Nhà máy (NM) kẽm điện phân Thái Nguyên (Công ty TNHH MTV Kim loại màu Thái Nguyên) hoạt động sản xuất trong một môi trường dễ bị ăn mòn, máy móc thiết bị xuống cấp nhanh, đầu tư sửa chữa thiếu đồng bộ… Trong khi đó, lãnh đạo DN chưa thật sự chỉ đạo quyết liệt và kịp thời trong công tác bảo vệ môi trường…


Nguy cơ tiềm ẩn

Ông Dương Công Tráng, Tổ dân phố Chương Lương, P. Bách Quang (TX. Sông Công, Thái Nguyên) phản ánh: Từ khi có NM, môi trường không khí ở đây quá ngột ngạt, ô nhiễm. Chúng tôi rất mong các cấp, các ngành và BQL KCN Sông Công tiến hành kiểm tra, giám sát các đơn vị thực hiện đúng cam kết về bảo vệ môi trường, để nhân dân đảm bảo cuộc sống. Cần sớm có kế hoạch bồi thường, di dời dân ra xa khỏi vùng dự án đã được quy hoạch làm KCN từ nhiều năm nay.

NM kẽm điện phân Thái Nguyên có dây chuyền xử lý nước thải công suất thấp, phần lớn hệ thống thoát nước được đặt chìm dưới đất sâu từ 1 – 2 m, đến nay đã xuống cấp, tích tụ bùn bã độc hại, khi trời mưa nước không thoát kịp tạo ra sự ùn ứ, tràn nước.

Bã thải bị rửa trôi lẫn một phần vào nước mưa, tạo thành dòng nước axít hòa tan kim loại nặng đi vào nguồn nước mưa, chảy qua hệ thống nước thải tập trung của KCN. Trong khi hệ thống xử lý nước thải tập trung của KCN Sông Công hiện chỉ đáp ứng được việc xử lý nước thải bằng công nghệ sinh học, chứ chưa thể xử lý nước thải có chứa kim loại nặng nên khi nhà máy kẽm gặp sự cố, hệ thống xử lý nước thải tập trung của KCN cũng không xử lý được.

Về mặt môi trường, trong thời gian dài sẽ là nguy cơ tiềm ẩn nếu việc xử lý và ngăn chặn không được các cấp chính quyền và người dân địa phương giám sát chặt chẽ.

Buông lỏng quản lý?

Ông Nguyễn Văn Khanh, Phó tổng giám đốc Công ty TNHH MTV Kim loại màu Thái Nguyên khẳng định: Hiện nay, NM đã thi công xong bể chứa nước thải dung tích 700 m3, hệ thống rãnh thoát nước xung quanh các bãi thải có mái che và chưa có mái che, lắp đặt hệ thống bơm và đường ống để bơm toàn bộ nước mưa lẫn bùn thải về hệ thống xử lý nước thải tập trung, phân tách triệt để nước mưa với nước ô nhiễm, thực hiện việc rửa lốp xe ô tô trước khi ra khỏi khu vực chứa bã, ngăn chặn tình trạng cuốn bùn thải ra môi trường.

NM đã lập biện pháp thu gom và xử lý nước tại khu vực bán axit, tách nước mưa từ một số mái nhà ra khỏi hệ thống dẫn nước bẩn, thu dọn, xử lý các chất thải công nghiệp như bông thủy tinh, tấm nhựa lọc ép, cao su, sắt thép phế chất lượng kém và ký hợp đồng với Công ty Hạ tầng KCN để có biện pháp xử lý triệt để nước thải đảm bảo các chỉ tiêu môi trường trước khi chảy vào hệ thống nước thải tập trung của KCN. Bên cạnh đó, che phủ toàn bộ bãi chứa bã kẽm tại bãi chứa lò nhiều tầng bằng bạt nhựa HDPE, phủ toàn bộ bề mặt các bể điện phân bằng hạt nhựa PP nhằm hạn chế tình trạng thoát hơi axit trên mặt các bể điện phân; tiếp tục triển khai các hạng mục xử lý khí khói, nước thải của Dự án cải tạo và nâng cao chất lượng của NM kẽm điện phân đã được phê duyệt xong trước mùa mưa năm 2014…

Lợi ích mang lại là vậy, xong vấn đề môi trường của NM luôn là đề tài nóng, tiềm ẩn nhiều nguy cơ rủi ro cho sức khỏe người dân sinh sống quanh khu vực và người lao động trong NM.

Bởi lẽ, để xảy ra tình trạng trên khiến dư luận đặt câu hỏi: Phải chăng, NM kẽm điện phân Thái Nguyên buông lỏng quản lý trong lĩnh vực bảo vệ môi trường, thiếu kiểm tra giám sát, không có biện pháp quản lý và chế tài xử phạt nghiêm minh các trường hợp vi phạm dẫn đến tình trạng không kiểm soát được nước mưa chảy tràn, nước thải sinh hoạt và nước thải sản xuất? Quản đốc phân xưởng thiếu trách nhiệm quản lý, kiểm tra giám sát dẫn đến để công nhân làm ẩu, thiếu tính tự giác không bơm nước bể thường xuyên theo quy định của NM để nước chưa qua xử lý chảy tràn ra rãnh thoát nước mặt chảy ra môi trường?...

Hơn bao giờ hết, ý thức trách nhiệm của CBCNV trong việc bảo vệ môi trường phải được nâng cao, các cơ quan quản lý nhà nước phải thường xuyên kiểm tra, giám sát chặt chẽ hơn nữa trong việc thực hiện báo cáo đánh giá tác động môi trường, đừng để “nước đến chân mới nhảy”.

Ngô Tiến