Vi nhựa làm "tắc nghẽn" đại thực bào
Nhóm nghiên cứu tại Trung tâm Ung thư Memorial Sloan Kettering (Mỹ), do Tiến sĩ Justin Perry dẫn đầu, đã tập trung quan sát đại thực bào. Đây là loại tế bào miễn dịch đóng vai trò "cảnh sát" với nhiệm vụ nuốt chửng và tiêu hủy virus, vi khuẩn, nấm cùng các tế bào chết để bảo vệ cơ thể.
Kết quả thí nghiệm trên chuột và tế bào người cho thấy đại thực bào chủ động hấp thụ các hạt vi nhựa polystyrene nhưng không thể phân giải chúng. Điều này khiến các tế bào miễn dịch bị "tắc nghẽn", mất đi khả năng tiêu diệt các vi sinh vật gây hại. Khi cho chuột tiếp xúc với vi nhựa rồi nhiễm nấm Aspergillus fumigatus, chúng bị bệnh nặng hơn và gặp khó khăn lớn trong việc loại bỏ nhiễm trùng so với nhóm đối chứng.
Nguy cơ viêm nhiễm và rối loạn tự miễn
Việc đại thực bào bị vô hiệu hóa còn gây ra một hệ lụy nghiêm trọng khác là sự tích tụ tế bào chết. Trung bình mỗi giây cơ thể người có khoảng 3 triệu tế bào chết cần được dọn dẹp. Khi vi nhựa ngăn cản quá trình này, các thành phần của tế bào chết như DNA sẽ tồn đọng trong mô, phát tín hiệu giả về một mối đe dọa đang tấn công.
Theo Giáo sư Eliseo Castillo từ Đại học New Mexico, tình trạng này có thể kích hoạt các phản ứng viêm kéo dài, tiềm ẩn nguy cơ dẫn đến các rối loạn tự miễn và các bệnh lý như xơ vữa động mạch, thoái hóa thần kinh hay ung thư.
Tác động tiêu cực đến khả năng sinh sản nam giới
Nghiên cứu cũng ghi nhận sự sụt giảm đáng kể về số lượng tinh trùng ở chuột đực sau 18 tuần tiếp xúc thường xuyên với vi nhựa. Các hạt nhựa siêu nhỏ này được tìm thấy bên trong đại thực bào tại tinh hoàn, gây ảnh hưởng trực tiếp đến quá trình sản xuất tinh trùng. Tiến sĩ Perry suy đoán đây có thể là một phần nguyên nhân giải thích cho hiện tượng sụt giảm số lượng tinh trùng đang diễn ra trên phạm vi toàn cầu ở con người.
Hiện nay, vi nhựa đã được phát hiện trong hầu hết các bộ phận của cơ thể người như máu, sữa mẹ, não và gan. Dù cần thêm các nghiên cứu lâm sàng trực tiếp trên cơ thể sống để khẳng định mức độ gây bệnh ở người, nhưng những bằng chứng từ phòng thí nghiệm cho thấy sự gia tăng ô nhiễm nhựa đang đặt ra thách thức lớn cho sức khỏe cộng đồng trong tương lai gần.
Nguyễn Thanh
