Phân tích từ ngân hàng dữ liệu y sinh quy mô lớn UK Biobank của Vương quốc Anh cho thấy những người ngủ trong điều kiện có ánh sáng từ nửa giờ trở lên mỗi đêm có xu hướng sở hữu các buồng tim lớn hơn và thành tim dày hơn so với người ngủ trong không gian tối hoàn toàn. Đáng chú ý, nhóm tiếp xúc với nguồn sáng nhiều nhất chịu cường độ sáng trên 3 lux trong khoảng 34 phút mỗi đêm, tương đương mức sáng của ba ngọn nến đặt cách giường chừng một mét. Ở nhóm đối tượng này, thành tim dày hơn 1,5%, khối lượng tâm thất trái tăng 2,4% trong khi chức năng co bóp tống máu của tim lại suy giảm 1,9%.
Giáo sư Lu Qi, chuyên gia dịch tễ học tại Trường đại học Tulane (Mỹ), giải thích đây là bằng chứng khoa học đầu tiên chứng minh ô nhiễm ánh sáng ban đêm thúc đẩy quá trình tái cấu trúc tim. Đây vốn là hiện tượng biến đổi cấu trúc và chức năng thích nghi khi tim chịu căng thẳng kéo dài, nhưng về lâu dài sẽ bào mòn sức chịu đựng và dẫn đến suy tim. Dù các biến đổi ban đầu chỉ dừng ở mức dưới lâm sàng và chưa bộc lộ triệu chứng rõ rệt, mối liên hệ liều lượng và đáp ứng diễn ra rất rõ khi lượng ánh sáng tiếp xúc càng nhiều thì sức khỏe tim mạch càng suy giảm.
Theo dõi mở rộng trên 73.286 người tham gia trong khung thời gian 8 đến 10 năm, các nhà khoa học ghi nhận nhóm người tiếp xúc với ánh sáng ban đêm cường độ cao nhất đối mặt với những nguy cơ sức khỏe nghiêm trọng. Cụ thể, nguy cơ đột quỵ ở nhóm này tăng 33%, suy tim tăng 29%, nguy cơ tử vong do bệnh lý tim mạch tăng 26%, nguy cơ nhồi máu cơ tim tăng 24% và rung nhĩ tăng 15%. Trái lại, việc tiếp xúc với ánh sáng mạnh trên 1.000 lux vào ban ngày lại không ghi nhận bất kỳ tác động tiêu cực nào tới hệ tuần hoàn.
Về cơ chế sinh học, việc để ánh sáng chiếu vào mắt trong lúc ngủ sẽ ức chế quá trình tiết hormone melatonin, làm rối loạn nhịp sinh học và khiến thời gian ngủ sâu bị rút ngắn. Tình trạng ngủ thiếu giấc được xác định là nguyên nhân trực tiếp giải thích cho khoảng 25% đến 50% những biến đổi bất thường ở tim. Khi cơ thể liên tục bị đánh thức hoặc kích thích tỉnh táo vào những thời điểm nhạy cảm trong đêm, áp lực lên hệ thống mạch máu sẽ gia tăng liên tục.
Các chuyên gia tim mạch quốc tế nhấn mạnh bóng tối cần phải được coi là một chỉ số sức khỏe thiết yếu tương đương với việc kiểm soát huyết áp hay hít thở không khí trong lành. Để bảo vệ trái tim, mỗi người nên chủ động cải thiện không gian nghỉ ngơi bằng việc sử dụng rèm cản sáng hoặc dùng miếng che mắt, hạn chế tối đa việc tiếp xúc với nguồn sáng nhân tạo khi ngủ nhằm phòng ngừa sớm các biến cố tim mạch nguy hiểm.
Tâm An
