Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc xuất xứ
Các khảo sát quy mô lớn năm 2026 cho thấy, người tiêu dùng không chỉ thay đổi cách mua sắm mà còn đặt ra yêu cầu cao hơn đối với doanh nghiệp trong việc công khai thông tin và xây dựng uy tín thương hiệu.
Tại các hệ thống bán lẻ hiện đại, xu hướng này thể hiện rõ qua sự tăng trưởng của nhóm sản phẩm nhãn riêng, thực phẩm tiện lợi đóng gói và nông sản đạt chuẩn an toàn. Người tiêu dùng ngày càng quan tâm đến nguồn gốc xuất xứ, quy trình sản xuất và tính minh bạch trong toàn bộ chuỗi cung ứng.
Đáng chú ý, cơ cấu giỏ hàng cũng đang chuyển dịch theo hướng “tiêu dùng thực chất”. Người mua ưu tiên các mặt hàng thiết yếu, thực phẩm tươi sống, sản phẩm có chứng nhận an toàn và hạn chế tích trữ không cần thiết. Song song đó, mô hình tiêu dùng bền vững dần được định hình thông qua cách tổ chức không gian bán hàng và chiến lược sản phẩm của các nhà phân phối.
Những khu vực trưng bày như “Hàng Việt – tiêu dùng xanh” hay sản phẩm đạt tiêu chuẩn trách nhiệm xã hội đang thu hút sự quan tâm lớn. Các chương trình khuyến khích sử dụng túi tái chế, giảm nhựa dùng một lần cũng nhận được sự hưởng ứng tích cực, cho thấy nhận thức về tiêu dùng bền vững đang từng bước chuyển hóa thành hành vi cụ thể.
Không chỉ ở kênh hiện đại, tại các cửa hàng nhỏ lẻ, người tiêu dùng cũng chủ động hơn trong việc tìm hiểu thông tin sản phẩm. Thói quen mua sắm chuyển sang “mua đủ dùng”, ưu tiên hàng ít chế biến, nông sản địa phương và quy cách đóng gói nhỏ gọn.
Thận trọng hơn trong chi tiêu, khắt khe hơn về chất lượng
Kết quả khảo sát trên hàng chục nghìn người tiêu dùng cho thấy một xu hướng rõ ràng: người Việt đang kiểm soát chi tiêu chặt chẽ hơn, nhưng đồng thời nâng cao tiêu chuẩn lựa chọn sản phẩm.
Trong ngành thực phẩm, yếu tố “ngon – phù hợp khẩu vị” và “an toàn” vẫn giữ vai trò quyết định, trong khi giá rẻ hay khuyến mãi không còn là ưu tiên hàng đầu. Với nhóm phi thực phẩm, các tiêu chí như độ bền, tính an toàn và công năng sử dụng được đánh giá cao hơn đáng kể so với giá cả.
Một điểm đáng chú ý khác là niềm tin vào quảng cáo đại chúng đang suy giảm. Người tiêu dùng có xu hướng dựa vào trải nghiệm thực tế, đánh giá từ người thân và thông tin trực tuyến trước khi đưa ra quyết định. Dù vậy, siêu thị và trung tâm thương mại vẫn giữ vị trí kênh mua sắm chủ đạo nhờ tính ổn định và độ tin cậy cao.
Xu hướng tiêu dùng xanh tiếp tục nhận được sự quan tâm, tuy nhiên khoảng cách giữa nhận thức và hành vi vẫn tồn tại. Rào cản về giá, độ phổ biến sản phẩm và mức độ minh bạch thông tin vẫn là những yếu tố khiến người tiêu dùng chưa thể chuyển đổi hoàn toàn sang lựa chọn bền vững.
Thương mại điện tử: Niềm tin quyết định tăng trưởng
Trên môi trường số, thương mại điện tử Việt Nam đang bước sang giai đoạn phát triển mới với tần suất mua sắm trực tuyến ngày càng cao. Người tiêu dùng không chỉ thành thạo công nghệ mà còn trở nên khắt khe hơn trong việc lựa chọn sản phẩm và nền tảng.
Xu hướng nổi bật là sự gia tăng mạnh mẽ của nhu cầu đối với hàng chính hãng. Người tiêu dùng sẵn sàng chi trả cao hơn để đảm bảo chất lượng và độ tin cậy, thay vì lựa chọn sản phẩm giá rẻ không rõ nguồn gốc.
Niềm tin được hình thành từ toàn bộ trải nghiệm mua sắm: Từ chất lượng hàng hóa, tốc độ giao hàng, mức độ an toàn trong thanh toán đến khả năng hỗ trợ khi phát sinh vấn đề. Điều này đặt ra yêu cầu các nền tảng thương mại điện tử phải xây dựng hệ thống vận hành minh bạch, ổn định và có trách nhiệm.
Ở góc độ quản lý, thị trường cũng đang bước vào giai đoạn “thanh lọc”, hướng tới minh bạch hóa và tuân thủ pháp luật. Các sàn thương mại điện tử không còn chỉ là trung gian kết nối mà dần đóng vai trò kiểm soát chất lượng, ngăn chặn hàng giả và thực hiện đầy đủ nghĩa vụ pháp lý.
Doanh nghiệp trước áp lực chuyển đổi
Những thay đổi trong hành vi tiêu dùng đang tạo ra áp lực lớn nhưng đồng thời mở ra cơ hội cho doanh nghiệp. Để duy trì vị thế cạnh tranh, doanh nghiệp buộc phải nâng cao chất lượng sản phẩm, minh bạch thông tin và đầu tư vào các giải pháp truy xuất nguồn gốc, chống hàng giả.
Thị trường đang vận hành theo hướng lành mạnh hơn, nơi “niềm tin” trở thành yếu tố cạnh tranh cốt lõi. Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp nào đáp ứng tốt các tiêu chí về chất lượng, minh bạch và trải nghiệm khách hàng sẽ có lợi thế phát triển bền vững trong dài hạn.
Hoàng Phương
