Hoa lay ơn (hoa dơn) từ lâu đã trở thành loài hoa quen thuộc trong mỗi gia đình Việt mỗi dịp Tết đến, xuân về. Với dáng hoa thẳng, màu sắc rực rỡ, lay ơn không chỉ mang vẻ đẹp trang nhã mà còn tượng trưng cho sự vươn lên, may mắn và sung túc. Tuy nhiên, nếu không biết cách chăm sóc, hoa lay ơn rất dễ héo nhanh, nở không đều hoặc rụng sớm. Dưới đây là những phương pháp đơn giản nhưng hiệu quả giúp hoa lay ơn tươi lâu, bền đẹp suốt những ngày Tết.
Trước hết, việc lựa chọn hoa ngay từ đầu có ý nghĩa quan trọng. Nên chọn những cành lay ơn thân cứng, thẳng, lá xanh tươi, không bị dập nát. Cành hoa nên còn nhiều nụ, chỉ nở một vài bông ở phần gốc để đảm bảo hoa nở dần và bền màu.
Để hoa lay ơn tươi đẹp suốt Tết, PGS.TS Đặng Văn Đông, Phó Viện trưởng Viện Nghiên cứu rau quả cho biết, hiện tượng hoa lay ơn nở dồn trong vài ngày đầu hoặc nhanh héo là tình trạng khá phổ biến, và nguyên nhân thường không chỉ do một yếu tố mà xuất phát từ cả khâu sản xuất, thu hoạch lẫn cách chăm sóc sau khi mua về.
Trước hết, một nguyên nhân quan trọng là thời điểm cắt hoa chưa phù hợp. Nếu lay ơn được cắt khi nụ đã già hoặc hoa đã bắt đầu nở nhiều, khi đưa vào bình trong điều kiện ấm áp trong nhà, hoa sẽ nở rất nhanh và tàn sớm. Ngược lại, những cành bị cắt quá muộn, đã mất nhiều nước trong quá trình vận chuyển, cũng dễ nhanh héo.
Thứ hai là điều kiện bảo quản và vận chuyển. Hoa lay ơn nếu không được làm mát kịp thời, bị dồn ép, va đập hoặc để trong môi trường nhiệt độ cao sẽ bị mất nước và tổn thương mô dẫn, khiến khi cắm vào bình hoa không hút được nước tốt, dẫn đến nở dồn hoặc héo nhanh.
Thứ ba là điều kiện môi trường trong nhà. Nhiệt độ cao, không khí khô, đặt hoa gần nguồn nhiệt hoặc nơi có ánh nắng trực tiếp sẽ làm hoa mất nước nhanh, kích thích hoa nở sớm và rút ngắn thời gian chơi. Đây là nguyên nhân rất thường gặp trong dịp Tết.
Ngoài ra, xử lý ban đầu chưa đúng cách như không cắt lại gốc, không thay nước thường xuyên, để lá ngập trong nước hoặc dùng nước bẩn cũng làm tắc mạch dẫn nước, khiến hoa nhanh héo dù nhìn bên ngoài vẫn còn nụ.
Trong quá trình chơi hoa lay ơn dịp Tết, người dân hoàn toàn có thể kéo dài thời gian thưởng hoa nếu áp dụng một số biện pháp chăm sóc rất đơn giản, dễ thực hiện tại nhà.
Trước hết là thay nước và giữ nước cắm luôn sạch. Nên thay nước hằng ngày hoặc ít nhất 2 ngày/lần, đồng thời rửa sạch bình và phần gốc cành hoa để loại bỏ nhớt và vi khuẩn. Khi thay nước, có thể cắt lại gốc cành khoảng 0,5 - 1 cm để giúp hoa hút nước tốt hơn.
Thứ hai là điều chỉnh vị trí đặt bình hoa. Hoa lay ơn nên được đặt ở nơi thoáng mát, tránh ánh nắng trực tiếp, tránh gió lùa mạnh và đặc biệt là tránh xa các nguồn nhiệt như bếp, tivi, tủ lạnh hoặc điều hòa thổi trực tiếp. Nhiệt độ càng mát, hoa càng nở chậm và bền hơn.
Thứ ba là điều chỉnh ánh sáng và nhiệt độ trong nhà. Không cần ánh sáng mạnh; ánh sáng tán xạ, dịu nhẹ là phù hợp. Vào ban đêm hoặc khi thời tiết quá ấm, có thể chuyển bình hoa sang vị trí mát hơn để hạn chế hoa nở dồn.
Ngoài ra, cần loại bỏ kịp thời những hoa đã nở rộ hoặc có dấu hiệu héo ở phía dưới cành. Việc này giúp giảm tiêu hao dinh dưỡng và tạo điều kiện cho các nụ phía trên tiếp tục phát triển, nở đều và đẹp hơn.
"Có thể nói, chỉ cần chú ý nước sạch - gốc cắt thông - vị trí mát - nhiệt độ ổn định, người chơi hoa hoàn toàn có thể giúp lay ơn nở chậm, giữ màu sắc tươi lâu và kéo dài thời gian chơi hoa trong suốt dịp Tết", PGS.TS Đặng Văn Đông cho biết.
Để chọn được loại hoa lay ơn đẹp, nên chọn hoa theo nhu cầu và thời gian chơi, không nhất thiết chọn những cành đã nở rộ ngay từ đầu. Những cành lay ơn có nụ dưới vừa hé màu, nụ trên còn xanh sẽ nở dần trong suốt những ngày Tết, vừa chơi được lâu, vừa tránh phải thay hoa sớm, từ đó tiết kiệm chi phí.
Thứ hai, ưu tiên chất lượng hơn số lượng. Thay vì mua nhiều cành kém chất lượng, người dân nên chọn số lượng vừa phải nhưng cành khỏe, thân cứng, nhiều nụ đều. Hoa tốt sẽ bền hơn, tổng chi phí thực tế cho cả dịp Tết thường thấp hơn so với việc phải mua bổ sung nhiều lần.
Thứ ba, chăm sóc đúng cách ngay từ đầu. Việc cắt lại gốc, thay nước thường xuyên, đặt hoa ở nơi thoáng mát sẽ giúp kéo dài thời gian chơi hoa thêm nhiều ngày. Chỉ cần vài thao tác đơn giản nhưng hiệu quả mang lại rất rõ rệt, giúp giảm lãng phí hoa do nhanh tàn.
Ngoài ra, sau Tết, người dân có thể tận dụng những cành hoa còn tươi để tiếp tục cắm trang trí trong phòng khách, phòng thờ hoặc không gian sinh hoạt, thay vì bỏ đi sớm. Với những cành đã tàn hoa, có thể tận dụng phần thân, lá để ủ phân hữu cơ, góp phần giảm rác thải sinh hoạt.
Cuối cùng, người tiêu dùng cũng nên ưu tiên mua hoa được trồng trong nước ủng hộ người trồng hoa, góp phần phát triển bền vững nghề trồng lay ơn truyền thống.
Với những cách làm đơn giản, dễ thực hiện, hoa lay ơn có thể giữ được độ tươi, nở đều và bền đẹp trong suốt những ngày Tết, góp phần mang lại không khí vui tươi, ấm áp cho mỗi gia đình khi xuân về.
Hoàng Phương (t/h)
