Ngày 20/8 hằng năm được biết đến là Ngày muỗi thế giới (World Mosquito Day), nhằm tưởng nhớ phát hiện quan trọng của bác sĩ người Anh Sir Ronald Ross vào năm 1897 về vai trò của muỗi trong việc truyền bệnh sốt rét ở người.
Từ phát hiện lịch sử đến cuộc chiến với muỗi
Năm 1897, Ronald Ross chứng minh muỗi có vai trò trong chu trình truyền bệnh sốt rét. Phát hiện này trở thành một dấu mốc quan trọng của y học, giúp con người hiểu rõ hơn về cơ chế lây truyền bệnh và mở đường cho nhiều biện pháp kiểm soát véc-tơ.
Ngày muỗi thế giới ra đời cũng nhằm nâng cao nhận thức của cộng đồng về các bệnh do muỗi truyền, đồng thời khuyến khích mọi người chủ động phòng tránh muỗi đốt và loại bỏ môi trường thuận lợi cho muỗi sinh sản.
Không phải tất cả các loài muỗi đều gây bệnh. Tuy nhiên, một số loài muỗi cái hút máu người hoặc động vật và trong quá trình này có thể truyền các tác nhân gây bệnh từ vật chủ nhiễm bệnh sang người khỏe mạnh.
Muỗi có thể là véc-tơ truyền nhiều bệnh nguy hiểm như sốt rét, sốt xuất huyết, sốt vàng, viêm não Nhật Bản và giun chỉ bạch huyết. Những căn bệnh này có thể gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến sức khỏe, chất lượng cuộc sống và thậm chí đe dọa tính mạng nếu không được phát hiện, điều trị kịp thời.
Theo Tổ chức Y tế thế giới, các bệnh do muỗi truyền vẫn là một vấn đề y tế công cộng lớn tại nhiều khu vực trên thế giới, đặc biệt ở những nơi có khí hậu nóng ẩm và điều kiện thuận lợi cho muỗi phát triển.
Việt Nam vào mùa muỗi, mỗi gia đình cần chủ động phòng bệnh
Tại Việt Nam, thời tiết nóng ẩm, đặc biệt trong mùa mưa, tạo điều kiện thuận lợi cho muỗi sinh sản. Những vật dụng chứa nước không được che đậy hoặc xử lý thường xuyên có thể trở thành nơi muỗi đẻ trứng.
Trong đó, sốt xuất huyết là bệnh truyền nhiễm được đặc biệt quan tâm. Bệnh lây truyền chủ yếu qua muỗi Aedes, thường được gọi là muỗi vằn. Khi mật độ muỗi tăng và có nguồn bệnh trong cộng đồng, nguy cơ lây truyền cũng tăng theo.
Điều đáng lưu ý là phòng chống sốt xuất huyết không chỉ phụ thuộc vào ngành y tế. Mỗi gia đình đều có thể góp phần hạn chế dịch bệnh bằng những việc rất đơn giản.
Đó là thường xuyên kiểm tra và loại bỏ các vật dụng có thể chứa nước đọng quanh nhà; đậy kín các dụng cụ chứa nước; vệ sinh môi trường; ngủ màn và sử dụng các biện pháp xua muỗi phù hợp. Khi ra ngoài, nhất là tại những khu vực có nhiều muỗi, nên mặc quần áo dài tay để giảm nguy cơ bị muỗi đốt.
Một vết muỗi đốt có thể chỉ gây ngứa ngáy, khó chịu. Nhưng tại khu vực đang lưu hành bệnh, nó cũng có thể trở thành đường truyền của tác nhân gây bệnh.
Vì vậy, thay vì chỉ tìm cách xử lý muỗi khi chúng xuất hiện, việc quan trọng hơn là chủ động ngăn muỗi sinh sản và hạn chế nguy cơ bị muỗi đốt.
Ngày Muỗi thế giới 20-8 là dịp để nhìn lại những thành tựu của y học trong việc nhận diện và kiểm soát các bệnh do muỗi truyền. Quan trọng hơn, đây cũng là lời nhắc mỗi người bắt đầu từ những hành động nhỏ trong chính ngôi nhà của mình.
Không có nước đọng, giảm nơi muỗi sinh sản; hạn chế muỗi đốt, giảm nguy cơ mắc bệnh. Mỗi gia đình chủ động một bước sẽ góp phần tạo nên một cộng đồng an toàn hơn trước các bệnh truyền qua muỗi.
Hoàng Phương
