thế giới: Tránh dọn dẹp, tránh xung đột
Không chỉ ở Việt Nam, tại nhiều quốc gia châu Á và châu Âu, việc dọn dẹp nhà cửa vào ngày đầu năm cũng được khuyến cáo nên tránh. Trong quan niệm dân gian phương Tây, lau sàn hay hút bụi ngày 1/1 có thể đồng nghĩa với việc “cuốn đi” may mắn. Thậm chí, một số nơi tin rằng mở đầu năm mới bằng việc nhà sẽ khiến cả năm bận rộn, kém thảnh thơi.
Bầu không khí hòa thuận là điểm chung trong nhiều nền văn hóa. Ở các quốc gia đón Tết Âm lịch như Trung Quốc, việc tránh tranh cãi, không nói lời xui rủi trong ngày đầu năm là tập tục lâu đời, xuất phát từ niềm tin rằng cảm xúc và lời nói đầu năm có thể ảnh hưởng đến vận trình cả năm.
Ngoài ra, tại một số nước phương Tây, người dân kiêng mặc đồ tối màu hoặc giặt quần áo trong ngày đầu năm. Quần áo được xem là biểu trưng cho hình ảnh và vận khí cá nhân, nên việc “làm sạch” quá sớm bị hiểu là vô tình gạt bỏ may mắn.
Dù chưa có cơ sở khoa học chứng minh mối liên hệ giữa những hành động này và vận may cả năm, các kiêng kỵ đầu năm vẫn được duy trì như một phần bản sắc văn hóa. Chúng phản ánh tâm lý phổ biến của con người trong khoảnh khắc chuyển giao năm cũ – năm mới: ai cũng mong một khởi đầu tốt đẹp và tìm kiếm sự an tâm cho chặng đường phía trước.
L.T(t/h)
